Mustafa Sait Yazıcıoğlu, Türkiye'nin hem akademi hem de siyaset alanında derin izler bırakmış seçkin bir ilahiyatçısı ve devlet adamıdır. 3 Aralık 1949 tarihinde Köprübaşı ilçesine bağlı Beşköy beldesinde dünyaya gelen Yazıcıoğlu, ülkemizin din eğitimine ve yönetimsel mekanizmalarına yön veren önemli sorumluluklar üstlenmiştir. Kamuoyunun yakından tanıdığı "Süper Vali" lakaplı merhum Recep Yazıcıoğlu'nun kardeşi ve Tokat Belediye Başkanı Mehmet Kemal Yazıcıoğlu'nun amcası olan tecrübeli isim, Türkiye'nin son yarım asırlık dini ve siyasi dönüşümlerine tanıklık ve rehberlik etmiştir.
Babasının yürüttüğü memuriyet görevi nedeniyle çocukluk yıllarını farklı şehirlerde geçirmek durumunda kalan Yazıcıoğlu, ilk ve orta öğrenimini Muğla'nın Milas ilçesinde tamamladı. Lise eğitimini ise 1967 yılında Aydın'da nihayete erdirdi. Yükseköğrenim için başkente yönelen başarılı genç, 1971 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nden başarıyla mezun oldu. Mezuniyetinin ardından Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde çalışmaya başladı. Kurumun merkez teşkilatında yaklaşık bir yıl boyunca görev alarak mesleki hayatına ilk adımını attı.
Fransa'da Doktora ve Akademik Yükseliş
Akademik hedeflerini gerçekleştirmek amacıyla yönünü yurt dışına çeviren Mustafa Sait Yazıcıoğlu, 1972 ile 1977 yılları arasında Millî Eğitim Bakanlığı bursuyla Fransa'da bulundu. Bu beş yıllık süreçte Fransa'da doktora çalışmalarını başarıyla yürüttü. Eğitimi sırasında, 1975 senesinde dört ay süreyle kısa dönem yedek subay olarak vatani görevini ifa etti. Doktora derecesini alarak yurda dönen Yazıcıoğlu, mezun olduğu Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'ne 1977 yılında asistan doktor unvanıyla kabul edildi.
Fakültedeki çalışmalarına hız kesmeden devam eden araştırmacı, İslam düşüncesi üzerine yoğunlaştı. 1983 yılında Matüridi ve Nesefi kelam ekollerinin insan iradesi konusundaki yaklaşımlarını ele alan teziyle doçentlik payesini kazandı. Çalışmalarıyla ilahiyat çevrelerinde ilgi toplayan Yazıcıoğlu, 1988 yılında profesörlük unvanına layık görüldü. Bu dönemde yaptığı derinlemesine araştırmalar ve yetiştirdiği öğrenciler, onun akademik camiada kalıcı bir yer edinmesini sağladı.
Diyanet İşleri Başkanlığı ve Yüksek Bürokrasi Yılları
Akademideki başarılarının ardından idari alanda da önemli görevler üstlenen Mustafa Sait Yazıcıoğlu, henüz genç bir profesörken 17 Haziran 1987 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti'nin 14. Diyanet İşleri Başkanı olarak atandı. Bu kritik görevi 3 Ocak 1992 tarihine kadar başarıyla sürdü. Diyanet bünyesindeki hizmetlerinin ardından devlet bürokrasisinde aktif rol almaya devam eden Yazıcıoğlu, 14 Şubat 1993'te Cumhurbaşkanlığı kontenjanından Yükseköğretim Kurulu (YÖK) üyeliğine getirildi.
İdari deneyimini kendi fakültesine taşıyarak 21 Temmuz 1994 tarihinde mezun olduğu ve yıllarca emek verdiği Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanlığı koltuğuna oturdu. Akademik yöneticilik görevlerinin yanı sıra kültürel ve uluslararası alanlarda da sorumluluklar yüklendi. Bu doğrultuda 10 Mayıs 1996 tarihinde UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Yönetim Kurulu üyeliğine seçilerek ülkesini uluslararası kültür ve eğitim platformlarında başarıyla temsil etti.
Siyaset Sahnesi ve Devlet Bakanlığı Dönemi
Akademik ve idari kariyerindeki birikimini siyaset dünyasına aktarmak isteyen Yazıcıoğlu, 3 Kasım 2002 genel seçimlerinde AK Parti Ankara Milletvekili olarak parlamentoya girdi. TBMM çatısı altında yasama faaliyetlerine katılırken dış ilişkilerde de sorumluluk üstlendi. Nitekim 5 ile 10 Mart 2004 tarihleri arasında İslam Konferansı Örgütü Parlamento Birliği (İKÖPAB) Türk Grubu Başkanlığı vazifesini yürüttü. Parlamentodaki çalışmaları seçmen nezdinde takdir görerek 22 Temmuz 2007 seçimlerinde yeniden Ankara milletvekili seçildi.
İkinci kez milletvekili seçilmesinin hemen ardından kurulan 60. Hükûmet bünyesinde önemli bir kabine görevi aldı. 29 Ağustos 2007 tarihinde Din İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı olarak atanan tecrübeli siyasetçi, bu unvanla dini hizmetlerin koordinasyonunu üst düzeyde yönetti. Yaklaşık iki yıl süren bakanlık vazifesini, 1 Mayıs 2009 tarihindeki Bakanlar Kurulu değişimi ile sonlandırdı. Aktif siyasi yaşamını bir süre daha milletvekili olarak sürdüren Yazıcıoğlu, 12 Haziran 2011 seçimlerinde aday olmayarak kendi isteğiyle siyaset arenasından çekildi.
Akademik Hayata Dönüş ve Entelektüel Mirası
Siyasetten çekildikten sonra asli mesleği olan akademiye geri dönen Prof. Dr. Mustafa Sait Yazıcıoğlu, bilgi birikimini genç nesillere aktarmayı sürdü. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü'nde öğretim üyesi olarak göreve başlayan Yazıcıoğlu, daha sonra aynı üniversitenin İsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekan vekili olarak akademik idarecilik kariyerine kaldığı yerden devam etti. Evli ve iki çocuk babası olan değerli bilim insanı, kelam ve din öğretimi üzerine çok sayıda kıymetli makale, çeviri ve telif eser kaleme alarak Türk kültür dünyasına büyük katkılar sağlamıştır.
Yazıcıoğlu'nun ilahiyat literatürüne kazandırdığı ve kelam ilminin gelişimine ışık tutan başlıca akademik çalışmaları şunlardır:
- Maturîdî kelâm ekolünün iki büyük siması: Ebû Mansur Maturîdî ve Ebu'l-Mu'in Nesefî
- Mâturidî kelâmında insan hürriyeti meselesi
- Cumhuriyetin 75. yılında Din Öğretiminde Yeni Hedefler
- La Critique De L'Enseignement Et En Particulier Celui Du Kalâm
- Louis Gardet'in İslam "din ilimleri" içinde ilm-i kelamın yeri üzerindeki düşüncelerinin çevirisi
- Hasan Hanafi'nin Teoloji mi antropoloji mi? başlıklı çalışmasının çevirisi