Rüştü Kazım Yücelen, 1948 senesinde Mersin'in Anamur ilçesinde dünyaya gözlerini açmış, Türkiye'nin yakın siyasi tarihine damgasını vurmuş çok yönlü bir devlet adamı ve siyasetçidir. Siyaset basamaklarını tırmanmadan önce aldığı akademik eğitim ve edindiği ticari birikimle güçlü bir temel oluşturan Yücelen, 1983 yılından 2002 yılına kadar süren parlamento hayatında her seçim döneminde halkın teveccühünü kazanarak Mersin'i parlamentoda temsil etmiştir. Sorumluluk aldığı hükümetlerde üstlendiği bakanlık görevleriyle de tanınan ve 2 Şubat 2014'te Ankara'da vefat eden bu tecrübeli isim, Türk devlet geleneğinde kalıcı izler bırakmıştır.
Eğitim ve Sektörel Yaşamdaki İlk Deneyimleri
Siyasi arenadaki analitik yaklaşımını aldığı iktisat eğitimine borçludur. Yükseköğrenim hayatını İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi bünyesinde başarıyla tamamlayan Yücelen, teorik bilgisini iş dünyasında pratik tecrübelerle birleştirmiştir. Mezuniyetinin ardından serbest muhasebeci olarak iş hayatına atılan genç ekonomist, bölgedeki ticari dinamikleri yakından gözlemleme fırsatı bulmuştur. Bu doğrultuda yerel kalkınmanın önemli yapı taşlarından biri olan Ticaret ve Sanayi Odası bünyesindeki Esnaf Kefalet Kooperatifi üyeliğinde aktif görev almıştır. Girişimci ruhunu iş ortaklıklarıyla da pekiştiren Yücelen, aile ismiyle kurulan Yücelen Ticaret Kolektif Şirketi ortakları arasında yer almış ve bu ticari kuruluşun idari yönetimini de bizzat üstlenmiştir. Ticaret ve iktisat alanındaki bu kapsamlı birikim, onun ilerleyen yıllarda ekonomi yönetiminde daha sağlıklı kararlar almasında belirleyici bir unsur olmuştur. Siyaset öncesindeki iş hayatı bu şekilde gelişti.
Ankara Yolculuğu ve Yirmi Yıllık Parlamento İstikrarı
Rüştü Kazım Yücelen, Türkiye'nin liberalleşme ve dışa açılma adımlarının atıldığı 1983 yılında, dönemin lideri Turgut Özal ile birlikte aktif siyasete başlama kararı almıştır. Özal'ın etrafında kenetlenen ve ülkenin kalkınma hamlelerini tasarlayan dinamik kadro içinde yer alan Yücelen, siyasi kariyerinde büyük bir istikrar grafiği çizmiştir. Nitekim 1983 genel seçimlerinden başlayarak 2002 yılına kadar geçen süreçte gerçekleştirilen her seçimde Mersin halkının büyük güveniyle milletvekili seçilmeyi başarmıştır. Parlamentoda TBMM 17, 18, 19, 20 ve 21. dönem milletvekili olarak İçel (Mersin) ilini kesintisiz olarak temsil eden tecrübeli siyasetçi, Özal'ın vefatı ve sonrasındaki dönemde de partideki yerini korumuştur. Bu yeni dönemde Mesut Yılmaz'ın liderliğini destekleyen Yücelen, parti içi dengelerde ve hükümet oluşumlarında kilit bir rol üstlenmiştir. Kendisi, farklı hükümetlerde çeşitli bakanlık görevlerini üstlenmiştir:
- 48. Hükûmet bünyesinde yürüttüğü Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
- 55. Hükûmet bünyesinde üstlendiği Devlet Bakanlığı
- 57. Hükûmet döneminde gerçekleştirdiği Devlet Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı
Siyasi hayatı boyunca zorlu sınavlardan da geçen Rüştü Kazım Yücelen, 55. Hükümet bünyesinde Devlet Bakanlığı görevini yürüttüğü sırada büyük bir tehlike atlatmıştır. Başbakan Mesut Yılmaz'ın resmi temaslarda bulunmak üzere gerçekleştirdiği Makedonya ziyareti esnasında yaşanan feci bir trafik kazasında ağır şekilde yaralanmıştır. Kazanın ardından uzun süren ve hassasiyetle yürütülen tıbbi tedaviler neticesinde sağlığına yeniden kavuşan deneyimli siyasetçi, iyileşme sürecinin ardından devlet görevlerine geri dönmüştür. Mehmet Ali İrtemçelik görevinden istifa etti. Bunun üzerine Yücelen, insan haklarından sorumlu bakanlığa getirildi.
İnsan Hakları Reformları, Kişisel Dünyası ve Vedası
İnsan haklarından sorumlu bakan olarak göreve geldikten sonra reformist adımlara imza atan Rüştü Kazım Yücelen, İnsan Hakları Koordinatör Üst Kurulu Başkanlığı görevini büyük bir kararlılıkla yürütmüştür. Bu hassas süreçte Türkiye genelindeki 21 farklı şehir merkezinde insan hakları kurultayları organize ederek toplumsal farkındalığı artırmayı hedeflemiştir. Kurultayların tamamlanmasıyla birlikte hazırlanan kapsamlı insan hakları raporu, o dönem kamuoyunda geniş kitleler tarafından tartışılmış ve büyük bir toplumsal yankı uyandırmıştır. Bu tarihi rapor, ülkede insan hakları alanında atılan somut ve kurumsal adımların en net göstergelerinden biri haline gelmiştir.
Devlet işlerinin getirdiği yoğunluğun yanında entelektüel kişiliğiyle de bilinen Yücelen, yabancı dil bilgisiyle de donanımlı bir profile sahipti. Fransızca ve İngilizce dillerine hakimiyeti tamdı. Aynı zamanda spora ve futbola tutkusu büyüktü. Köklü spor kulüplerimizden Fenerbahçe Spor Kulübü'nün 4997 sicil numaralı resmi üyesi olan Yücelen, sarı-lacivertli renklere olan bağlılığını her fırsatta dile getirmiştir. Evli olan Yücelen, üç çocuk babasıydı. Takvimler 2 Şubat 2014 tarihini gösterdiğinde başkent Ankara'da yaşama veda eden Yücelen, kendi doğup büyüdüğü topraklar olan Mersin Anamur'da düzenlenen törenle ebedi istirahatgahına tevdi edilmiştir.