Alpaslan Özdoğan, 3 Mart 1946'da İzmir'in Buca ilçesinde doğmuş, 31 Mayıs 1971'de Nurhak'ta çıkan çatışmada ölmüş Türk Marksist-Leninist militandır. Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu (THKO) adlı silahlı örgütün üyelerinden biridir.
Gençliği ve eğitimi
Ailesinin tek çocuğuydu. Lise öğrenimini İzmir Atatürk Lisesi'nde tamamladı ve 1966'da Orta Doğu Teknik Üniversitesi'ne girdi. ODTÜ'ye 1966'da giren 14 İzmirli ile 1. yurdun 204 numaralı odasında kaldı. 1969'da devrimci arkadaşlarıyla Filistin'e giderek El-Fetih'in fedai kamplarında silahlı eylem eğitimi aldı. Dönüşte Diyarbakır'da tutuklandı; tahliye edildikten sonra ODTÜ'ye döndü.
THKO dönemi
201 ve 202 numaralı yurt odalarına yerleşen Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan, Sinan Cemgil ve Hüseyin İnan ile birlikte THKO'nun kuruluş hazırlıklarında yer aldı. Malatya dağlarında kamp kurarak kır gerillası hareketine başlama hazırlıkları yapan grupta şehir ile kır arasında irtibat görevini üstlendi. 11 Ocak 1971'de Türkiye İş Bankası Emek şubesinin soyulması ve ardından Balgat'taki Amerikan depolarında bir Amerikan polis çavuşunun kaçırılması gibi eylemlere katıldı.
THKO, 4 Mart 1971'de Gölbaşı'ndaki ABD üssünde görevli dört Amerikan askerini kaçırdı, silahlı kurtuluş savaşını başlattığına dair bir manifesto ilan etti ve fidye talep etti. Güvenlik güçleri 5 Mart'ta örgütün karargâhı sayılan ODTÜ yurdunu kuşattı; 70 saat süren çatışmada bir öğrenci, bir er ve bir sivil yaşamını yitirdi, 20 kişi yaralandı ve üniversite süresiz kapatıldı. Kaçırılan askerler 8 Mart 1971'de serbest bırakıldı. 12 Mart 1971 Muhtırası'ndan sonra Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan'ın da aralarında bulunduğu üyelerin bir kısmı yakalandı.
Nurhak ve anılışı
Özdoğan, arkadaşlarının serbest bırakılmasını sağlamak amacıyla Kürecik Radar Üssü'nü basmaya giden yedi kişilik THKO ekibinde yer aldı; amaç, üssü ele geçirip Amerikan personeli rehin alarak Gezmiş ve arkadaşlarının serbest bırakılmasını istemekti. Ekip, 31 Mayıs 1971'de Adıyaman'ın Gölbaşı ilçesine bağlı İnekli köyü civarında mola verirken jandarma birliklerince kuşatıldı, teslim olmayıp çatışmaya girdi. Özdoğan çatışmada vurularak öldü; cenazesi İzmir'deki Buca Mezarlığı'na defnedildi. Çatışmada Sinan Cemgil ve Kadir Manga da öldü, Mustafa Yalçıner ağır yaralandı, Hacı Tonak yakalandı, Metin Güngörmüş ve Ahmet Erdoğan ise kaçtı.
Hakkında yazılan eserler arasında Turhan Feyizoğlu'nun Sinan: Nurhak Dağlarından Sonsuzluğa (2000), Erdal Öz'ün Gülünün Solduğu Akşam (1997) ve Orhan İyiler'in Öldükleriyle Kalmadılar (1996) adlı kitapları vardır; Zülfü Livaneli ve Ahmet Kaya'nın Nurhak adlı türküleri de konu edildiği eserler arasında sayılır.
Benzer kişiler
- Hüseyin İnan (Siyasi Aktivist)
- İsmail Nezir (Buca Doğumlu)
- Çevik Bir (Buca Doğumlu)
- Ersun Yanal (Buca Doğumlu)
- Abdullah Çatlı (Siyasi Aktivist)
- Dilara Rabia Yaşar (Öğrenci)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Alpaslan Özdoğan maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.