Fransız modern sanatının en sıra dışı ve öncü isimlerinden biri olan ressam Robert Victor Félix Delaunay, 12 Nisan 1885 tarihinde Fransa'nın başkenti Paris'te, varlıklı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gözlerini açmıştır. Henüz beş yaşındayken anne ve babasının boşanmasıyla birlikte çocukluk yıllarını amcasının gözetimi altında geçiren Delaunay, lise eğitimini 17 yaşında yarıda bırakarak sahne dekoratörlüğü alanında çıraklık yapmaya başlamıştır. Herhangi bir akademik kurumda geleneksel resim eğitimi almayan sanatçı, tamamen kendi kendini yetiştirerek özgün bir çizgi yakalamıştır. İlk resimlerini 1903 yılından itibaren tuvaline aktarmaya başlayan genç deha, renklerin ritmik uyumunu keşederek modern sanat dünyasında fırtınalar estirecek bir kariyerin ilk adımlarını atmaya başlamıştır.
Renklerin Dansı ve Orfizmin Doğuşu
1907 yılında Laon kentinde alay kütüphanecisi olarak askerliğini yapan Delaunay, Paris'e dönünce sanat simsarı Wilhelm Uhde ve ressam eşi Sonia Trek ile tanışmıştır. 1910'da Sonia Trek ile evlenen sanatçının bir çocuğu olmuştur. 1909'da Saint Séverin Kilisesi'nin iç mekânını gösteren ilk resim dizisini üreten ressam, 1910'da kent resimleri olarak bilinen tabloları ve Kübizm etkili Eyfel Kulesi çalışmalarını yapmıştır. Bu süreçte Cézanne ve Kübistlerin biçimciliği ile Yeni İzlenimciliğin renk anlayışından etkilenmiştir.
Delaunay, 1911 yılında 'Mavi Atlı' (Der Blaue Reiter) topluluğunun ilk sergisine katılmıştır. 'Pencereler' dizisiyle soyut üsluba yaklaşan sanatçı, Chevreul'ün renk teorisine dayanarak renkleri müzikteki tonlara benzer dinamik bir ritimle kurgulamıştır. Şair Guillaume Apollinaire bu tarza 'Orfizm' adını verse de Delaunay, eşzamanlı renk kontrastlarından oluşan bu yeni sanat anlayışını 'saf resim' olarak nitelendirmiştir. Çünkü o, resimlerinin tamamen eşzamanlı renk kontrastlarından doğan yepyeni bir akımın temeli olduğunu düşünmüştür.
Sanatçı, 1912 yılında renk ve ışık bağlantılarını açıkladığı 'Işık Hakkında' manifestosunu yayımlamıştır. Doğal ve yapay ışık kaynaklarını inceleyerek oluşturduğu 'Dairesel Biçimler' tablosuyla sanatını geliştirmiştir. 1913 tarihli 'Simultanscheibe' tablosunu, salt renk ilişkilerini işleyen ilk mükemmel soyut resmi kabul etmiştir. Aynı yıl Apollinaire ile Berlin'e giderek Sturm Galerisi'nde kişisel sergi açmıştır.
Savaş Yılları, Portekiz Esintileri ve Sahne Sanatları
Savaşın başladığı 1914'te İspanya'da olan Delaunay, eşiyle birlikte Portekiz'e geçmiş ve 1916'da Büyük Portekizli Kadın gibi yapıtlar üretmiştir. Bu eserlerde dairesel formlarla figüratif unsurları birleştirmiştir. Çift, savaş sonrasında 1920'de İspanya'ya, 1921'de ise Paris'e geri dönmüştür.
1917'de Madrid'de Sergei Diaghilev ile tanışan sanatçı, Rus Balesi ile Kleopatra oyunu için çalışmıştır. Sahnenin dekorlarını kendisi tasarlarken, maket ve kostümleri Sonia Delaunay hazırlamıştır. 1920'lerde portreler çalışan ressam, Eyfel Kulesi motifini tekrar ele alarak Koşucular dizisine odaklanmıştır.
Son Dönem Çalışmaları ve Modern Sanata Bıraktığı Miras
1930'da daha soyut tarza dönen Delaunay, 1937 Paris Dünya Sergisi Demiryolları ve Havacılık pavyonları için eşiyle büyük duvar resimleri hazırlamıştır. İkinci Dünya Savaşı başlayınca 1939'da Paris'ten ayrılıp Auvergne bölgesine yerleşmişlerdir.
Sanatçı, 25 Ekim 1941'de Montpellier'de kanserden 56 yaşında vefat etmiştir. 1930'lu yıllardaki Çokrenkli Disklerin Oyunu ve Ritimler gibi büyük yapıtlarıyla çağdaş sanata katkı sağlayan Delaunay, eleştirmenlerce soyut sanatın ilk temsilcilerinden biri kabul edilmektedir.
Sanatçının kariyeri boyunca modern sanata yön veren ve en çok öne çıkan çalışmaları şunlardır:
- Saint Séverin kilisesinin iç mekânını tasvir eden ilk dönem mimari çalışmaları
- Kübizm etkilerinin açıkça görüldüğü geometrik Eyfel Kulesi serisi
- Renk kontrastlarının müzikal ritimlerle birleştiği Pencereler dizisi
- Tamamen soyut renk ilişkilerini barındıran Simultanscheibe tablosu
- Kariyerinin son dönemine damga vuran Çokrenkli Disklerin Oyunu ve Ritimler eserleri