Diyarbakır'da 1953 yılında dünyaya gelen Refik Karakoç, Kürt kökenli Türk siyasetçi ve Hak ve Özgürlükler Partisi'nin (HAK-PAR) eski genel başkanıdır. Erken yaşlardan itibaren sivil toplum ve siyasetin içinde yer alan Karakoç, ziraat mühendisliği kimliğinin yanı sıra demokrasi mücadelesiyle tanınır. Siyasi yaşamı boyunca pek çok partinin kurucu kadrosunda yer alan ve genel başkan yardımcılığı görevini üstlenen deneyimli figür, son olarak 2015-2019 yılları arasında HAK-PAR Genel Başkanlığı makamında bulundu.
Eğitim ve Meslek Yaşamı
Eğil ilçesinde başladığı ilkokul eğitimini tamamladıktan sonra ortaokul ve liseyi Diyarbakır kent merkezinde bitirdi. Yükseköğrenimini tamamlamak üzere Erzurum'a giderek, 1976 senesinde Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden mezun oldu. Erzurum'daki öğrencilik yıllarında Erzurum Yüksek Öğrenim Gençlik Derneği bünyesinde yöneticilik görevinde bulunarak gençlik hareketlerinde aktif rol aldı. Üniversiteyi bitirmesinin ardından memleketi Diyarbakır'a dönerek çeşitli kamu kurumlarında Ziraat Yüksek Mühendisi olarak mesleğini icra etmeye başladı.
Refik Karakoç, mesleki çalışmalarının yanı sıra bölgedeki sivil toplum faaliyetlerinde de kurucu roller üstlendi. Bu kapsamda üstlendiği görevler ve üye olduğu kuruluşlar şunlardır:
- Ziraat Mühendisleri Odası Diyarbakır Bölge Şubesi yöneticiliği ve Şube Başkanlığı,
- İnsan Hakları Derneği Diyarbakır Şubesi'nde iki dönem yöneticilik,
- Kürt Kültürü ve Araştırma Vakfı (KÜRD-KAV) kuruculuğu ve Yönetim Kurulu Üyeliği.
Siyasi Kariyeri ve Cezaevi Yılları
1981 sonlarında Diyarbakır Sıkıyönetim Komutanlığı tarafından gözaltına alındı. Tutuklanarak Diyarbakır E Tipi Cezaevi'ne konuldu. Burada Haziran 1983'e kadar kaldı. Tahliye edildikten sonra serbest çalıştı. Karakoç, siyasi arenadaki ilk önemli adımını 1989 yerel seçimlerinde Diyarbakır Demokratik Platformu adayı olarak Bağımsız Belediye Başkanı Adaylığı ile attı. Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) çatısı altında aktif olarak çalışırken Kürt kökenli milletvekillerinin partiden ihraç edilmesiyle sonuçlanan sürecin ardından tepki göstererek bu partiden ayrılma kararı aldı.
SHP'den ayrılışının ardından Halkın Emek Partisi (HEP) kuruluş çalışmalarına katılan Refik Karakoç, bu partinin örgütlenmesinde görev aldı. Halkın Emek Partisi ile ardılı Demokrasi Partisi'nin kapatılmasının ardından yeni bir yol haritası belirleyerek Demokrasi ve Değişim Partisi'nin (DDP) kurucu kadrosuna dahil oldu ve genel başkan yardımcılığı üstlendi. Partinin 15 Ekim 1995 tarihindeki 1. Olağan Kurultayı'nda delegelerin oylarıyla DDP Genel Başkanı seçildi. DDP'nin Anayasa Mahkemesi kararıyla kapatılması sonrasında, 1996'da kurulan Demokrasi ve Barış Partisi'nin (DBP) kurucu genel başkanlığını üstlendi.
Siyasi faaliyetleri gerekçe gösterilerek hakkında verilen cezalar ve beş yıllık siyaset yasağı nedeniyle 1999 yılında genel başkanlık makamından ayrılmak durumunda kaldı. Sonraki dönemde, DBP'nin de katılımıyla 2002 yılında kurulan HAK-PAR içerisinde üyelik düzeyinde faaliyetlerini sürdürdü. Partinin olağüstü kongresinde genel başkanlığa seçilerek en üst düzeyde sorumluluk üstlenen Karakoç, bu görevini 29 Ekim 2019 tarihine kadar sürdü. Karakoç, düzenlenen törenle HAK-PAR liderliğini Abdüllatif Epözdemir'e devretti.