Mehmet Ali İrtemçelik, 17 Mart 1950 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelmiş, Türkiye'nin dış politikasına ve siyasi hayatına önemli katkılar sunmuş seçkin bir diplomat ve siyasetçidir. Galatasaray Lisesi ve Boğaziçi Üniversitesi'nde aldığı nitelikli eğitimin ardından 1975 yılında Dışişleri Bakanlığı bünyesinde göreve başlayan İrtemçelik; büyükelçilik, milletvekilliği ve devlet bakanlığı gibi kritik sorumluluklar üstlenmiştir. Hem uluslararası arenadaki temsil gücü hem de iç siyasetteki ilkeli duruşuyla tanınan tecrübeli isim, 2015 yılında emekli olana dek devlet kademelerinde aktif rol oynamıştır.
Dışişleri Bakanlığındaki İlk Yılları ve Diplomasi Kariyeri
Eğitim hayatına Galatasaray Lisesi bünyesinde adım atan ve 1968 yılında bu köklü kurumdan mezun olan İrtemçelik, yükseköğrenimini Boğaziçi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde tamamladı. 1975 senesinde bakanlık bünyesinde adım attığı meslek yaşamında kısa sürede önemli kademelere yükselmeyi başardı. Genç bir diplomat olarak sırasıyla şu görevleri icra etti:
- Chicago Başkonsolosluğu bünyesinde muavin konsolosluk (1977-1980)
- Kabil Büyükelçiliği bünyesinde başkatip ve ikinci katiplik (1980-1982)
- Dışişleri Bakanlığı Çok Taraflı İlişkiler Dairesi bünyesinde şube müdürlüğü (1982-1984)
- Birleşmiş Milletler (BM) Nezdinde Türkiye Daimi Temsilciliği bünyesinde başkatip ve müsteşarlık (1984-1988)
1988 ile 1991 yılları arasında bakan danışmanlığı görevini üstlenen İrtemçelik, bu süreçte 1989 yılından itibaren elçi sıfatını taşıdı. Başarılı performansı sayesinde 1991 yılında Başbakan Mesut Yılmaz'ın danışman kadrosuna yine elçi unvanıyla dahil oldu. Aynı yılın kasım ayında Amman Büyükelçisi olarak atanarak dış temsilcilikteki liderlik rollerine başladı ve bu vazifeyi Temmuz 1995 tarihine kadar sürdürdü. Hemen ardından atandığı Sofya Büyükelçiliği görevini ise Kasım 1997'ye dek yerine getirdi. Bulgaristan'daki görevinden sonra merkez teşkilatına dönen deneyimli diplomat, Ocak 1999'a kadar ikili siyasi ilişkilerden sorumlu müsteşar yardımcılığı koltuğunda oturdu.
Siyasi Hayatı ve Devlet Bakanlığı Dönemi
Bürokrasi dünyasındaki tecrübesini siyaset sahnesine taşımaya karar veren İrtemçelik, Anavatan Partisi (ANAP) çatısı altında parlamentoya girdi. 21. Dönem genel seçimlerinde İstanbul Milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi saflarına katıldı. Yasama döneminde TBMM Dışişleri Komisyonu üyesiydi. Ayrıca, ülkemizi uluslararası düzeyde temsil etmek amacıyla Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi TBMM Delegasyonu üyesi olarak da çalışmalar yürüttü.
Siyasi kariyerindeki en belirgin dönüm noktası, 57. Hükümet bünyesinde üstlendiği kabine görevi oldu. 28 Mayıs 1999 ile 6 Mayıs 2000 tarihleri arasında Avrupa Birliği ile ilişkiler ve insan hakları konularından mesul Devlet Bakanı olarak kabinede yer aldı. Aynı zamanda hükümet sözcülüğü görevini de deruhte eden İrtemçelik, bu süreçte ülkemizin Avrupa Birliği'ne uyum politikalarında etkin roller üstlendi.
Berlin Büyükelçiliği ve Emeklilik Yılları
Bakanlık ve milletvekilliği görevlerinin ardından tekrar aktif diplomasiye dönüş yapan İrtemçelik, 16 Ekim 2003 tarihinde Berlin Büyükelçisi olarak görevlendirildi. Almanya'daki Türk toplumunun meseleleriyle yakından ilgilendiği bu görevi 2008 yılının Mart ayına kadar sürdürdü ve ardından koltuğunu Ahmet Acet'e devretti. Berlin'deki temsil görevi sürerken, 26 Mayıs 2006 tarihinde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Almanya seyahati esnasında katıldığı bir halkla buluşma toplantısında yaşanan diyalog kamuoyunda geniş yankı buldu. Bir vatandaşın resmi belgelerdeki başörtülü fotoğraf uygulamasına dair görüşlerini aktarması üzerine İrtemçelik, büyükelçilik olarak Ankara'dan iletilen kurallar doğrultusunda hareket ettiklerini ifade etti. Bu açıklama üzerine Başbakan'ın sert bir tonda "Ne talimatı?!" çıkışında bulunması, o dönem medyada uzun süre tartışıldı.
Berlin dönüşü sonrasında da bilgi ve birikimini bakanlık bünyesinde paylaşmaya devam eden İrtemçelik, 10 Haziran 2008'de Dış Politika Danışma Kurulu üyeliğine getirildi. Sonrasında, 28 Aralık 2012'de Dışişleri Bakanlığı müşaviri oldu. Kırk yıla yayılan başarılı devlet hizmetinin ardından Mart 2015 itibarıyla emekliye ayrılan İrtemçelik, çok iyi derecede Fransızca ve İngilizce bilmektedir. Evli olan İrtemçelik, üç çocuk babasıdır.