Nedim Gürsel, 5 Nisan 1951 tarihinde Gaziantep'te dünyaya gelen ve edebiyatın pek çok alanında eser üreten çağdaş Türk edebiyatının en önemli yazarlarından biridir. Yaşamının büyük kısmını Paris'te geçirmesine rağmen eserlerini anadilinde kaleme alan yazar, kitaplarının yirmi beşten fazla ülkede yayımlanmasıyla küresel bir okur kitlesine ulaşmıştır. Hem yurt içinde hem de uluslararası alanda sayısız ödüle layık görülen Gürsel, hikayelerinin tiyatro sahnesine taşınmasıyla da tanınan bir isimdir. Birçok yapıtı nedeniyle hukuki kovuşturmalara maruz kalan sanatçı, edebi üretimini akademik çalışmaları ve seyahat yazarlığıyla besleyerek Türk kültürünü dünyaya başarıyla tanıtmıştır.
Çocukluk Yılları ve Fransa'ya Uzanan Yolculuk
Kökenleri Balkanlar'a dayanan Nedim Gürsel, Üsküp göçmeni bir baba ile Akhisarlı ve Bulgaristan göçmeni bir annenin evladı olarak Gaziantep'te doğdu. Yazar, ailesinin ikinci çocuğuydu; annesi matematik, babası ise Fransızca öğretmenliği yapmaktaydı. Aynı zamanda her iki ebeveyn de öğretmenliğin yanı sıra çevirmenlik faaliyetleriyle meşguldü. Ebeveynlerinin tayinleri sebebiyle çocukluk yıllarını Balıkesir'de geçirmek durumunda kaldı. İlköğretimini bu şehirdeki 6 Eylül İlkokulu'nda tamamlayan yazar, babasını kaybettikten sonra Akhisar'daki dedesinin evine yerleşti. Eğitim hayatına yatılı olarak devam eden genç Nedim, 1962 ile 1970 yılları arasında tarihi Galatasaray Lisesi'nde öğrenim gördü. Yazınsal çalışmaları henüz lise yıllarında, 1960'ların son döneminden itibaren çeşitli edebiyat dergilerinde neşredilmeye başlandı. Lise eğitiminin ardından hak kazandığı Paris bursunu önce reddetti. Ancak 12 Mart muhtırasının ardından Halkın Dostları dergisinde yayımlanan Lenin ve Gorki başlıklı makalesi nedeniyle hakkında yargılama süreci başlatılınca daha önce reddettiği bursu kabul ederek Fransa'ya gitmeye mecbur kaldı.
Paris Sorbonne Yılları ve Edebi Uyanış
Fransa'ya göç eden Nedim Gürsel, Sorbonne Üniversitesi bünyesinde Modern Fransız Edebiyatı eğitimi almaya başladı. Bu süreçte yazın dünyasında önemli adımlar attı. Öğrencilik yıllarında kaleme aldığı ve ilk öykü kitabı olan Uzun Sürmüş Bir Yaz 1975 senesinde okurlarla buluştu. Aynı yıl yükseköğrenimini tamamlayan genç yazarın bu ilk eseri, 1976 yılında Türk Dil Kurumu Ödülü ile ödüllendirildi. Üretkenliğini sürdüren Gürsel, 1978'de Şeyh Bedrettin Destanı ile Çağdaş Yazın ve Kültür başlıklı eleştiri ve inceleme çalışmalarını yayımladı. Akademik alanda da derinleşen yazar, Sorbonne'da dünyaca ünlü şairler Louis Aragon ve Nâzım Hikmet üzerine karşılaştırmalı edebiyat dalında hazırladığı doktora tezini başarıyla tamamladı.
Sürgün, Davalar ve Dünya Seyahatleri
Doktorasını bitirdikten sonra 1979 yılında vatanına geri dönen yazar, Türkiye'de yalnızca kısa bir süre kalabildi. İlk kitabı Uzun Sürmüş Bir Yaz nedeniyle hakkında sıkıyönetim mahkemesince "Devletin Güvenlik Kuvvetlerini Tahkir ve Tezyif" iddiasıyla dava açıldı. Bu hukuki baskı sebebiyle yeniden Fransa'ya sđğınmak zorunda kalan sanatçı, yaşamını Paris'te sürdürme kararı aldı. Sanatçı, akademik çalışmalarına da devam etti. Bu süreçte Le Monde, Cumhuriyet ve Milliyet gibi saygın basın organlarında makaleleri yayımlandı. Ayrıca 1982'de çıkardığı Kadınlar Kitabı isimli ikinci öykü kitabı da müstehcenlik iddiasıyla mahkemelik oldu. Askerliğini 1982-1983 yılları arasında Burdur'da yaptı. 1985 yılında Yerel Kültürden Evrensele adlı deneme kitabını, hemen ardından 1986'da Sevgilim İstanbul adlı öykü kitabını okuyucuyla buluşturdu. Bu başarılı çalışmalar ona Abdi İpekçi Dostluk ve Barış Ödülü ile Fransız PEN Kulübü Özgürlük Ödülü'nü getirdi. 1987 yılında ise Saklambaç adlı yapıtıyla ilk defa düzenlenen prestijli Haldun Taner Öykü Ödülü'nü kazanan üç isim arasında yer aldı. Dördüncü öykü kitabı Sorguda 1988'de yayımlandı. Hemen ardından seyahat izlenimlerini barındıran Seyir Defteri 1990'da çıktı. Ardından sđrasıyla Son Tramvay (1991) öykü kitabının ve Nâzım Hikmet ve Geleneksel Türk Yazını (1992) incelemesini yayımlayan yazar, aynı yıl Struga Altın Plaket Ödülü ile Radio France Internationale Uluslararası En İyi Öykü Ödülü'nü kazanarak uluslararası alandaki başarısını pekiştirdi. Gürsel, Türk edebiyatını küresel düzeyde tanıtmak amacıyla kaleme aldığı Bozkırdaki Yabancı (1993) çalışmasının ardından Balkan coğrafyasına yaptığı gezileri ve röportajları içeren Balkanlar'a Dönüş seyahatnamesini edebiyat dünyasına sundu.
Nedim Gürsel'in Kazandığı Saygın Ödüller
Edebi kariyeri boyunca yurt içinde ve dışında büyük yankı uyandıran Nedim Gürsel, çok sayıda prestijli ödüle layık görülmüştür. Yazarın edebiyat dünyasındaki yerini taçlandıran ödüllerden öne çıkanlar şunlardır:
- Türk Dil Kurumu Ödülü (1976 - Uzun Sürmüş Bir Yaz kitabı ile)
- Abdi İpekçi Dostluk ve Barış Ödülü
- Fransız PEN Kulübü Özgürlük Ödülü
- Haldun Taner Öykü Ödülü (1987 - Saklambaç kitabı ile)
- Struga Altın Plaket Ödülü (1992)
- Radio France Internationale Uluslararası En İyi Öykü Ödülü (1992)