Türkiye siyasi tarihinin ve akademik dünyasının en saygın isimlerinden biri olan Prof. Dr. Oya Akgönenç Muğisuddin, hem bilimsel çalışmaları hem de siyasi duruşuyla iz bırakmıştır. 11 Ocak 1939 tarihinde İzmir'de dünyaya gelen Akgönenç, ülkemizde siyaset sahnesinde kadın temsilinin güçlenmesinde öncü bir rol oynamıştır. Genç yaşlardan itibaren eğitime ve araştırmaya büyük önem veren değerli akademisyen, hem yurt içinde hem de yurt dışında kritik görevler üstlenmiştir.
Hem Türkiye hem de Amerika Birleşik Devletleri vatandaşlığına sahip olan Akgönenç, uluslararası düzeyde kabul gören çalışmalarıyla tanınmıştır. Ankara ile Washington arasında mekik dokuyan bu başarılı kariyer, 17 Ekim 2018 tarihinde Ankara'da pankreas kanseri tedavisi gördüğü hastanede son bulmuştur. Kendisi, vefatından sonra da fikirleri ve öncü kimliği ile anılmaya devam etmektedir.
Akademik Birikim ve Uluslararası Deneyimler
Oya Akgönenç'in bilimsel yolculuğu, Türkiye'nin en seçkin eğitim kurumlarında şekillenmiştir. Lisans eğitimini Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde tamamlayan Akgönenç, bununla yetinmeyerek Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni de başarıyla bitirerek hukuk ve siyaset bilimi alanında çift yönlü güçlü bir altyapı oluşturmuştur.
Eğitimine yurt dışında devam etme kararı alan Akgönenç, Amerika Birleşik Devletleri'nin yolunu tutmuştur. Washington D.C.'de bulunan prestijli American University bünyesindeki Uluslararası İlişkiler Bölümünde hem yüksek lisans hem de doktora derecelerini almıştır. Akademik kariyerinin ilk adımlarını da yine bu üniversitede öğretim üyeliği yaparak atmıştır. Yıllar süren yurt dışı deneyiminin ardından Türkiye'ye dönen başarılı akademisyen, Çukurova Üniversitesi bünyesinde öğretim üyesi olarak görev yapmıştır.
Akgönenç'in uzmanlığı sadece üniversite amfileriyle sınırlı kalmamıştır. Kendisi, Türkiye'nin kalkınma hamlelerine katkı sağlamak amacıyla Milli Prodüktivite Merkezi bünyesinde uzman kadrosunda çalışmıştır. Küresel alanda ise Dünya Bankası bünyesinde kalkınma uzmanı olarak çok önemli sorumluluklar üstlenmiştir. Türkiye'ye dönüşünde Bilkent Üniversitesi akademik kadrosuna katılarak genç beyinleri yetiştirmeyi sürdürmüştür. Son olarak Ufuk Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü'nde bölüm başkanı olarak idari ve akademik görevlerini başarıyla yürütmüştür.
Türk Siyasetinde Çığır Açan Kadın Lider
Akademik kariyerindeki büyük birikimini ülke yönetimine aktarmak isteyen Oya Akgönenç, 1995 yılında Doğru Yol Partisi bünyesinde aktif siyasete adım atmıştır. Siyasi yaşamındaki asıl büyük dönüşümü ise 1998 yılında Saadet Partisi saflarına katılarak gerçekleştirmiştir. 1999 yılında yapılan genel seçimlerin ardından oluşan Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Fazilet Partisi ve ardından Saadet Partisi çatısı altında Ankara Milletvekili olarak görev alarak ülkesine hizmet etmiştir.
Akgönenç, bu dönemde Türk siyasi tarihine altın harflerle geçecek tarihi bir başarıya imza atmıştır. Türkiye'de bir siyasi parti tarafından birinci sıradan milletvekili adayı gösterilen ilk kadın siyasetçi unvanını elde ederek kadınların aktif siyasette hak ettikleri konuma gelmesi yolunda devrim niteliğinde bir adım atmıştır.
Seçim başarılarının yanı sıra mücadeleci kimliğiyle de tanınan Akgönenç, sonraki yıllarda da siyasi mücadelesini kararlılıkla sürdürmüştür. Siyasetçi, sonraki dönemlerde şu seçim süreçlerinde yer almıştır:
- 2002 yılı genel seçimlerinde Saadet Partisi Ankara 1. Bölge ilk sıra adayı olmuştur.
- 2007 genel seçimlerinde yine aynı bölgeden birinci sıradan aday gösterilmiştir.
- 2011 milletvekili seçimlerinde de partisi tarafından Ankara 1. Bölge ilk sırada aday olarak ilan edilmiştir.
Ancak bu üç seçimde de yeterli oy oranına ulaşılamadığı için Meclis'e girememiştir. Siyasi arenadaki iddiasını yerel yönetimlere de taşımak isteyen başarılı siyasetçi, 2004 yılı yerel seçimlerinde Saadet Partisi'nden İzmir Büyükşehir Belediyesi başkan adayı olmuş ancak seçimlerde yüzde 0,55 oy alarak seçilememiştir. Yaşamının son dönemine kadar Saadet Partisi Genel İdare Kurulu üyesi olarak aktif siyasi çalışmalarına devam etmiştir.
Kitapları, Yazıları ve Vefatı
Oya Akgönenç, siyasi çalışmalarının yanında entelektüel üretkenliğini de hiçbir zaman kaybetmemiştir. Türkiye'nin dış politika vizyonuna katkı sunmak amacıyla 2009 senesinde Türkiye'nin AB Stratejisi isimli kapsamlı bir kitap kaleme almıştır. Bu eser, ülkenin Avrupa Birliği ile olan ilişkilerini derinlemesine analiz eden önemli bir kaynak olmuştur. Aynı zamanda fikirlerini ve analizlerini daha geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla Millî Gazete bünyesinde düzenli olarak köşe yazıları yazmıştır.
Özel yaşamında Pakistanlı akademisyen Profesör Muhammed Muğisuddin ile evli olan Akgönenç, bu evlilikten iki çocuk sahibi olmuştur. Hayatının son döneminde amansız bir hastalık olan pankreas kanseri ile mücadele etmiştir. Tedavi gördüğü hastanede 17 Ekim 2018 tarihinde pankreas kanseri nedeniyle yaşama gözlerini yuman Akgönenç'in vefatı, hem akademik camiada hem de siyaset dünyasında büyük bir boşluk yaratmıştır. Naaşı, 19 Ekim 2018 tarihinde Kocatepe Camisi'nde kılınan cenaze namazının ardından dualarla Gölbaşı Mezarlığı'nda toprağa verilmiştir.