Türk siyasetinin ve edebiyat dünyasının en özgün figürlerinden biri olan Bülent Ecevit, 28 Mayıs 1925 tarihinde İstanbul Beşiştak'ta dünyaya gözlerini açtı. Beş kez başbakanlık koltuğuna oturarak ülkenin kaderini şekillendiren tecrübeli devlet adamı, ilkeli duruşu ve "Karaoğlan" sıfatıyla kitleleri peşinden sürükledi. Hem dürüstlüğüyle nam salan bir politikacı hem de entelektüel derinliğiyle bilinen üretken bir şair ve yazar olarak yarım asra yakın bir süre Türk kamuoyunun gündeminde kalmayı başardı.
Aydın Bir Aileden Sanat ve Edebiyat Yolculuğuna
Mustafa Bülent Ecevit, kökleri Osmanlı döneminin seçkin ailelerine uzanan bir çevrede büyüdü. Ressam olan ve konservatuvarda öğretmenlik yapan annesi Fatma Nazlı Hanım, Türkiye'nin ilk profesyonel kadın ressamlarındandı. Kastamonu doğumlu babası Ahmet Fahri Ecevit ise adli tñp profesörü olup ilerleyen yıllarda CHP Kastamonu milletvekili olarak Meclis'te görev yaptı. "Ecevit" soyadını Kastamonu'daki bir bucaktan alan ailenin dedelerinden biri alay komutanı, diğeri ise müderristi.
Liseyi Robert Kolej edebiyat kolunda okuyan Ecevit, 1944 yılında mezun oldu. Ardından Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'ne kaydoldu. Gençlik yıllarında Doğu mistisizmi ve Hint felsefesiyle yakından ilgilenerek entelektüel altyapısını güçlendirdi.
Genç Ecevit'in meslek hayatı 1944 yılında Basın Yayın Genel Müdürlüğü'nde çevirmenlikle başladı. 1946'da Londra'da basın ataşeliğinde katip olarak görev alan Ecevit, aynı yıl Robert Kolej'den sınıf arkadaşı olan hayat arkadaşı Rahşan Ecevit (Aral) ile dünya evine girdi. Çiftin 60 yıl süren örnek evliliği ve derin sevgisi, halkın her zaman gıptayla takip ettiği bir bağ oldu. Londra'da bulunduğu sırada Londra Üniversitesi'ne kayıt yaptıran Ecevit; İngiliz edebiyatı, Sanskritçe, Bengalce ve sanat tarihi üzerine eğitim alsa da bu programı bitirmedi. Babasının çağrısı üzerine 1950'de Türkiye'ye dönerek Ulus Gazetesi'nde çalışmaya başladı.
Aktif Siyasetin Başlangıcı ve "Karaoğlan" Efsanesi
Basın üzerindeki baskılar döneminde Halkçı Gazetesi, Forum Dergisi ve Yeni Ulus Gazetesi gibi yayınlarda yazı işleri müdürlüğü ve yazarlık yapan Ecevit, 1954 yılında CHP Çankaya Ocağı'na kaydoldu. ABD'de konuk gazeteci olarak çalıştıktan sonra Rockefeller bursuyla Harvard Üniversitesi'nde psikoloji ve Orta Doğu tarihi incelemelerinde bulundu.
Aktif politikaya adım atışı 1957 seçimlerinde Metin Toker'in adaylığını devretmesiyle gerçekleşti. 1957'den 1980'e dek Ankara ve Zonguldak milletvekili olan Ecevit, 1961-1965 yılları arasında Çalışma Bakanı olarak görev yaptı. Adalet Partisi'nin iktidara gelişiyle birlikte CHP bünyesinde Ortanın Solu düşüncesinin bayraktarlığını üstlendi ve bu süreçte komünizme kaymakla da suçlandı.
1971 muhtırasına karşı İsmet İnönü'nün tutumunu protesto ederek istifa eden Ecevit, 1972 yılındaki tarihi kurultayda güvenoyu alarak CHP Genel Başkanı seçildi. 1974 yılında kurduğu CHP-MSP koalisyonunun başbakanı olarak 20 Temmuz 1974'te Kıbrıs Barış Harekâtı kararını hayata geçirdi. 1973 seçim gezisinde yaşlı bir kadının sorusuyla başlayan "Karaoğlan" sıfatı, halk üzerindeki büyük etkisinin sembolü oldu.
Solun tarihindeki en yüksek oy oranı olan %41'i 1977 seçimlerinde elde eden lider, 1978'de Güneş Motel Olayı adı verilen görüşmeyle transfer ettiği Adalet Partili vekillerle yeni bir hükümet kurdu. Ancak bu dönemdeki yüksek çatışmalar, ekonomik bunalımlar ve vekiller hakkındaki yolsuzluk söylentileri prestijine zarar vererek 1979 ara seçimlerinde mağlubiyeti getirdi.
Darbeler, Yasaklar ve Yeniden Doğuş
12 Eylül 1980 askeri darbesi sonrası cunta yönetimine karşı çıktığı için üç kez hapsedilen Ecevit'e, diğer liderlerle birlikte 10 yıllık siyaset yasağı konuldu. Bu süreçte çıkardığı Arayış Dergisi askeri rejimce kapatıldı. 1985'te yasağı sürerken eşi Rahşan Ecevit başkanlığında Demokratik Sol Parti (DSP) kuruldu.
Siyasi yasağı 1987'de kalkan Ecevit, DSP liderliğine seçildi. Ancak 1987 seçimlerinde baraj altı kalınca siyasetten çekildi. 1989'da tekrar genel başkan olan ve 1991'de Zonguldak'tan milletvekili seçilen lider, Deniz Baykal önderliğindeki CHP ile birleşme taleplerini kendi özgün siyasi tarzı nedeniyle reddetti.
1994 sonrasında DSP'yi solun en büyük partisi konumuna getiren tecrübeli devlet adamı, koalisyon dönemlerinde başbakan yardımcılığı ve başbakanlık görevlerinde bulundu. 1999 seçimlerinin ardından 2002 yılına kadar başbakanlık koltuğunda oturdu. DSP'nin 2002 seçimlerinde barajı aşamaması ve sağlık sorunları nedeniyle aktif siyaseti sonlandırdı.
Eniştesi İsmail Hakkı Okday'ın armağanı olan 70 yıllık efsanevi Erika daktilosunun başında üretkenliğini sürdüren Ecevit, yaşamı boyunca 6 kez suikast girişiminden kurtuldu. Dürüstlüğü, halkçı ve ciddi tavrıyla hafızalara kazınan, üniversite mezuniyeti olmadığı için cumhurbaşkanı olamayan ancak 5 dönem başbakanlık yapan Ecevit, 5 Kasım 2006'da 81 yaşında solunum yetmezliğiyle yaşama veda etti ve kanun değişikliği sonrası Devlet Mezarlığı'na defnedildi.
Ecevit'in yayınladığı başlıca eserler ve çıkardığı dergiler şunlardır:
- Şiir Kitapları: Şiirler (1976), Işığı Taştan Oydum (1978), El Ele Büyüttük Sevgiyi (1997), Bir Şeyler Olacak Yarın (2005)
- Siyasi Kitapları: Ortanın Solu (1966), Bu Düzen Değişmelidir (1968), Atatürk ve Devrimcilik (1970), Kurultaylar ve Sonrası (1972), Demokratik Sol ve Hükümet Bunalımı (1974), Demokratik Solda Temel Kavramlar ve Sorunlar (1975), Dış Politika (1975), Dünya – Türkiye – Milliyetçilik (1975), Toplum – Siyaset – Yönetim (1975), Türkiye / 1965 – 1975 (1976), İşçi – Köylü Elele (1976), Umut Yılı (1977)
- Dergi Çalışmaları: Özgür İnsan (1972), Arayış (1981), Güvercin (1988)