Prof. Dr. Hasan Onat, 1957 yılında Çankırı'nın Eldivan ilçesinde dünyaya geldi. Türkiye'nin yetiştirdiği köklü din bilimleri akademisyenleri arasında yer alan Onat, ilkokul sonrasında parasız yatılı olarak Yozgat'a geçti ve lise eğitimini 1974'te Yozgat Lisesi'nden tamamladı. Ardından girdiği Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi'nden 1979'da mezun olarak aynı fakültede İslâm Mezhepleri Tarihi Kürsüsü'ne asistan olarak katıldı.
Akademik Kariyer Yolculuğu
Onat, 1986 yılında Emeviler Devri Şii Hareketleri başlıklı teziyle doktorasını tamamladı ve Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi'nden doktor unvanını aldı. Akademik yükselişi hızla devam etti: 1987'de yardımcı doçent, 1989'da doçent olan Onat, 5 Ağustos 1995'te profesörlük kadrosuna atandı.
Uluslararası akademik deneyim açısından da aktif bir çizgi izledi. 1993'te Londra ve Manchester'da saha araştırmaları yürüttü; 1994-1995 döneminde ise Roma Gregoriana Üniversitesi Misiology Fakültesi'nde misafir öğretim üyesi sıfatıyla dersler ve seminerler verdi. İngilizce, Arapça ve Farsça bilen Onat, bu dil birikimini hem araştırmalarında hem de uluslararası akademik platformlarda etkin biçimde kullandı.
17 Ağustos 1999 – 16 Ağustos 2002 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Çorum İlahiyat Fakültesi'nin dekanlığını üstlendi. 2008-2009 yılları arasında ise Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi'nde İslâm Mezhepleri Tarihi Anabilim Dalı başkanlığı görevini yürüttü; bu dönemde İslâm Mezhepleri Tarihi ve Günümüz İslâm Dünyasında Dinî Akımlar derslerini okuttu.
Eserleri ve Bilimsel Katkıları
Onat'ın akademik üretimi, İslam mezhepleri, Şiilik, Alevilik ve Türkiye'de din anlayışı ekseninde yoğunlaşmaktadır. Kitap çalışmaları şöyle sıralanabilir:
- Emeviler Dönemi Şii Hareketleri ve Günümüz Şiiliği (1993)
- Yirminci Asırda Şiilik ve İran Devrimi (1996)
- Türkiye'de Din Anlayışında Değişim Süreci (2003)
- Şii Fırkalar: Kitabu'l-Makalat ve'l-Fırak Fıraku'ş-Şia (2004)
- İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı (2012)
Akademik yazarlığının yanı sıra 1986'dan itibaren Türkiye'nin Sesi Radyosu'nda haftalık programlar da hazırladı. Bilimsel kuruluşlardaki görevleri arasında 38. ICANAS Kongresi Ulusal Düzenleme Kurulu üyeliği, Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Dergisi yayın kurulu editörlüğü, Akademik Ortadoğu ve İslami Araştırmalar dergilerinin yayın kurullarındaki üyelikleri ile Gazi Üniversitesi Hacı Bektaşi Veli Araştırmaları Dergisi bilim kurulu üyeliği sayılabilir.
Vefatı
Evli ve iki çocuk babası olan Prof. Dr. Hasan Onat, Covid-19 tedavisi gördüğü Ankara Sanatoryum Hastanesi'nde 26 Eylül 2020 tarihinde 63 yaşında hayatını kaybetti. Türk ilahiyat akademisinin önemli bir temsilcisini kaybetmesi olarak değerlendirilen vefatı, akademik çevrelerde derin bir üzüntüye yol açtı.