Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde dünyaya gelen ve Cumhuriyet'in inşasında önemli roller üstlenen Mehmet Nihat Anılmış, hem savaş meydanlarında kazandığı zaferlerle hem de TBMM çatısı altında yürüttüğü siyasi faaliyetlerle Türk tarihine adını yazdırmış seçkin bir asker ve devlet adamıdır. 1876 yılında Filibe'de başlayan hayat serüveni, vatan topraklarının savunulması uğrunda geçen uzun yılların ardından 31 Mayıs 1954 tarihinde Ankara'da nihayete ermiştir. Askerî eğitimine büyük bir kararlılıkla adım atan Anılmış, 28 Mayıs 1894 tarihinde girdiği Harp Okulu'ndan 17 Ağustos 1896 tarihinde henüz yirmili yaşlarının başındayken teğmen rütbesiyle mezun olmuştur. Bu başarı, onun vatan hizmetindeki uzun yürüyüşünün ilk resmî adımıdır. Üstün yetenekleri sayesinde askerî eğitim basamaklarını hızla tırmanan genç subay, Harp Akademisi'ndeki zorlu eğitimini de 17 Ocak 1900 tarihinde başarıyla tamamlayarak kurmay yüzbaşı rütbesini kuşanmıştır.
Harbiye Sıralarından Ordu Komutanlığına Uzanan Yolculuk
Kurmay yüzbaşı olarak ordu saflarına katılan Mehmet Nihat Bey, ilk olarak Erkân-ı Harbiye-i Umûmîye 1. Şubesi bünyesinde görev alarak stratejik planlama yeteneklerini sergileme fırsatı bulmuştur. Ardından 4. Ordu bünyesinde aktif subaylık görevini üstlenmiştir. Bilgi birikimini genç nesillere aktarmak isteyen başarılı subay, Manastır Mektebi Harbiyesi'nde tabiye muallimliği yaparak geleceğin komutanlarını yetiştirmiştir. Askerî dehası ve liderlik vasıfları sayesinde kısa sürede dikkat çeken Anılmış, 2. Ordu'ya bağlı 10. Alay'ın 2. Nizamiye Tabur Komutanlığı vazifesine getirilmiştir. Buradaki başarılarının ardından Şahane-i Berrî-i Hümayûn Müdürlüğü gibi kritik bir makamın idaresini üstlenerek idari becerilerini de kanıtlamıştır. Lojistik ve sevk idare konularındaki uzmanlığı, onun Levâzımatı Umûmîyye 2. Şubesi Subaylığı görevine seçilmesini sağlamıştır. Tarihin en çetin dönemlerinden birinde, Başkumandanlık Karargâhı bünyesinde Menzil Müfettişliği yaparak ordunun ikmal hatlarını başarıyla yönetmiştir. Stratejik önemi haiz Bahr-i Sefîd Müstahkem Mevkii Komutanlığı görevini yürüterek vatan savunmasında hayati bir sorumluluk üstlenmiştir. Kariyerinin olgunluk döneminde 2. Ordu Kumandanlığı ve 14. Kolordu Kumandanlığı gibi en üst düzey komuta makamlarında bulunmuştur. Askerî yargñ alanında da adaletine güvenilen bir isim olan Nihat Paşa, Askerî Temyiz Mahkemesi Başkanlığı makamında hukukun üstünlüğüne hizmet etmiştir.
Siyaset Sahnesi ve Meclis Yılları
Cumhuriyet'in kurulmasının ardından askerî üniformasını çıkaran Nihat Anılmış, vatanına bu kez milletvekili olarak hizmet etme kararı almıştır. Millî iradenin tecelligahı olan Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne adım atan Anılmış, VI. Dönem ara seçimlerinde Ankara Milletvekili seçilmiştir. Bu onurlu görevi layıkıyla yerine getiren tecrübeli devlet adamı, halkın güvenini tazeleyerek VII. Dönem'de de Ankara Milletvekili olarak parlamentoda yerini almıştır. Meclis çatısı altında gerçekleştirdiği yasama faaliyetleriyle ülkesinin modernleşmesine katkıda bulunmuştur. Hem cephede hem de meclis sıralarında azimle görev yapmıştır.
Nişanlar, Madalyalar ve Sonsuzluğa Ulaşan Miras
Vatan savunmasında gösterdiği kahramanlıklar ve idari alandaki üstün başarıları, Mehmet Nihat Anılmış'ın göğsünü sayısız nişan ve madalyayla süslemiştir. Devletine ve milletine adadığı ömrü boyunca kazandığı taltifler şunlardır:
- 4. ve 3. Rütbeden Mecidi Nişanları
- 2. Rütbeden Osmani Nişanı
- Harp Madalyası
- Gümüş Muharebe İmtiyaz Madalyası
- Altın İmtiyaz Madalyası
- Alman Demir Salîb Nişanı
- İstiklal Madalyası ve Takdirnamesi
Bu kıymetli ödüller, onun hem yerel hem de uluslararası alanda ne derece saygın bir komutan olduğunun en somut göstergeleridir. Aynı zamanda özel hayatında evli ve iki çocuk babası olan Anılmış, arkasında tertemiz bir isim ve onurlu bir soyadı bırakarak 31 Mayıs 1954 tarihinde hayata gözlerini yummuştur. Onun aziz hatırasına gösterilen vefanın bir nişanesi olarak, naaşı 1988 yılında Ankara Devlet Mezarlığı'na nakledilerek ebedî istirahatgahına tevdi edilmiştir.