Türk resim sanatının en özgün figürlerinden biri olan Nedim Günsür, naif dokunuşlarla şekillendirdiği toplumsal içerikli yapıtlarıyla sanat tarihimizde derin bir iz bırakmıştır. 1924 yılında Ayvalık topraklarında dünyaya gözlerini açan usta sanatçı, 13 Kasım 1994 tarihinde İzmir kentinde aramızdan ayrılmıştır. Yaşamı boyunca tüm nesnelere derin bir sevgiyle yaklaştı. Sanatçı, gözlemlerini lirik ve dramatik boyutlarda tuvaline aktarmayı başarmıştır. Akademiden Paris atölyelerine uzanan eğitim yolculuğu, onun sanat felsefesinin temellerini sağlam bir biçimde inşa etmiştir.
Akademi Yılları ve Paris Serüveni
Sanatçının profesyonel eğitim serüveni, 1942 senesinde adım attığı Güzel Sanatlar Akademisi çatısı altında başladı. Burada efsanevi sanat insanı Bedri Rahmi Eyüboğlu ile yolları kesişti. Onun değerli rahlesinden geçerek ufkunu genişletti. Henüz öğrencilik yıllarındayken, Türk sanatında yenilikçi bir rüzgar estiren ünlü 10'lar Grubu oluşumunun kurucu kadrosunda aktif olarak görev aldı. Başarılı geçen akademi sürecinin ardından, 1948 yılında Fransız hükümetinden kazandığı özel bir eğitim bursuyla rotasını sanatın kalbi Paris'e çevirdi.
Fransa günlerinde modern sanatın dev isimleri André Lhote ile Fernand Léger'nin atölyelerinde yoğun mesailer harcadı. O döneme kadar benimsediği izlenimci üslubunu bu süreçte köklü bir dönüşüme uğratarak bambaşka bir boyuta taşıdı. Sanat dünyasını sarsan Picasso, Léger ve Matisse gibi ustaların devrimsel yaklaşımlarını yakından inceleme şansı buldu. Paris'te tanıştığı mistik Afrika sanatı da onun biçim dünyasını zenginleştiren çok önemli bir etken oldu. Tüm bu esin kaynaklarının harmanlanmasıyla birlikte, Günsür artık yarı soyut eğilimlerin hakim olduğu yepyeni bir estetik dile yöneldi.
Yurda Dönüş ve Öğretmenlik Dönemi
Avrupa'daki son derece verimli ve başarılı geçen çalışmalarını tamamlayarak 1952 yılında Türkiye'ye dönen Nedim Günsür, buralarda elde ettiği engin sanatsal birikimi yeni nesil sanatçı adaylarına aktarmak üzere vakit kaybetmeden harekete geçti. Anadolu'nun sanatsal gelişimine katkı sağlamak amacıyla 1954 ve 1958 yılları arasında Karadeniz Ereğlisi'nde heyecanla resim öğretmenliği yaptı. Karadeniz'in kendine özgü coğrafyası ve insan manzaraları, sanatçının ilerleyen dönemlerdeki eserlerine de doğrudan ya da dolaylı şekilde esin kaynağı sundu. Öğretmenlik görevinin bitişiyle birlikte yeniden İstanbul'a yerleşerek buradaki atölyesinde bağımsız sanat çalışmalarını kesintisiz bir biçimde sürdürdü.
İstanbul'un dinamik sanat ortamında adından sıkça söz ettiren Günsür, ulusal düzeyde önemli başarılara imza attı. 1961 yılında boyadığı görkemli Gökyüzü isimli tablosu, 1963 yılındaki 24. Devlet Resim ve Heykel Sergisi'nde prestijli birincilik ödülünü kazandı. Bu büyük başarının peşi sıra, 1972 senesinde Milliyet Sanat dergisi okurları ve seçici kurulu tarafından gururla Yılın Resim Sanatçısı ilan edildi. Cumhuriyet tarihimizin en önemli dönüm noktalarından olan 1973 yılındaki Cumhuriyet'in 50. Yılı Resim-Heykel Yarışması'nda ise kıymetli Atatürk ve Cumhuriyet Ödülü'ne layık görülerek Türk sanat tarihindeki yerini daha da pekiştirmiştir.
Toplumsal Sorunlar ve Şiirsel Anlatım
Sanatçının resim kariyeri zamanla farklılaştı. Bu yönelimler şu başlıklarla özetlenebilir:
- Maden İşçileri Dönemi: 1950'li yıllarda figüratif-dışavurumcu bir yaklaşımla kömür ocaklarında çalışan emekçilerin zorlu yaşam mücadelelerini tuvallerine aktardı.
- Kent Yaşamı ve Göç Sorunları: 1960'lardan sonra şehirleşmenin getirdiği sancılara odaklanarak Köylü Aile (1977) ve dramatik yönü fazlasıyla hissedilen Göç (1979) gibi sarsıcı yapıtlara imza attı.
- Şiirsel ve Lirik Manzaralar: Kent ile kıyı kesişimlerini, neşeli lunaparkları ve kalabalık panayır alanlarını tasvir ettiği Büyükdere'den (1979), Denize İnen Sokak (1979) ve Panayır (1982) gibi en ünlü tablolarında ise şiirselliğin ağır bastığı, izleyicide masalsı ve büyüleyici bir etki bırakan son derece derinlikli bir görsel dil tercih etmiştir.
Sanatçının Aile Mirası
Nedim Günsür, yalnızca kendi sanatıyla değil, yetiştirdiği aile fertleriyle de ülkemizin kültür dünyasında yaşamaya death etmektedir. Kendisi, yazar ve reklamcı Mehmet Günsür'ün babasıdır. Ayrıca, oyuncu Yazgülü Günsür'ün öz dedesidir. Sanatçının genlerindeki yaratıcılık, nesiller boyu farklı disiplinlerde varlığını sürdürerek Türk kültür hayatına katkı sunmaya devam etmektedir.