Türk resim sanatının modernleşme sürecinde figüratif anlayışıyla derin izler bırakan Orhan Peker, 27 Mayıs 1927 tarihinde Trabzon'da dünyaya geldi. İlk öğrenimini doğduğu şehirde tamamladı. Ardından lise yılları için İstanbul'a gitti. Eğitimine Avusturya Lisesi'nde devam etti. Sanat eğitimini 1946 ile 1951 yılları arasında İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi çatısı altında, ünlü ressam Bedri Rahmi'nin atölyesinde sürdürdü. Akademideki eğitimiyle eş zamanlı olarak Fransa'da da resim dersleri alan sanatçı, böylece hem doğu hem de batı resim kültürünü harmanlayarak kendi sanatsal üslubunun temellerini sağlam bir şekilde atmayı başardı. Akademideki arkadaşlarıyla 1947 yılında kurduğu Onlar Grubu, onun sanat dünyasındaki ilk ciddi atılımı ve kimlik arayışının göstergesi oldu. 1978 yılındaki ölümüne dek süren bu tutkulu arayış, onu Türk resminin en özgün figüratif ustalarından biri haline getirdi.
Sanat Yolculuğu ve Avrupa Deneyimleri
Genç ressamın eserleri, geniş kitlelerin karşısına ilk kez 1951 yılında düzenlenen Devlet Resim ve Heykel Sergisi kapsamında çıktı. İlk kişisel sergisini 1953 yılında açtı. Sanatçının vizyonu sadece yurt içiyle sınırlı kalmayıp 1955 yılında Viyana ve Paris'e seyahat etmesini sağladı. Bu yolculukta, tercümanlığını üstlendiği İstanbul Şehir Tiyatroları yönetmeni Max Meincke kendisine eşlik ediyordu. Ertesi yıl, Almanya'da taşbaskı çalışmaları sergilenirken, aynı dönemde Oskar Kokoschka'nın düzenlediği Yaz Akademisi'ne katıldı. Bu akademik deneyim, onun fırça vuruşlarına ve figürleri ele alış biçimine yön verecek dışavurumcu etkileri kazandırdı. Yurt dışındaki verimli sürecin ardından 1957 yılında Türkiye'ye geri dönen Peker, sanat çalışmalarını ülkesinde sürdürdü.
Ankara Yılları ve Kazanılan Ödüller
Sanatçı, 1959 yılında Ankara'ya yerleşerek hayatında yeni bir sayfa açtı. Ankara onun için dönüm noktası oldu. Turizm ve Tanıtma Bakanlığı'ndaki görevinin yanı sıra sanat çalışmalarına da hız kesmeden devam eden Peker, 1965 yılındaki Devlet Resim ve Heykel Sergisi'nde kazandığı birincilik ödülüyle başarısını taçlandırarak Madrid yolculuğuna çıktı. İspanya'daki bu süreçte oradaki sanat ortamını yakından gözlemleme şansı buldu. Madrid günlerinde, ünlü ressam El Greco'nun portrelerinden birini kopyalayarak teknik becerilerini geliştirdi. Türkiye'ye döndüğünde başarıları takdir görmeye devam etti ve 1966 yılında ülkede yılın ressamı seçildi.
Sanatçının yaratıcılığı sadece tuvalle sınırlı kalmayıp edebiyat dünyasıyla da güçlü bağlar kurmasını sağladı. Hem yurt içinde katıldığı yarışmalardan prestijli ödüllerle döndü hem de dönemin önemli edebi eserlerine çizgileriyle hayat verdi. Orhan Peker'in imza attığı ödüllü projeler ve resimlediği kitaplardan bazıları şunlardır:
- TRT yarşmasında Âşık Veysel portresiyle başarı ödülü aldı.
- Bayındırlık Bakanlığı yarşmasında Ragıp Buluş ile hazırladığı ortak projeyle birincilik kazandı.
- Almanya'da yaşayan Türk çocukları için hazırlanan Ağaca Takılan Uçurtma kitabını 1974 yılında resimledi.
- Metin Eloğlu'na ait Rüzgâr Ekmek eserine çizimleriyle katkı sundu.
- Çetin Öner'e ait Gülibik isimli kitabın resimleme sürecini üstlendi.
Figüratif Eğilim ve Son Yılları
Ressamın sanatını icra ettiği dönemde, Türk resim dünyası iki ana akım arasında bölünmüştü. Bir yanda Adnan Çoker, Nejat Devrim ve Ömer Uluç gibi isimler soyut sanatı savunurken; diğer yanda Cihat Burak, Nedim Günsür, Yüksel Arslan ve Neşet Günal gibi ustalar figüratif resme yönelmişti. Orhan Peker, tercihini figüratif yaklaşımdan yana kullanarak özellikle 1960 sonrasında bu alandaki çalışmalarına ağırlık verdi. Eserlerinde Oskar Kokoschka'nın ekspresyonist etkileri açıkça görülür. Avrupa'nın pek çok farklı şehrinde sergiler açarak adını uluslararası alanda duyuran sanatçı, yaşamının son döneminde İstanbul'a yerleşti. Hayatının son kişisel sergisini Bedri Rahmi Galerisi'nde açarak güvercin temalı eserlerini sanatseverlerin beğenisine sundu. Bu sergiden kısa bir süre sonra, 28 Mayıs 1978'de İstanbul'da yaşama gözlerini yumdu. Değerli sanatçının naaşı Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.