Mustafa Kemal Atatürk'ün sağlığını emanet ettiği en önemli hekimlerden biri olan Dr. Nihat Reşat Belger, 1882 yılında İstanbul'da dünyaya gelmiş ve tıp dünyasındaki başarılarının ardından siyaset sahnesinde de aktif roller üstlenmiş seçkin bir Türk devlet adamıdır. Hem tıp eğitimi hem de siyasi kariyeri boyunca ülkesine büyük hizmetlerde bulunan Belger, tıp alanındaki derin uzmanlığıyla Atatürk'ün rahatsızlığına ilk teşhisi koyan kişi olarak tarihe geçmiştir. Belger, yaşamı boyunca çok yönlü bir portre çizmiştir. Kendisi, 29 Eylül 1961 tarihindeki vefatına kadar da çeşitli kademelerde kritik devlet görevlerini kesintisiz şekilde sürdürmüştür.
Tıp Eğitimi ve Akademik Kariyeri
Gençlik yıllarında tıp bilimine yönelen Nihat Reşat Belger, ilk olarak Askeri Tıbbiye bünyesinde eğitim görmüştür. Ülkenin prestijli tıp kurumunda eğitim almıştır. Buradaki eğitimini tamamlamasının ardından mesleki gelişimini sürdürmek amacıyla yurt dışına gitmiş ve tıp dünyasının önde gelen merkezlerinden Paris Tıp Fakültesi'ni bitirmiştir. Aldığı üst düzey eğitimin karşılığında ülkesine büyük kazanımlarla dönmüştür. Edindiği tıbbi birikimle İç Hastalıkları ve Hidroklimatoloji alanında uzmanlaşan Belger, bu alanda yürüttüğü çalışmalarla adını duyurmayı başarmıştır.
Tıbbiye ve Paris sonrasında edindiği bu değerli tecrübeleri yeni nesil hekimlere aktarmak isteyen Belger, akademik dünyaya adım atmıştır. Bu doğrultuda İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyeliği kadrosuna getirilmiş ve yıllarca hekim adaylarını yetiştirmiştir. Tıp camiasında sağlam bir yer edinen Belger, ülkenin en önemli sağlık kuruluşlarından Kızılay Genel Başkanlığı görevini de yürütmüştür. Bu sayede halk sağlığı ve toplumsal yardımlaşma alanında da etkin bir önderlik üstlenmiştir.
Atatürk'ün Özel Doktorluğu ve Siroz Teşhisi
Nihat Reşat Belger'in mesleki yaşamındaki en önemli ve tarihi dönüm noktası, Türk milletinin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün sağlık durumunu takip etmekle görevlendirilmesi olmuştur. O, Atatürk'ün sağlık durumuyla yakından ilgilenen özel doktoru olarak büyük bir sorumluluk yüklenmiştir. Bu dönemde Atatürk'ün yaşadığı rahatsızlıkları büyük bir titizlikle inceleyen Belger, tıbbi tecrübesi sayesinde önemli bir bulguya ulaşmıştır. Belger, Atatürk'e siroz teşhisi koyan ilk hekim olarak tıp ve cumhuriyet tarihine silinmeyecek bir imza atmıştır. Onun bu erken ve doğru teşhisi, dönemin tıbbi süreçlerinde son derece kritik bir rol oynamıştır.
Osmanlı'dan Cumhuriyete Siyasi İmzası
Hekimlik ve akademisyenlik kariyerini başarıyla yürüten Nihat Reşat Belger, ülke yönetimi ve siyasetle de yakından ilgilenmiştir. Siyasi adımları Osmanlı döneminde başlamıştır. Kendisi, dönemin önemli siyasi hareketlerinden biri olan Osmanlı Ahrar Fırkası'nın kurucu üyeleri arasında yer almıştır. Bu kuruculuk, onun genç yaşlardan itibaren ülke yönetimine ilişkin fikirler geliştirdiğinin açık bir göstergesidir. Siyasi hayatı cumhuriyet döneminde de devam etmiş ve Belger, IX. Dönem İstanbul Milletvekilliği yaparak TBMM çatısı altında milletine hizmet etmiştir.
Milletvekilliği sürecinde tıp alanındaki engin birikimi sayesinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı makamına getirilmiş ve böylece ülkenin sağlık politikalarını bizzat yönetmiştir. Bakanlığı süresince halk sağlığını ön planda tutmuştur. Hayatının son döneminde de devlet görevlerinden uzak kalmamış, 6 Ocak 1961 ile vefat ettiği 29 Eylül 1961 tarihleri arasında Kurucu Meclis Milli Birlik Komitesi Temsilciliği görevinde bulunmuştur. Bu görev, onun devlet adamı kimliğini pekiştirmiştir.
Kariyeri boyunca üstlendiği başlıca siyasi ve sosyal roller şu şekildedir:
- Osmanlı Ahrar Fırkası kurucu üyeliği
- Kızılay genel başkanlığı görevi
- IX. Dönem İstanbul Milletvekilliği
- Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı makamı
- Kurucu Meclis temsilciliği
Vefatı ve Mirası
Türk tıp ve siyaset tarihinin önemli şahsiyetlerinden biri olan Dr. Nihat Reşat Belger, 29 Eylül 1961 tarihinde hayata gözlerini yummuştur. Hem hekimlik mesleğinde hem de siyasi yaşamında sergilediği ilkeli duruşla saygın bir miras bırakmıştır. Atatürk'e koyduğu doğru teşhis, akademik alandaki çalışmalardaki öncülüğü ve devlete sunduğu yönetimsel katkılarla her zaman minnetle hatırlanacaktır. Kendisi hem bir hekim hem de devlet adamı olarak ülkesinin en önemli geçiş dönemlerine doğrudan tanıklık etmiştir.