Kıbrıs Türk edebiyatının kendine has ve uzlaşmaz seslerinden biri olan Nice Denizoğlu, gerçek adıyla Keriman C. Denizoğlu, 5 Mart 1960 tarihinde Köfünye'de dünyaya geldi. Yaşamını ebelik ve hemşirelik gibi özverili mesleklerle taçlandıran şair, 11 Şubat 2021'de Lefkoşa'da geçirdiği anjiyo operasyonundan iki gün sonra hayata gözlerini yumdu. Edebiyat dünyasında az sayıda ama derin iz bırakan eseri Zeytin Dalı ile tanınan Denizoğlu, sadece şiirleriyle değil, ödüllere ve sanatı tekeline almaya çalışan kurumlara karşı sergilediği dik duruşuyla da Kıbrıs kültür tarihinde özel bir yere sahiptir.
Köfünye'den Sağlık Sektörüne Uzanan Bir Yaşam
Dokuz çocuklu geniş bir ailenin ferdi olarak dünyaya gözlerini açan şair, çocukluk yıllarını doğduğu yer olan Köfünye'de geçirdi. İlkokul sıralarında çevresi tarafından Keriman Cemali olarak tanınan Denizoğlu, eğitim hayatına Geçitkale'de devam ederek ortaokulu burada tamamladı. Lise eğitimini ise İskele bölgesindeki Bekirpaşa Ticaret Koleji bünyesinde alarak 1978 yılında mezun oldu. Meslek seçimi hususunda sağlığa yönelen Denizoğlu, 1979 ile 1981 yılları arasında Hemşirelik-Ebe Okulu'nda eğitim gördü.
Eğitiminin ardından Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi bünyesinde hemşire olarak profesyonel iş yaşamına adım attı. 1985 yılında ebelik üzerine ek ihtisas yapan Denizoğlu, bu eğitimden sonra aynı hastanenin doğum servisinde görev alarak birçok yeni hayatın dünyaya gelmesine tanıklık etti. Devlet hastanesindeki görevinden ayrıldıktan sonra bir süre özel bir hastanede çalışmayı sürdüren Denizoğlu, daha sonra hemşirelik mesleğinden emekli olarak çalışma hayatını noktaladı ve ailesiyle sakin bir yaşam sürmeyi tercih etti.
Edebi Çizgisi, Zeytin Dalı ve Ödül Reddi
İlk şiirlerini lisede yayımladı. Bu ilk eserlerinde kendi gerçek adını kullanan Denizoğlu, 1985 yılında şiirlerini Zeytin Dalı adlı kitapta topladı. Yazın hayatında titiz ve mükemmeliyetçi bir tavır sergileyen şair, Şubat 1986'da verdiği bir röportajda şiir üretimini kesintisiz sürdürdüğünü belirtti. Ancak her yazdığı dizeyi yetersiz bulduğunu ifade ederek şiirlerini yayın organlarına göndermekten kaçındı. Bu dönemde Çağdaş Yazarlar Birliği üyesi olan şair, evliliğinin ardından şiirlerini yayımlamayı bıraktı. Yeni bir kitap yayımlamadı.
Denizoğlu, 1985 yılında çıkardığı kitabı ile Türk Bankası tarafından verilen Türk Bankası Kültür Sanat Ödülü'ne layık görüldü. Fakat şair, sanatı ve sanatçıyı destekleme iddiasındaki bu ödülü kabul etmeyerek edebiyat dünyasında sarsıcı bir duruş sergiledi. Ödülü reddetme gerekçelerini şu şekilde açıkladı:
- Bankaların kültür ve sanat alanına müdahil olmasının esasen bir reklam çalışması olduğunu savundu.
- Bu tür ödülleri, "ilerici sanatçıları destekliyoruz" kisvesi altında bir sömürü biçimi olarak gördü.
- Ödül sürecinde resim sanatı ile şiirin aynı kefeye konularak kıyaslanmasını tutarsız buldu.
- Verilen 100 bin TL tutarındaki para ödülünü maddi açıdan komik ve yetersiz olarak değerlendirdi.
Kitabının basımı için 300 bin TL harcadığını dile getiren şair, şiir yazmak için herhangi bir teşvike gereksinim duymadığını net bir biçimde ortaya koydu. Evlendikten sonra ailesiyle önce Köşklüçiftlik'te, ardından Hamitköy'de yaşayan şair, iki çocuk annesiydi.
Şiirinin Karakteri ve Kıbrıs Edebiyatındaki Yeri
Nice Denizoğlu, 1987 yılında kadın şairleri bir araya getiren özel bir gecede, edebiyatta 74 Kuşağı'nın takipçisi olduğunu ifade ederken, milliyetçi ve Türkiye özenticisi şiir anlayışlarına karşı tepkisini de açıkça ortaya koydu. Edebiyat eleştirmeni Mehmet Yaşın'a göre, Kıbrıs dışına hiç çıkmadan ve kendi toplumu dışındaki kitlelerle karşışmadan kendi yolunu bulmaya çalışan şair, Kıbrıs Türk edebiyatındaki taşra ve azınlık zaafları nedeniyle şair kimliğini geliştirme imkânını tam anlamıyla bulamadı.
Araştırmacı Ali Nesim ise Denizoğlu'nun şiir dünyasını hem Akdenizli hem de evrensel olarak nitelendirir. Nesim'e göre şairin işlediği başlıca temalar şunlardır:
- Sevgi ve barış değerleri
- İnsanlar arasında kardeşlik ve eşitlik
- Toplumsal, lirik ve duygusal yansımalar
Zeytin Dalı kitabındaki eserlerin, 1974 sonrasının getirdiği tüm edebi yenilikleri hiçbir kalıba sıkışmadan barındırdığını belirten Nesim, şairin Kıbrıs edebiyatındaki özgün yerini vurgular. Ailesiyle kurduğu sessiz hayatı ve şiire olan derin bağlılığıyla Nice Denizoğlu, ada edebiyatının unutulmaz isimleri arasında yer almaktadır.