Paul Klee, 18 Aralık 1879'da Bern yakınlarındaki Münchenbuchsee'de doğan, 29 Haziran 1940'ta Muralto'da ölen Alman kökenli İsviçreli ressamdır. Kendine özgü tarzıyla dışavurumculuk, kübizm ve gerçeküstücülük gibi birçok akımda etkili oldu. Renk teorisi konusunda çok tecrübeliydi ve bu tecrübelerini yazdı. Çalışmaları ressamın çocuksu perspektifini, mizah anlayışını, kişisel hislerini, inançlarını ve müzikselliğini yansıtır. Rus ressam arkadaşı Wassily Kandinsky ile birlikte Bauhaus okulunda eğitmenlik yapmalarıyla da tanındı.
Çocukluğu ve eğitimi
Babası Hans Klee müzik öğretmeni, annesi Ida Frick şarkıcılık eğitimi almış biriydi. Çiftin iki çocuğundan küçüğüydü. Küçük yaşta resimle ve müzikle uğraşmaya başladı; yedi yaşında keman çalmaya, sekiz yaşında büyükannesinin hediye ettiği boya kalemleriyle resim yapmaya başladı. Ergenlikte modern müziğin kendisine bir şey ifade etmediğini fark ederek görsel sanatlara yöneldi. 1897'de günlük tutmaya başladı ve 1918'e kadar sürdürdü. Bern'deki liseyi güçlükle bitirdi. Ailesinin gönülsüz izniyle 1898'de Münih Güzel Sanatlar Akademisi'nde Heinrich Knirr ve Franz von Stuck ile çalışmaya başladı. Çizimde çok başarılıydı ama renk duyarlılığında eksikleri vardı. Mezun olduktan sonra arkadaşı Herman Haller ile Roma, Floransa ve Napoli'yi gezerek eski ustaların çalışmalarını inceledi. 1905'te isli cam levhaya toplu iğneyle çizmek gibi deneysel teknikler geliştirdi; "Babamın Portresi" (1906) bu çalışmalardandır. Çinko tabak gravürlerinden oluşan "Inventionen" serisi sergilediği ilk eserleri oldu.
Evliliği ve erken dönem çalışmaları
1906'da Bavyeralı piyanist Lily Stumpf ile evlendi; çiftin bir oğlu oldu. Münih'in banliyösünde yaşadılar. 1910'da Bern'de ilk kişisel sergisi açıldı. Ertesi yıl Voltaire'in "Candide" romanı için çizimler yaptı, Kandinsky, Franz Marc ve diğer avangart sanatçılarla tanışarak Mavi Süvari (Der Blaue Reiter) grubuna girdi. 1912'de Paris'te kübizme ilgi duydu. Sanatının dönüm noktası, August Macke ve Louis Moilliet ile Tunus'u ziyareti oldu; oradaki ışığın etkisiyle "Renk beni sahiplendi... Renk ve ben biriz. Ben bir ressamım" diye yazdı. Dönüşünde ilk soyut resmi olan "Stil v. Kairouan"ı yaptı. Dönüşünden birkaç hafta sonra Birinci Dünya Savaşı başladı; arkadaşları Macke ve Marc çatışmalarda öldü. 1916'da Alman ordusuna katıldı.
Bauhaus ve sonraki yılları
1919'da Düsseldorf Sanat Akademisi'ne yaptığı başvuru reddedildi, ancak sanat tüccarı Hans Goltz ile üç yıllık anlaşma imzaladı. 1920'de 300'den fazla eserinin sergilendiği bir retrospektif düzenlendi. Bauhaus'ta dersler vermeye başladı; 1922'de Kandinsky de aralarına katıldı. Bauhaus'ta çalıştığı dönemde birçok teori ve fikir geliştirdi. 1925'te Paris'teki ilk sergisi açıldı ve Fransız gerçeküstücülerle temas kurdu. 1928'de Mısır'ı ziyaret etti. 1929'da Will Grohmann'ın sanatçı hakkındaki ilk monografisi yayımlandı. 1933'te Naziler Bauhaus'u kapattığını açıkladı; Klee'nin evi arandı ve işinden çıkarıldı. Klee ailesi 1933 sonunda İsviçre'ye göç etti. 1930'ların ilk yarısında yaratıcı kariyerinin doruğundaydı; "Ad Parnassum" (1932) başyapıtı sayılır. 1933'te yaklaşık 500 tablo çizdi. Aynı yıl, ölümünden sonra sklerodermi olduğu anlaşılan hastalığın belirtileri başladı ve 1936'da yalnızca 25 tablo yapabildi. 1939'da 1200'den fazla tablo yaptı. 1937'de on yedi tablosu Nazilerin "Dejenere Sanat" sergisinde gösterildi ve 102 eseri yok edildi. Son yapıtı, Mayıs 1940'ta Mozart'ın Requiem'ine gönderme olarak yaptığı "Paukenspieler" (Orkestra Davulcusu) oldu. Ölümünden altı gün sonra İsviçre hükûmeti ona vatandaşlık verdi. Yaklaşık 9000 sanat eseri bıraktı.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Paul Klee maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.