İçeriğe Atla
Otto Liman von Sanders fotoğrafı
Anasayfa Varlık

Otto Liman von Sanders Kimdir?

Otto Liman von Sanders (1855-1929), Alman general; Çanakkale Cephesi'nde Osmanlı 5. Ordusu'nu kumanda ederek İtilaf kuvvetlerini geri püskirttü.

Diğer adlar: Liman von Sanders, Otto Liman, Von Sanders

Bu Konuda Neler Var?

💡 Başlıklara tıklayarak sayfa içinde hızlı gezinebilirsiniz.

Otto Liman von Sanders Hakkında

Otto Liman von Sanders, 17 Şubat 1855'te Prusya'nın Pomerania bölgesindeki Slupsk'te doğdu. Yahudi asıllı bir Prusyalı aristokratın oğlu olarak dünyaya gelen Sanders, dönemin asilzade çocuklarına özgü bir kariyer yolu izledi ve 1874'te Essen Muhafız Birliği'ne subay olarak kaydoldu. On yıllarca süren askeri hizmetinin ardından 1911'de generallik rüttbesine ulaştı. Tarihin akışını değiştirdiği an ise, 1913'te Alman ordusunun Osmanlı kuvvetlerine askeri eğitim ve lojistik desteği sağlamak amacıyla oluşturduğu komisyona başkan atanması ve I. Kolordu Komutanlığı'na getirilmesiyle geldi. Böylece Sanders, yaklaşık seksen yıldır devam eden Alman-Osmanlı askeri danışmanlık zincirinin son halkası oldu.

Alman-Osmanlı İttifakı ve Cephe Gerginliği

I. Dünya Savaşı'nın eşiğine gelindiğinde, Enver Paşa Almanya ile bir ittifak kurmak için harekete geçti. Ancak İstanbul Alman Büyüelcişi Hans von Wangenheim, Sanders ile de yaptığı istişarelerin ardından bu teklifi geri çevirdi; zira Osmanlı ordusu iç ayaklanmalarla erimiş, teçhizat yetersiz, hazine boşalmıştı. Buna karşın, 1 Ağustos 1914'te iki imparatorluk gizli bir ittifak antlaşması imzaladı. Antlaşma gereği Alman generaller, Osmanlı kuvvetleri üzerinde belirleyici askeri otorite haline geldi. İlk aşamada gölede kalan bu etki; Enver Paşa ve Cemal Paşa'nın sırasıyla Sarıkamış ve Süveyş Kanalı cephelerinde ağır yenilgiler almasıyla fiilen Alman subayların eline geçti.

Osmanlı reform tarihinin uzun yıllar boyunca elde edemediği başarının ardındaki temel neden, Alman desteğinin yetersizliğinden çok, Batı'nın katı askeri sistemleriyle yerleşmiş geleneklerin bir türlü örtüşememesiydi. Saraydaki hızipe çekişmeleri, yönetim kademeleri arasındaki koordinasyon eksikliği ve yaygın yolsuzluklar, Alman danışmanların çabalarını defalarca boağdı.

Çanakkale Cephesi ve Tarihi Karar

18 Mart 1915'te İngiliz ve Fransız donanmalarının Boğaz'a girerek Çanakkale tabyalarını bombardiman etmesiyle birlikte, 5. Ordu'nun komutanlığı tamamen Liman von Sanders'e devredildi. Sandörs, elindeki en güçlü kozu olan yaklaşık 84.000 kişilik 5. Ordu'yu altı bölge arasında savunma hattı üzerine konulandırdı. İngiliz ve Fransız kuvvetleri, 25 Nisan 1915'te Seddülbahir'e çıkarma yaptığında, Sanders'in en kritik kararı hazırdı: 19. Tümeni, genç Albay Mustafa Kemal'in komutasina vermek. Mustafa Kemal'in tümeni, İtilaf kuvvetlerine ağır kayıplar verdirerek savaşın seyrini dondurdu ve Osmanlı kuvvetlerine hayati bir zaman kazandırdı.

Aynı yılın Ağustos ayında İngilizlerin Suğla (Anafartalar) körfezine düzenledikleri ikinci çıkarma, von Sanders için beklenmedik bir hamleydi. Buna rağmen Mustafa Kemal'in tümenini bir kez daha o bölgeye kaydırdı. Conkbayırı savunması tarihe geçti; Mustafa Kemal, Anafartalar Grubu Komutanlığı'na atandı ve İngiliz tümenleri bölgeyi boşaltmak zorunda kaldı. Kasim 1915'te düşman kuvvetleri tamamen çekildikten sonra, beş aylık savunma savaşı Osmanlı'nın genel savaş içindeki koumunu hissedilir ölçüde güçlendirdi.

Filistin Cephesi, Esaret ve Son Yıllar

Savaşın son yılı olan 1918'de, Alman General Erich von Falkenhayn'dan görevi devralan Sanders, Filistin'deki Osmanlı Yıldırım Orduları (IV., VII. ve VIII. orduların birleşimi) komutanlığına atandı. Cephede güçsüz düşmüş birlikleri savunmada tutmaktan başka çaresi yoktu. İngiliz General Edmund Allenby'nin düzenledigi Megiddo Muharebesi (Armageddon), Osmanlı'ya son darbeyi vurdu. Sanders bir haftaya yayılan şiddetli çarpışmaların ardından esir alınmaktan son anda kurtuldu.

Savaşın sona ermesinin ardından, Şubat 1919'da Malta'ya sürülen Sanders, savaş suçlusu olarak yargılandı; altı ay sonra serbest bırakıldı ve aynı yıl Alman ordusu tarafından emekliye sevk edildi. 1927'de, savaş yıllarını ve Malta'daki esaret dönemini konu alan Türkiye'de Beş Sene adlı anı kitabını yayımladı. 22 Ağustos 1929'da Münih'te, 74 yaşında hayata gözlerini yumdu.

Sıkça Sorulan Sorular

Otto Liman von Sanders kimdir?

Otto Liman von Sanders (1855-1929), Alman general; Çanakkale Cephesi'nde Osmanlı 5. Ordusu'nu kumanda ederek İtilaf kuvvetlerini geri püskirttü.

Otto Liman von Sanders ne zaman doğdu?

Otto Liman von Sanders, 17 Şubat 1855 tarihinde doğdu.

Otto Liman von Sanders nerede doğdu?

Otto Liman von Sanders Slupsk, Polonya (Prusya, Pomerania) doğumludur.

Otto Liman von Sanders ne zaman vefat etti?

Otto Liman von Sanders 22 Ağustos 1929 tarihinde hayatını kaybetti.

Otto Liman von Sanders hangi alanda tanınır?

Otto Liman von Sanders, asker olarak tanınır.