Türk klasik müziğinin gelişimine büyük emek veren, kanun virtüözü ve eğitimci Nevzat Sümer, 13 Aralık 1927 tarihinde Amasya'nın tarihi ilçesi Merzifon'da dünyaya gelmiştir. Ömrünü Türk musikisine adayan usta sanatçı, TRT radyolarındaki uzun yıllar süren kanun icraları, yetiştirdiği sayısız konservatuvar öğrencisi ve müzik telif hakları alanında gerçekleştirdiği öncü çalışmalarla tanınmaktadır. 30 Kasım 2018 tarihinde 91 yaşında İstanbul'da hayata gözlerini yuman Sümer, ardında Türk müziğinin kurumsallaşmasına katkı sunan devasa bir miras bırakmıştır.
Ziraat Mektebinden Ankara Radyosuna Uzanan Yıllar
Henüz okul çağına gelmeden çocukluk yıllarının ilk dönemlerini Samsun'da geçiren Nevzat Sümer, ilk ve orta öğrenimini doğum yeri olan Merzifon'da tamamlamıştır. Müziğe karşı içindeki derin ilgiyi on beş-on altı yaşlarında keşfedin genç Sümer, lise eğitimi için Bursa Ziraat Okulu'na kaydolmuştur. Bu okuldan başarıyla mezun olduktan sonra, vatan görevini yapmak üzere Ankara'ya gitmiş ve 1949 yılında askerlik hizmetini yedek subay olarak tamamlamıştır. Terhisinin ardından mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmek amacıyla Çorum'un yolunu tutan sanatçı, burada memuriyet hayatına adım atmıştır.
Nevzat Sümer'in resmi kurumlardaki memuriyet serüveni şu aşamalardan oluşmuştur:
- Çorum'un Alaca ilçesinde yaklaşık bir buçuk yıl boyunca görev yapmıştır.
- Ardından Sungurlu kazasında bir iki yıl daha memur olarak hizmet vermiştir.
- Mecburi hizmetinin bu kısımlarını tamamladıktan sonra Ankara'daki Tarım Bakanlığı kadrosuna tayin edilmiştir.
Bakanlık bünyesinde 1952 yılına kadar çalışmaya devam eden Sümer, bu tarihte memuriyet görevinden istifa ederek tamamen müzik çalışmalarına odaklanma kararı almıştır. Dönüm noktası ise 1954 yılında gerçekleşmiştir. Ankara Radyosu tarafından açılan zorlu saz sanatçısı sınavına giren 16 aday arasından sıyrılarak kadroya kabul edilmiştir. Sanat müziği dalında Nevzat Sümer bu başarıyı elde ederken, halk müziği sınavını ise bir diğer efsane isim olan Nida Tüfekçi kazanmıştır.
Radyo Günleri ve Zeki Müren ile Sahne Çalışmaları
Ankara Radyosu'ndaki kadrolu göreviyle profesyonel müzik yaşamına güçlü bir başlangıç yapan sanatçı, 1954 ile 1967 yılları arasında bu çatı altında önemli programlara imza atmıştır. Ardından İstanbul'a yerleşen Sümer, 1967-1976 yılları arasında ise İstanbul Radyosu bünyesinde sanatını icra etmeye devam etmiştir. TRT bünyesindeki bu uzun yıllar boyunca sadece kanun çalmakla kalmamış, aynı zamanda müzik öğretmenliği yapmış ve radyo program yapımcısı olarak da Türk musikisinin geniş kitlelere ulaşmasını sağlamıştır.
Söz konusu dönemde radyo çalışmalarının yanı sıra sahne performanslarıyla da adından söz ettiren Nevzat Sümer, dönemin en büyük ses sanatçılarına eşlik etmiştir:
- Sanat güneşi Zeki Müren'e sahnesinde uzun süre boyunca kanunuyla eşlik etmiştir.
- Zeki Müren'in arkasındaki saz ekibinde değerli dostları Selahattin İnal ve Ferit Sıdal ile birlikte görev yapmıştır.
- Çok sayıda ünlü ses sanatçısının konserlerinde hem kanun çalmış hem de bu konserlerin şefliğini üstlenmiştir.
Akademik Hayat ve Telif Haklarında MESAM Dönemi
Radyo kariyerinin ardından birikimini genç nesillere aktarmak isteyen Nevzat Sümer, 1976 yılında kapılarını açan Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı bünyesine katılmıştır. Burada kanun ve nazariyat dersleri veren öğretim görevlisi olarak çalışmaya başlayan tecrübeli sanatçı, İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesindeki bu akademik görevini yaş haddi nedeniyle emekliye ayrıldığı 2005 yılına dek aralıksız sürdürmüştür. Akademiden ayrıldıktan sonra da müzikten kopmayan Sümer, 2005 yılında kendi elleriyle kurduğu İstanbul Klasik Türk Müziği Orkestrası'nın şefliğini üstlenerek sanatsal faaliyetlerine devam etmiştir.
Türkiye'deki müzik telif hakları sisteminin çağdaş standartlara ulaşmasında da başrolü oynayan sanatçı, bu alanda kurucu bir irade ortaya koymuştur:
- Kısa adı MESAM olan Türkiye Müzik Eserleri Sahipleri Meslek Birliği'nin kurucularındandır.
- Müzik dünyasında telif haklarına modern bir düzenleme getiren bu saygın kuruluşun 1990 yılına kadar Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini yürütmüştür.
- Türk Musikisi Vakfı'nın kurucu mütevelli heyeti üyeleri arasında yer alarak vakfın kurumsallaşmasına katkıda bulunmuştur.
Özel yaşamında 1962 yılında dünya evine giren ve yay burcunun özelliklerini taşıyan değerli müzisyen Nevzat Sümer, ömrünün son yıllarını geçirdiği İstanbul'da, 30 Kasım 2018 tarihinde aramızdan ayrılmıştır.