Hasan Polatkan, 1915 yılında Eskişehir’de dünyaya geldi. Kırım Tatarı kökenli bir ailenin çocuğu olan Polatkan, babaşı Abdulbahri Bey’in işlettiği küçük bakkal dükkânının gölgesinde büyüyen bir çocukluk geçirdi. İlk, orta ve lise eğitimini Eskişehir’de tamamladıktan sonra 1933’te Ankara’ya giderek Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde okudu. 1936’da mezun olan Polatkan, çalışma yaşamına T.C. Ziraat Bankası’nda müfettiş yardımcısı olarak adım attı; üç yıl içinde müfettişliğe yükselerek bankacılık kariyerinde sağlam bir zemin kurdu. Demokrat Parti’nin 1946’da siyasi sahneye çıkmasıyla birlikte milletvekilliği yolunu seçti ve Eskişehir’den dört kez bu göreve seçildi.
Siyasi Yükselifl ve Bakınlık Dönemi
21 Temmuz 1946’da Eskişehir’den Demokrat Parti milletvekili seçilen Polatkan, 14 Mayıs 1950 seçimlerinin ardından bir adım öteye geçti. Başbakan Adnan Menderes’in 22 Mayıs 1950’de kurduğu 19. Hükümette önce Çalışma Bakanı olarak görevlendirildi; aynı yılın Aralık ayında Maliye Bakanlığı’na geçti. Bu görevi, Menderes’in sürdürdüğü daha sonraki dört hükümette de kesintisiz sürdürdü. 1954 ve 1957 seçimlerinde yeniden Eskişehir milletvekili seçilerek hem parlamentodaki hem de kabinedeki varlığını pekiştirdi.
Polatkan’ın yürüttüğü mali politikalar, o yıllarda tartışmalı bir iz bıraktı. Hızlı büyüme hedefi belirleyici olunca denk bütçe ikinci plana düştü; yatırımlar ertelenmedi, buna karşılık bütçe açıkları önce dış borçla, sonra iç kaynaklarla kapatılmaya çalışıldı. 1955’ten itibaren hızla artan para arzı yüksek enflasyona yol açtı. Bu gidişat, sabit ve dar gelirlilerle asker ve sivil bürokrasinin sert tepkisini biriktirdi.
27 Mayıs Darbesi ve Yassıada Süreci
26 Mayıs 1960’ta Menderes ile birlikte Eskişehir Şeker Fabrikası’nın açılışına katıldı. Ertesi gün, 27 Mayıs 1960’ta darbe patlak verdiğinde Hasan Polatkan Kütahya’daydı ve Menderes ile birlikte tutuklandı. Diğer hükümet üyeleri ve Demokrat Parti yöneticileriyle birlikte Yassıada’ya götürülerek “Yüksek Adalet Divanı” önünde yargılandı. Mahkeme Polatkan’ı idama mahkûm etti; ancak on iki sanığın — Celal Bayar dahil — cezası müebbet hapis olarak değiştirildi. Hasan Polatkan, Adnan Menderes ve Fatin Rüştü Zorlu ile birlikte üç kişinin idamı ise 15 Eylül 1961’de Milli Birlik Komitesi tarafından onaylandı. 16 Eylül 1961’de idam edilerek hayatına son verildi; öldüğünde 46 yaşındaydı.
Kişisel Yaşamı ve Mirası
Hasan Polatkan, 1949 yılında Mutahhara Polatkan ile evlendi. Çiftinin Sema ve Nilgün adlarında iki kızı oldu. Trajedinin gölgesinde büyüyen büyük kız Sema, psikolojik baskılara dayanamayarak hastalandı ve hayatını kaybetti. Polatkan’ın Yassıada’daki mezarı, 1987’de çıkarılan bir yasayla uygun bir yere taşınmasının önü açıldı. 17 Eylül 1990’da Menderes ve Zorlu ile birlikte naaşı, İstanbul Topkapı’da yapırılan anıtmezara nakledildi. 1990’da ise tüm mahkûm Demokrat Partililerle birlikte itibarı iade edildi.