İzmir'in Buca ilçesinde 14 Mayıs 1939 tarihinde doğan Çevik Bir, yakın tarihin en çok konuşulan Türk askerî figürleri arasındadır. Kendisi, TSK Genelkurmay II. Başkanlığı ve 1. Ordu Komutanlığı gibi en üst düzey makamlarda sorumluluk üstlenmiş bir orgeneraldır. Ülke savunmasında ve uluslararası barış misyonlarında üstlendiği çeşitli görevlerle tanınan emekli komutan, ordu saflarında istikrarlı bir şekilde yükselmiştir. Özellikle yurt dışı görevleriyle ön plana çıkmıştır.
Askerî Eğitimi ve Karargâh Tecrübeleri
Çevik Bir'in askerlik mesleğine adım atışı, genç yaşlarda aldığı sistemli eğitimlerle şekillenmiştir. Askerî eğitimine Işıklar Askerî Lisesi'nde adım atmış ve burayı 1955 senesinde bitirmiştir. Ardından Kara Harp Okulu'na kaydolarak buradan 1958 yılında istihkâm subayı rütbesiyle başarıyla mezun olmuştur. Mezuniyetinin ardından Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki farklı istihkâm birliklerinde görev alarak takım komutanlığı ve bölük komutanlığı gibi sorumlulukları başarıyla yerine getirmiştir. Mesleki alanda kendisini geliştirmeyi sürdüren subay, 1970 senesinde Kara Harp Akademisi'nden mezun olmuştur. Sonrasında Silahlı Kuvvetler Akademisi'ni de 1971'de tamamlamayı başarmıştır. 1973 yılına gelindiğinde ise NATO Savunma Koleji eğitimini başarıyla sonlandırmıştır.
Aldığı üst düzey eğitimlerin sonrasında tümen karargâhlarında ve Genelkurmay Karargâhı bünyesinde harekât konularıyla ilgili çeşitli kritik görevler üstlenmiştir. Askerî tecrübesini uluslararası alana taşıyan Bir, 1973 ile 1976 yılları arasında Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Karargâhı'nda proje subayı olarak görev yapmıştır. Buradaki görevinin ardından Kara Kuvvetleri Komutanlığı Harekât Başkanlığı bünyesinde NATO plan subayı olarak çalışmalar yürütmüştür. Daha sonra Genelkurmay Başkanı Özel Kalem Müdürlüğü ve Millî Güvenlik Konseyi Başkanı Başyaverliği gibi kritik makamlara getirilmiştir. Devlet Başkanı Başyaverliği ile Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alay Komutanlığı gibi askerî hiyerarşinin son derece hassas ve önemli sorumluluk gerektiren çeşitli kademelerinde uzun süre başarıyla vazife almıştır. Tüm bu görevleri yürüttüğü süreçte, dönemin en önemli isimlerinden Kenan Evren ile oldukça uzun süre çok yakın bir çalışma ilişkisi içinde bulunmuştur.
Üst Düzey Komutanlıklar, Somali Misyonu ve Emeklilik
Başarılarla dolu kariyerinde general unvanını 1983 yılında tuğgeneral rütbesine terfi ederek alan Çevik Bir, bu yeni rütbesiyle NATO Avrupa Müttefik Komutanlık Karargâhı'nda görev almıştır. Söz konusu karargâhta Lojistik ve İnfrastrüktür Daire Başkanlığı vazifesini yürüten general, 1985-1987 yılları arasında ise ülkemizde 4. Zırhlı Tugay Komutanlığı görevini icra etmiştir. 1987 yılında tümgeneral rütbesine yükselmiştir. 1991 senesinde ise korgeneral rütbesini elde etmiştir. Korgeneral rütbesiyle 1991-1993 yılları arasında Genelkurmay Harekât Başkanlığı vazifesinde aktif sorumluluk üstlenmiştir. 1993-1994 yılları arasında Somali Birleşmiş Milletler Barış Gücü Komutanlığı görevini başarıyla yürüterek dünya çapında adından söz ettirmiştir. UNOSOM II adıyla bilinen bu önemli uluslararası operasyonun ardından yurda dönerek Kara Kuvvetleri Denetleme ve Değerlendirme Başkanlığı pozisyonunda görevini sürdürmüştür. Takvimler 16 Ağustos 1994 tarihini gösterdiğinde ise tekrardan Genelkurmay Harekât Başkanlığı makamına getirilmiştir.
Askerî hiyerarşinin zirvesine doğru ilerleyen Çevik Bir, 30 Ağustos 1995 tarihinde orgeneral rütbesine terfi etmiştir. Orgeneral unvanıyla 1995-1998 yılları arasında Genelkurmay II. Başkanlığı görevine getirilerek bu kritik makamı üç yıl boyunca başarıyla yürütmüştür. Genelkurmay'daki bu görev süresinin tamamlanmasıyla birlikte, 30 Ağustos 1998 tarihinde 1. Ordu Komutanlığı'na atanmış ve bu önemli komutanlıktan tam bir yıl sonra, 30 Ağustos 1999 tarihinde emekliye ayrılmıştır. Askerî üniformasını çıkardıktan sonra da kamuoyunun ilgisini çekmeye devam eden emekli komutan, 2000 yılındaki cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde aday adaylığını resmen açıklamış ancak aday gösterilmemiştir. Kendisi evli ve bir çocuk babasıdır. Ayrıca çok iyi derecede İngilizce bilmektedir.
Önemli Sorumlulukları
- Somali Birleşmiş Milletler Barış Gücü (UNOSOM II) Komutanlığı
- Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay II. Başkanlığı
- 1. Ordu Komutanlığı