Refik Durbaş, 10 Şubat 1944 tarihinde Erzurum'un tarihi ilçesi Pasinler'de dünyaya gözlerini açan, Türk edebiyatına ve basınına derin izler bırakmış seçkin bir şair, yazar ve gazetecidir. Genç yaşlardan itibaren yazın dünyasının içine giren usta isim, hayatı boyunca kelimelerle toplumsal meselelerin izini sürmüş ve kendine has üslubuyla geniş kitlelerce tanınmıştır. Edebiyat yolculuğuna İzmir'de lise sıralarında başlayan Durbaş, yarım kalan üniversite eğitimi sonrasında gazetelerde düzeltmenlik yaparak profesyonel yazı hayatına adım atmıştır. Aynı zamanda şiirlerinde işçi sınıfının, pazar yerlerinin ve sokaktaki insanın dünyasını büyük bir ustalıkla işleyen yazar, 1 Aralık 2018'de tedavi gördüğü İstanbul'da hayata veda etmiştir.
Edebi Yolculuk ve İlk Şiirler
Şairin yazın hayatındaki ilk kıvılcım, lise yıllarını geçirdiği İzmir'de parladı. Genç kalemin ilk şiiri, kentin önemli yayınlarından biri olan Ege Ekspres gazetesinin sanat sayfalarında okurlarla buluştu. Yükseköğrenim için gittiği İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'ndeki eğitimini tamamlamadan ayrılan Durbaş, 1965 ile 1968 yılları arasında geçimini sağlamak için farklı iş kollarında çalıştı. Bu süreçte Yeni İstanbul ve Cumhuriyet gazetelerinde düzeltmenlik görevini üstlenerek basın dünyasıyla bağlarını kuvvetlendirdi. Arkadaş gruplarıyla ortak hareket ederek edebiyat dünyasında ses getiren dergilerin kuruluşuna öncülük etti.
Yazarın yayıncılık alanındaki bazı önemli girişimleri şunlardır:
- 1962-1964 yılları arasında edebiyatseverlerle buluşan Evrim dergisi,
- 1967 yılında kurulan ve dönemin sanat anlayışını yansıtan Alan 67 dergisi,
- 1972-1974 döneminde yazı işleri müdürlüğünü üstlendiği Yeni A dergisi.
Toplumcu Gerçekçilik ve Benzersiz Şiir Dili
Yazın hayatının başlarında İkinci Yeni akımının estetik esintilerini taşıyan Durbaş, zaman içerisinde çizgisini daha toplumsal ve halkçı bir yöne kaydırdı. Kendi sesini buldukça sıradan insanların yaşam mücadelelerini, çay evlerini, çarşıları ve emekçi kızları şiirinin merkezine yerleştirdi. Kelimeleri seçerken gösterdiği özen ve oluşturduğu özgün benzetmelerle edebiyat dünyasındaki yerini iyice sağlamlaştırdı. Konuşma dilinin doğal ritmi arasına eski kelimeleri serpiştirerek modern ile geleneksel arasında köprü kuran bir anlatım tarzı geliştirdi. Biçimsel kaygıları hiçbir zaman göz ardı etmeyen şair, ilk şiirlerini 1971 yılında Kuş Tufanı isimli kitabında bir araya getirdi.
Basın Dünyasındaki Çalışmaları ve Vefatı
Sanat dünyasındaki üretkenliğini gazete sayfalarına da taşıyan Refik Durbaş, çeşitli yayın organlarında sanat sayfaları hazırlayarak genç yeteneklerin önünü açtı. Ayrıca uzun yıllar emek verdiği Cumhuriyet gazetesinden 1992 yılında emekli oldu. Ancak emeklilik sonrasında da yazmaktan ve üretmekten vazgeçmeyerek farklı gazetelerde köşe yazarı olarak kalem oynatmayı sürdürdü. Son yıllarında akciğer kanseriyle mücadele eden ve diyaliz tedavisi gören usta yazar, sağlık durumunun ağırlaşması üzerine kaldırıldığı Medeniyet Üniversitesi Hastanesi yoğun bakım ünitesinde 1 Aralık 2018'de vefat etti. Cenazesi 2 Aralık 2018'de Erenköy Galip Paşa Camii'nden kaldırılarak Ümraniye Hekimbaşı Mezarlığı'nda toprağa verildi.