Türk tiyatrosunun ve hukuk dünyasının saygın isimlerinden Nihat Asyalı, 1934 yılında Elazığ'ın Ağın ilçesinde dünyaya geldi. Yaşamı boyunca hem adalet mekanizmasında hem de sanat sahnelerinde derin izler bırakan Asyalı, hukukçu kimliğinin yanı sıra oyunculuğu, yönetmenliği ve kaleme aldığı tiyatro uyarlamalarıyla tanınan çok yönlü bir aydındır. Ankara Hukuk Fakültesi'nden mezun olduktan sonra uzun yıllar savcılık yapan sanatçı, 23 Eylül 2011'de Ankara'da geçirdiği kalp yetmezliği sonucu yaşama veda etmiştir.
Hukuk ve Sanatla Şekillenen Bir Ömür
İlk ve ortaöğrenimini Ankara'da tamamlayan Nihat Asyalı, yükseköğrenimini de yine bu kentte, Ankara Hukuk Fakültesi'nde gerçekleştirdi. Mezuniyetinin ardından adalet sistemine adım atan Asyalı, ilk olarak Cumhuriyet Savcı Yardımcısı unvanıyla görev yaptı. 1963 yılına gelindiğinde Danıştay bünyesine katılan deneyimli hukukçu, buradaki başarılı hayatını 1981 yılında Danıştay Savcısı olarak görev yaparken emeklilikle taçlandırdı. Kendisi gibi sanat dünyasının tanınan simalarından biri olan oyuncu Rüştü Asyalı'nın ağabeyi olan Nihat Asyalı, kamu görevini sürdürürken bile tiyatro tutkusundan hiçbir zaman vazgeçmedi. Üniversite yıllarından itibaren sahne sanatlarına ilgi duyarak oyunculuk ve yönetmenlik gibi farklı roller üstlendi.
Tiyatro Sahnesindeki Edebi İzler ve Uluslararası Başarı
Sanat yaşamı boyunca birçok önemli tiyatro topluluğunda aktif görevler alan Nihat Asyalı; Ankara Üniversitesi Tiyatrosu, Sinema Tiyatro Derneği, Tiyatro Sevenler Gençlik Cemiyeti ve Ankara Deneme Sahnesi çatısı altında önemli işlere imza attı. Edebiyat dünyasının seçkin romanlarını tiyatro sahnesine kazandırmasıyla bilinen yazar, bu alanda üretken bir grafik sergiledi. Asyalı'nın Türk ve dünya edebiyatından yaptığı başlıca uyarlamalar şunlardır:
- Boccaccio'nun klasik bir öyküsünden sahneye uyarladığı Dirilen Adam,
- Yaşar Kemal'in ölümsüz eseri Yer Demir Gök Bakır'dan oyunlaştırdığı Uzundere,
- Gladkov'un ünlü yapıtından tiyatroya aktardığı Çimento.
Bu eserlerden "Dirilen Adam" Üniversite Tiyatrosu'nda sergilenirken, "Uzundere" adlı oyun Ankara Deneme Sahnesi bünyesinde yönetmen Yılmaz Onay rejisiyle izleyiciyle buluştu. Bu oyun, 1966 yılında Fransa'nın Nancy kentinde düzenlenen uluslararası tiyatro festivalinde büyük bir yankı uyandırdı. Yirmiden fazla ülkeden elliye yakın tiyatro grubunun katıldığı prestijli yarışmada Ankara Deneme Sahnesi, Brezilyalı bir ekip ile birincilik ödülünü paylaşarak tarihi bir başarı elde etti. Eser daha sonra Yer Demir Gök Bakır ismiyle Dormen Tiyatrosu, Ankara Sanat Tiyatrosu (AST) ve Devlet Tiyatroları sahnelerinde de yer buldu. Ayrıca yazarın "Çimento" ve "Grev" oyunları da Çağdaş Sahne'de seyirciyle buluştu.
Televizyon Senaryoları ve Son Yılları
Nihat Asyalı'nın yaratıcı kalemi sadece tiyatro sahneleriyle sınırlı kalmadı; televizyon dünyasında da çocuklara yönelik unutulmaz projelere katkı sundu. TRT Çocuk Programları kapsamında ekranlara gelen 13 bölümlük Bir Varmış, Bir Yokmuş - Penguen Pertev Gösterisi adlı dizinin senaryosunu kaleme aldı. Bununla birlikte, TRT ile Amerikan CTW şirketinin ortak imzasını taşıyan efsanevi çocuk programı Susam Sokağı'nın yazar kadrosunda yer alarak geniş kitlelerin sevgisini kazandı. Özel hayatında 5 Haziran 1965 tarihinde Süheyla Kurtay ile hayatını birleştiren sanatçının bu evlilikten Selen adında bir kız çocuğu dünyaya geldi. Ömrünün son dönemine kadar sanatla iç içe yaşayan Nihat Asyalı, Nazım Hikmet'in "Memleketimden İnsan Manzaraları" adlı başyapıtından uyarladığı Memleketimden İnsan Manzaraları'ndan Onbir Tablo oyunu Devlet Tiyatroları'nda sahnelenmekteyken, 23 Eylül 2011 tarihinde Ankara'da geçirdiği kalp rahatsızlığı sebebiyle aramızdan ayrıldı.