Türk basın tarihinin en tanınan isimlerinden olan Ahmet Emin Yalman, 1888 yılında Selanik'te dünyaya gözlerini açan, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinin kritik dönemeçlerine kalemiyle şahitlik etmiş liberal bir gazeteci ve yazardır. Babası Osman Tevfik Bey, Selanik Askeri Rüştiyesinde Atatürk'ün tarih ve yazı hocalığını yapan saygın bir öğretmendi. Eğitimine babasının öğretmenlik yaptığı askeri okulda başladı. Genç Yalman, askeri rüştiyeyi bitirmesine az bir süre kala Selanik Alman Mektebine geçiş yaptı. Ailesinin İstanbul'a göç etmesiyle birlikte ortaöğrenimini buradaki Alman Mektebinde başarılı bir şekilde tamamladı. 1907 yılında okuldan mezuniyetinin ardından Sabah gazetesinde İngilizce mütercimi olarak çalışmaya başladı. Böylece mesleğe genç yaşta adım atmış oldu.
Genç Bir Gazetecinin Amerika ve Doktora Yılları
İstanbul Hukuk Fakültesine kaydolduğu 1908 yılında Yeni Gazete'nin yazar kadrosunda kendine yer buldu. Kısa sürede yeteneğini kanıtlayarak gazetede başyazarlık yapmaya ve haftalık makaleler yazmaya başladı. Bu son derece yoğun dönemde Bâb-ı Âli Tercüme Kalemindeki görevini de aksatmadan titizlikle sürdürüyordu. Aynı zamanda Avusturya basını ve Viyana'da çıkan Neue Freie Presse için yardımcı muhabirlik yapmaktaydı.
1911 senesinde açılan sınavı başarıyla geçerek Amerika Birleşik Devletleri'ne gönderilecek ilk Türk öğrenci grubuna girmeye hak kazanan Yalman, New York'taki Columbia Üniversitesinde sosyoloji alanında eğitimine devam etti. Columbia Üniversitesindeki sosyoloji eğitiminin ardından, Türk basınının gelişim sürecini inceleyen teziyle yüksek lisansını tamamladı. Pulitzer Gazetecilik Mektebinin ilk doktora adaylarından biri olarak çağdaş Türkiye üzerine tez hazırladı. Amerika'daki bu doktora tezi kitaplaştırıldı. Eğitim sürecinde Amerika'daki Almanca gazetelere yazılar gönderirken bir yandan da İkdam'a mektuplar yolluyordu. Balkan Harbi'nin çıkmasıyla ülkesine döndü.
Dünya Savaşı Cepheleri ve Vakit Gazetesi
İstanbul'a döndüğünde Darülfünunda felsefe tarihi muallim muavinliği ve Ziya Gökalp'in sosyoloji asistanlığı görevlerini üstlendi. Mülkiye Mektebinde Hasan Saka'nın istatistik asistanlığını yaparken Tanin gazetesinin yazı işlerini yönetti. Almanya hükümetinin ısrarı üzerine Enver Paşa tarafından tek Türk harp muhabiri olarak görevlendirilen yazar, 1915 baharında gittiği Avrupa'da beş ay boyunca doğu ve batı cephelerini gezerek savaşın seyrini yerinde takip etti. Cephe dönüşü Mülkiye'de profesörlüğe atandı ve eğitim reformu için gelen yabancı danışmanlara yardım etti. 1916 yılında tekrar cepheye gönderildi. Galiçya'da müttefik kuvvetlere destek veren Türk kolordusunun yanında ikinci kez cephe muhabirliği yaptı. 1916 ile 1920 yılları arasında Mekteb-i Mülkiyede ders vererek yeni nesiller yetiştirdi.
Gördesli Mehmet Asım ile 22 Ekim 1917 tarihinde Vakit gazetesinin yayım hayatını başlattılar. Vakit, İttihat ve Terakki'ye karşı bağımsızdı. Ayrıca Osmanlı Matbuat Cemiyetinin umumi katipliğini üstlenerek mesleki örgütlenmede aktif rol oynadı. Mondros Mütarekesi'nden sonra Amerikan iş birliği fikrini ortaya atınca sert tartışmaların odağı haline geldi. Ahmet Emin Yalman'ın meslek hayatı boyunca bünyesinde çalıştığı, yazı gönderdiği ya da yönetimini üstlendiği başlıca basın kuruluşları şunlardır:
- Sabah Gazetesi
- Yeni Gazete
- Tanin Gazetesi
- Vakit Gazetesi
- Neue Freie Presse
- Vossische Zeitung
- New York Evening Post
Sürgün Yılları ve Milli Mücadele'ye Destek
Fikirleri yüzünden 1919 yılında Kütahya'ya sürüldü. Kütahya sürgünü sırasında Prens Sabahaddin ile derinleşen dostluğu fikri dünyasını oldukça etkilemiştir. İstanbul'un işgal edilmesinin ardından İngilizler tarafından aranmaya başlanınca teslim olup Malta'ya sürüldü. Malta adasında yaklaşık bir buçuk yıl süren esaret hayatı 1921 yılının Kasım ayında sona erdi.
Malta'dan döndükten sonra hemen Ankara'ya giderek kendisine teklif edilen Matbuat Umum Müdürlüğü görevini geri çeviren gazeteci, resmi bir makam üstlenmektense bağımsız kalıp Milli Mücadele'yi halka yansıtmayı daha doğru bulmuştur. Ankara'da kalıp yeni yönetime katılmak yerine cephelerdeki durumu İstanbul halkına duyurmayı tercih etti. Ankara'da Mustafa Kemal Atatürk ile görüştü. Milli Mücadele boyunca gittiği her cephede kahraman askerlerin mücadelesini yerinde gözlemleyerek anbean kaleme almıştır. Mustafa Kemal Atatürk ve diğer milli liderlerle yaptığı görüşmelerden elde ettiği izlenimleri kamuoyuna başarıyla aktardı. Milli iradenin sesi olmak adına ülkenin dört bir yanındaki kritik gelişmeleri köşesine taşıdı. Ankara'daki temaslarının ardından İstanbul'a döndükten sonra da bağımsızlık inancıyla gazetesindeki yazılarını kararlılıkla sürdürdü. Yaşamı boyunca kalemiyle toplumu aydınlatmayı ve doğruları savunmayı en büyük vazifesi bilmiştir.