1970'li yılların çalkantılı siyasi ortamında Türkiye, sol hareketlerin silahlı eylemleriyle sarsılıyordu. Bu dönemin en dikkat çeken figürlerinden biri olan ve 'Keko' lakabıyla tanınan Niyazi Yıldızhan, Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının idamını engellemek amacıyla 4 Mayıs 1972'de Ankara'da askeri bir kaçırma eylemine girişti. Genç eylemci çatışmada can verdi.
Diyarbakır'dan Hukuk Fakültesine
1948 yılında Diyarbakır'ın Çüngüş ilçesinde dünyaya gelen Yıldızhan, yükseköğrenim için başkente yöneldi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde eğitim gördüğü yıllarda, ülkeyi sarsan devrimci gençlik hareketleriyle yakın ilişkiler kurdu. Siyasi arayışları doğrultusunda önce Türkiye İhtilalci Komünistler Birliği (TİKB) bünyesinde yer alan Yıldızhan, daha sonra Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu'na (THKO) katıldı. Bu tehlikeli yolculuk onun kaderini belirledi.
Kemalettin Eken Girişimi ve Kanlı Çatışma
Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idam kararının infazını durdurmak isteyen Yıldızhan ve arkadaşları, farklı yollar deniyordu. Boğaziçi uçağının kaçırılması girişimi başarısız olunca, Yıldızhan ve eylem arkadaşları yeni bir plan hazırladılar. Bu planın merkezinde yer alan diğer isimler şunlardı:
- Hasan Ataol
- Ergun Adaklı
- Sefa Asım Yıldız
Bu doğrultuda eylemciler, dönemin Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Kemalettin Eken'i rehin alarak yetkililere baskı yapmayı hedefliyordu. Fakat planlanan operasyon, bekledikleri gibi gitmedi. 4 Mayıs 1972 günü saat 13:30 sularında, eylemciler henüz harekete geçemeden güvenlik güçleriyle sıcak temas sağlandı. Çıkan şiddetli çatışmada Niyazi Yıldızhan olay yerinde hayatını kaybetti. Çatışmada Jandarma Orgenerali Kemalettin Eken ile Yarbay Adnan Coşkun ise yaralı olarak kurtuldu. Yıldızhan'ın ölümüyle sonuçlanan bu kanlı eylem girişimi, ne yazık ki hedeflenen idamları engellemeye yetmedi. Yaşanan bu kanlı olay, Türk siyasi tarihinde derin izler bırakan dönüm noktalarından biri oldu.
Tarihteki Yeri ve Tartışmalar
Niyazi Yıldızhan, Türkiye'nin yakın tarihindeki en çalkantılı dönemlerden birinde hayatını kaybetmiş bir figürdür. Çeşitli tarihi kaynaklar ve resmi makamlar tarafından yasa dışı silahlı eylemleri nedeniyle terörist olarak tanımlanmıştır. Genç yaşta silahlı eylemlerin içinde yer alması, araştırmacılar arasında farklı şekillerde değerlendirilmektedir. Sol siyasi çevrelerde ise dönemin devrimci mücadele koşulları içinde anılan Yıldızhan, Ankara Hukuk Fakültesi öğrencisiyken yarım kalan hayatıyla yetmişli yılların trajik sembolleri arasında yer almıştır.