Türk televizyonculuğunun ve seslendirme sanatının en saygın isimlerinden biri olan Sacit Onan, 10 Ekim 1945 tarihinde İstanbul'un tarihi semtlerinden Rumelihisarı'nda dünyaya geldi. Hayatı boyunca üstlendiği TRT spikerliği, reklam ve belgesel yönetmenliği ile seslendirme sanatçılığı gibi çok yönlü görevlerle yayıncılık dünyasında derin izler bıraktı. Yarım asra yaklaşan meslek kariyerinde, kadife sesiyle milyonların hafızasında yer edinen usta isim, 12 Kasım 2010 tarihinde Beşiktaş'ta geçirdiği kalp krizi neticesinde aramızdan ayrıldı. Sanatçının bu ani vedası, arkasında doldurulması güç bir boşluk bıraktı.
Anadolu Yollarından Tiyatro Sahnelerine Uzanan Yaşamı
Babasının devlet memuru olması, Onan'ın çocukluk yıllarının alışılmışın dışında geçmesine zemin hazırladı. Bu görev nedeniyle küçük yaşlarda Anadolu'nun farklı şehirlerini gezdi ve çeşitli kültürlerle erken yaşta tanıştı. Bu gezgin çocukluk dönemi, onun ilerleyen yıllardaki sanatsal duyarlılığının ve vizyonunun gelişmesine katkı sundu. Eğitim hayatının ardından, 1960'lı yılların ortalarında dönemin ünlü tiyatrocusu Sami Ayanoğlu ile yolları kesişti. Ayanoğlu'nun yeteneğini fark edip onu cesaretlendirmesiyle birlikte, özel tiyatrolarda oyuncu olarak sahne almaya başladı. Tiyatro sahnesinde edindiği tecrübeler, onun sesini kullanma becerisini en üst seviyeye taşıyarak gelecekteki parlak kariyerinin ilk basamağı oldu.
TRT Yılları ve Belgesellere Hayat Veren Eşsiz Ses
Tiyatro sahnesinden yayıncılık dünyasına geçişi 1971 yılında gerçekleşti. Bu tarihte TRT bünyesine katılan Sacit Onan, kurumda redaktör ve seslendirme sanatçısı olarak resmi görevine başladı. Televizyon ekranlarının henüz siyah beyaz olduğu o dönemden itibaren, Türkiye'de yayınlanan pek çok önemli yerli ve yabancı yapımın sesi haline geldi. Derin, sakin ve etkileyici ses tonuyla belgesellerin ruhunu izleyiciye aktarma konusunda olağanüstü bir başarı sergiledi.
Kariyeri boyunca sesiyle hayat verdiği yerli belgesellerden bazıları şunlardır:
- Suyla Gelen Kültür
- Keçenin Teri
- Akdeniz'de Gezintiler
- Karadeniz'den Çeşitlemeler
- Mavi Akar Boğazın Suları
- Son Tanıklar
- Kafkas İslam Ordusu
- Zamanın Tanığı
Ayrıca sanatçı sadece yerli yapımlarla sınırlı kalmadı. Yabancı dildeki dünyaca ünlü yapımları da Türk izleyicisine kendi yorumuyla sevdirdi. Bu önemli yabancı belgesel çalışmaları arasında öne çıkanlar şunlardır:
- Captain Cousteau
- İpek Yolu
- Savaşan Dünya
Kamera Arkasındaki Yönetmenliği, Şiirleri ve Vedası
Sacit Onan, mikrofon başındaki başarısının yanı sıra kamera arkasında da son derece üretken bir yönetmendi. Binlerce reklam filminin yönetmenliğini üstlenerek sektörün gelişimine katkı sağladı. Bununla da kalmayıp on binlerce reklam projesine sesiyle hayat verdi. Toplumsal konulara duyarlılığıyla bilinen sanatçı, hazırladığı belgesellerde ülkenin sosyal ve ekonomik gerçeklerine ışık tuttu.
Yönetmen koltuğuna oturduğu ve kendi anlatımıyla taçlandırdığı belgesel projeleri:
- Toprak reformunu konu edinen Toprak ve İnsan belgeseli
- Siyasi tarihe ışık tutan CHP Belgeseli
- Antalya bölgesindeki çevre sorunlarına değinen Kıyı Yağmacılığı
- Madenlerin kamulaştırılması sürecini ele alan Balyanın Taşı toprağı Kurşun
- Eski Başbakan Bülent Ecevit ile birlikte Zonguldak'taki maden ocaklarına inerek hazırladığı Kömür Karası Değil, Yüz Karası
- Milli mücadele ruhunu yansıtan Atatürk Meşalesi Samsun
- Tarihi mekanları anlatan Sinop Tarihi Ceza Evi
Sanatçının duygu dünyası sadece belgesellerle sınırlı kalmadı, edebiyat ve şiirle de yoğruldu. Özel televizyon ve radyo kanallarında büyük ilgi gören Su Tadında ve Vaktin Darağacında Şiir isimli programları hazırlayıp sundu. Bu programlardaki şiirsel üslubunu bir adım öteye taşıyarak Filistin Şiirleri adında özel bir şiir albümü çıkardı. Onan, bu albümün tüm gelirini zor durumdaki Filistin halkına bağışlayarak insani yönünü ve yardımseverliğini bir kez daha ortaya koydu.
Yoğun meslek yaşantısının yanında sıcak bir aile hayatına sahip olan Sacit Onan, evli ve iki kız çocuk babasıydı. Ailesine olan bağlılığıyla tanınan usta sanatçı, 12 Kasım 2010 tarihinde, henüz 65 yaşındayken Beşiktaş'ta aniden rahatsızlanarak kalp krizi geçirdi. Tüm müdahalelere rağmen kurtarılamayan usta spikerin vefatı, sevenlerini yasa boğdu. Naaşı, İstanbul Boğazı'na bakan huzurlu bir noktada yer alan Çengelköy Mezarlığı'na defnedildi. Kadife sesi ve toplumsal hafızada bıraktığı derin izlerle Türk yayıncılık tarihinin unutulmaz isimleri arasındaki yerini korumaktadır.