Eskişehir'in çehresini modern belediyecilik vizyonuyla değiştiren ve sanatsal kimliğiyle tanınan Yılmaz Büyükerşen, 8 Kasım 1937 tarihinde bu şehirde dünyaya gözlerini açtı. Kendisi aslen Kırım Tatarı bir baba ile Bulgaristan göçmeni bir annenin oğludur. Çocukluk yılları kısıtlı imkanlarla geçti. İlk olarak doğduğu kentin sokaklarında başlayan eğitim hayatını Eskişehir Atatürk Lisesi'nde sürdüren ünlü isim, ailesinin maddi sıkıntıları sebebiyle yarım bıraktığı hukuk ve mimarlık eğitimlerinin ardından ideallerinden asla vazgeçmedi. Nihayetinde 1962 senesinde, o dönem yeni kurulan Eskişehir İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nin ilk mezunlarından biri olarak yükseköğrenimini başarıyla tamamladı. Eskişehir'i bir üniversite kentine dönüştürmek onun en büyük hayaliydi. Bu doğrultuda hem açık öğretim sistemine hem de şehrin ikinci üniversitesinin kuruluşuna öncülük etti.
Akademiden Sanata Uzanan Çok Yönlü Bir Kariyer
Mezuniyetinin ardından akademik çalışmalarına hız veren Yılmaz Büyükerşen, 1966 yılında doktora derecesini aldı. Genç akademisyen, gösterdiği üstün başarılar neticesinde 1968 senesinde doçentlik unvanına, 1973'te ise profesörlük payesine erişti. Henüz kırk yaşına basmadan, 1976 yılında mezun olduğu akademinin başkanlık koltuğuna seçilerek idari yeteneklerini kanıtladı. Ülke çapında ses getiren eğitim modeli çalışmaları, onun 1982'de kurulan Anadolu Üniversitesi'nin kurucu rektörlüğüne atanmasını sağladı. Rektörlük görevine 1987 yılında tekrar atandı. Bu süreçte üniversitede açtığı özel bölümlerle gençlerin önünü açtı.
Özellikle kitle iletişim araçlarının toplumsal önemini kavrayan Büyükerşen, Türkiye'nin ikinci Sinema ve Televizyon Okulu'nu Eskişehir bünyesinde hayata geçirdi. Bu vizyoner adımların yanı sıra, medya sektörünün ülkemizdeki gelişiminde de son derece aktif roller üstlenen deneyimli yönetici, ulusal televizyon kanalı Kanal D'nin kurucu ortakları arasında kendine yer buldu. Ayrıca, Türkiye'de yayıncılık dünyasını düzenleyen Radyo Televizyon Yüksek Kurulu'nun başkanlığını iki dönem boyunca başarıyla yürüttü. Bu vazifesinden 1994 yılındaki yasal düzenlemelerin ardından ayrıdı. Kendisi aynı zamanda Ayhan Şahenk Vakfı bünyesinde yönetim kurulu üyesi olarak sivil toplum faaliyetlerine de katkı sunmaktadır.
Güzel sanatlara duyduğu derin ilgi ve üstün yeteneği, onun hayatının her döneminde kendisini hissettirdi. Anıtkabir müzesinde sergilenen ve büyük beğeni toplayan, ulu önder Mustafa Kemal Atatürk'ün birebir boyutlardaki balmumu heykeli Büyükerşen'in ellerinde hayat buldu. Sanatsal birikimini halkla paylaşmak adına 19 Mayıs 2013 tarihinde kendi ismini taşıyan Türkiye'nin ilk balmumu heykel müzesini faaliyete geçirdi.
Eskişehir'i Yeniden İnşa Eden Siyasi Dönem
Akademik ve sanatsal başarılarının ardından rotasını yerel yönetimlere çeviren tecrübeli siyasetçi, 1999 yerel seçimlerinde Demokratik Sol Parti (DSP) çatısı altında yarışa katıldı. Eskişehirlilerin büyük teveccühünü kazanarak yüzde 44 oy oranıyla ilk kez Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı seçildi. Şehirde başlattığı büyük değişim rüzgarı, 2004 yılındaki seçimlerde oy oranını yüzde 45'e yükselterek koltuğunu korumasını sağladı. Başarı grafiğini her dönem yukarı taşıyan belediye başkanı, 2009 yerel seçimlerinde ise yüzde 50 barajını aşarak tarihi bir zafere imza attı.
Sol siyasetin önemli aktörleri arasında gösterilen ve DİSK önderliğindeki "Solda Birlik" arayışlarında adı sıkça geçen Büyükerşen, 2004 yılında Bülent Ecevit'in sunduğu DSP Genel Başkanlığı teklifini nezaketle geri çevirdi. 2011 yılının ocak ayında parti yönetiminin talebi doğrultusunda DSP'den istifa eden deneyimli devlet adamı, kısa süre sonra Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) saflarına katıldı. 2014 yerel seçimlerinde ise CHP çatısı altında dördüncü kez belediye başkanlığı koltuğuna oturdu. Aynı yıl cumhurbaşkanlığı adaylığı için adı geçmesine rağmen bu öneriyi kabul etmedi. Son olarak 2019 yılında Millet İttifakı adayı olarak girdiği seçimlerde beşinci kez büyükşehir belediye başkanı oldu.
Porsuk Çayı'ndan Dünya Çapında Bir Turizm Kentine
Belediye başkanlığı döneminde hayata geçirdiği projeler, Eskişehir'i adeta bir Avrupa kenti hüviyetine kavuşturdu. Şehrin tam ortasından geçen ve uzun yıllar kirlilikle boğuşan Porsuk Çayı'nın ıslah edilmesi, temizlenmesi ve etrafının modern sosyal alanlarla donatılması bu dönüşümün en önemli halkasını oluşturdu. Kentin simgeleri haline gelen devasa yeşil alanlar ve kültürel tesisler de yine onun döneminde şehre kazandırıldı.
Yılmaz Büyükerşen'in liderliğinde hayata geçirilen başlıca vizyon projeleri şunlardır:
- Çocukların hayal dünyasını renklendiren masal şatosunun da yer aldığı muhteşem Sazova Parkı
- Yapay plajıyla deniz keyfini şehre taşıyan Kent Park
- Tarihi dokunun korunarak geleceşe aktarıldığı Odunpazarı Evleri restorasyon çalışmaları
- Şehir içi ulaşımı modernleştiren konforlu Tramvay hatları
- Sanatı sokakla buluşturan ve zaman zaman estetik tartışmalarına yol açan tematik şehir heykelleri
Bu olağanüstü yatırımlar sayesinde Eskişehir, yerli ve yabancı gezginlerin en çok ziyaret ettiği gözde turizm merkezlerinden biri haline geldi. Hayatı boyunca ürettiği eserler ve yaşadığı tecrübeler kitaplara da konu olan Büyükerşen'in, Zamanı Durduran Saat isimli bir otobiyografisi bulunmaktadır. Ayrıca yazar Mehmet Sadık Bozkurt da onun ilham verici öyküsünü Bir Ömür Ki Yılmaz Büyükerşen adlı eseriyle okurlarla buluşturmuştur.