İçeriğe Atla
Anasayfa Varlık

Naim Tirali Kimdir?

Naim Tirali, 1925 Giresun doğumlu yazar ve siyasetçidir. Vatan gazetesi sahipliği ve basın özgürlüğü mücadelesiyle tarihe geçen aydının yaşam öyküsü.

Diğer adlar: Naim Şafak Tirali

Bu Konuda Neler Var?

💡 Başlıklara tıklayarak sayfa içinde hızlı gezinebilirsiniz.

Naim Tirali Hakkında

Naim Şafak Tirali, 25 Aralık 1925 tarihinde Karadeniz'in şirin kenti Giresun'da dünyaya gözlerini açtı. İlk öğrenim hayatını Piraziz ile Giresun sınırları içinde tamamlayan Tirali, orta öğretimini tamamlamak üzere İstanbul'un köklü eğitim kurumlarından Galatasaray Lisesi'nin yolunu tuttu. Edebiyatla olan güçlü bağı lise sıralarında filizlenmeye başladı. Genç yazar henüz lise yıllarındayken öykü yazıyordu. Takvimler 1943 yılını gösterdiğinde, kaleme aldığı ilk öyküsü Yeşil Giresun gazetesinde okurla buluştu. Yazı dünyasına attığı bu ilk adımın ardından yüksek öğrenim için İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girdi. Başarıyla tamamladığı üniversite eğitiminin ardından hukuk alanında doktora yapmak amacıyla Paris'e gitti ve orada bir yıl boyunca akademik çalışmalar yürüttükten sonra ülkeye geri döndü.

Giresun'dan Galatasaray'a Uzanan İlk Edebi Adımlar

Tirali'nin basın hayatındaki etkin rolü çok genç yaşlarda başladı. Henüz 1946 yılında memleketi Giresun'da Karadeniz Postası gazetesini kurarak yerel basına güçlü bir soluk getirdi. İlk kitabı Park 1948 yılında çıktı. 1950'li yıllarda yayıncılık sektörüne adım atan Tirali, Yenilik matbaasını kurdu ve aynı isimdeki dergiyi beş yıl boyunca kesintisiz yayımladı. Basın dünyasındaki büyük atılımını 1956'da Vatan gazetesine katılarak yaptı. Ahmet Emin Yalman'a ait olan Vatan gazetesinin tüm hisselerini 1962 yılında devralarak gazetenin tek sahibi oldu. Bu dönemde gazetenin yayın hayatını hem İstanbul hem de Ankara merkezli olarak 1975 yılına kadar kararlılıkla sürdürdü.

Basın Özgürlüğü Mücadelesi ve Pulliam Davası

Yazı işleri müdürlüğü görevini üstlendiği 1959 yazında, Amerikalı bir yazarın dönemin Başbakanı Adnan Menderes'i eleştiren yazısına gazetesinde yer vermesi hayatında büyük bir dönüm noktası oldu. Bu yayından dolayı kamuoyunda Pulliam Davası olarak bilinen yargılamada 16 ay hapis cezasına çarptırıldı. 1960 yılının başlarında cezaevine giren Tirali, 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinin ardından yaklaşık 100 gün demir parmaklıklar arkasında kaldıktan sonra özgürlüğüne kavuştu. Zorlu cezaevi günlerinde edebi üretkenliğini hiç yitirmedi. Bu çalkantılı dönemde Yirmibeş Kuruşa Amerika ve Aşka Kitakse isimli öykü kitaplarını kitapseverlerle buluşturdu. Gösterdiği meslek onuru ve emeklerin bir karşılığı olarak da 1977 yılında Basın Şeref Kartı ile onurlandırıldı.

Siyaset Kürsüsü ve Edebi Miras

1950'li yılların sonunda siyasete adım atan Tirali, 1957 Genel Seçimleri'nde Manisa'dan Cumhuriyet Halk Partisi kontenjan adayı oldu fakat Meclis'e girmeyi başaramadı. Azimli siyasi mücadelesini sürdürek 1961 seçimlerinde kendi memleketi olan Giresun'dan CHP milletvekili seçilmeyi başardı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında bir dönem boyunca halkı temsil etti. Siyasi kariyeri boyunca Dünya Parlamentolar Birliği Türkiye Grubu Başkanlığı ve CHP Meclis Grubu Onur Kurulu Üyeliği gibi önemli vazifeleri başarıyla yerine getirdi. Aynı zamanda 1960'lı yıllarda Türkiye Gazete Sahipleri Sendikası İkinci Başkanlığı görevini de yürüttü.

1980'li yıllarda aktif siyaseti geride bırakarak yeniden en büyük tutkusu olan öykücülüğe yoğunlaştı. Bu olgunluk döneminde ve kariyerinin farklı evrelerinde kaleme aldığı önemli eserler Türk edebiyatına kalıcı değerler kazandırdı. Yazarın edebiyat dünyasında derin izler bırakan başlıca öykü kitapları şunlardır:

  • Park (1948)
  • Yirmibeş Kuruşa Amerika
  • Aşka Kitakse
  • Piraziz Nere Berlin Nere
  • Aşk Dediğin
  • Çılgınca Şeyler

Basın dünyasına ömür boyu sunduğu katkılar dolayısıyla Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından 1997 yılında Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü'ne layık görüldü. 26 Mayıs 2009 tarihinde hayata gözlerini yuman bu kıymetli aydınımızın hatırasını yaşatmak adına, ailesi tarafından her yıl doğum gününde takdim edilmek üzere Naim Tirali Öykü Ödülü düzenlenmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Naim Tirali kimdir?

Naim Tirali, 1925 Giresun doğumlu yazar ve siyasetçidir. Vatan gazetesi sahipliği ve basın özgürlüğü mücadelesiyle tarihe geçen aydının yaşam öyküsü.

Naim Tirali ne zaman doğdu?

Naim Tirali, 25 Aralık 1925 tarihinde doğdu.

Naim Tirali nerede doğdu?

Naim Tirali Giresun, Türkiye doğumludur.

Naim Tirali ne zaman vefat etti?

Naim Tirali 26 Mayıs 2009 tarihinde hayatını kaybetti.

Naim Tirali hangi alanda tanınır?

Naim Tirali, yazar olarak tanınır.