Türkiye'nin uluslararası ilişkilerinde ve siyaset sahnesinde önemli roller üstlenen Hasan Murat Mercan, 14 Ocak 1959 tarihinde Ağrı'da dünyaya geldi. Türk diplomat ve siyasetçi kimliğiyle tanınan Mercan, hem parlamentoda hem de kritik başkentlerde ülkemizi temsil etti. Babası hekim, annesi ise ev hanımıdır. Gençlik yıllarından itibaren kaliteli eğitime son derece büyük önem veren Hasan Murat Mercan, Ankara ve Eskişehir'den başlayıp Amerika Birleşik Devletleri'ne kadar uzanan son derece geniş bir eğitim ile görev zincirinin değerli bir halkası haline geldi.
Akademik Başarılardan Kurucu Siyasete
Mercan, ortaöğrenimini 1977 senesinde Eskişehir Anadolu Lisesi'nde tamamlayarak mezuniyet derecesini aldı. Yükseköğrenim için Boğaziçi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü'nü tercih etti. Bu nitelikli bölümü 1981 yılında başarıyla tamamlayan Mercan, akademik tutkusunu sürdürdü. Aynı üniversite bünyesinde yüksek lisans derecesini ise 1984 yılında elde etti. Mezuniyetinin hemen ardından, ailesinin ikamet ettiği Eskişehir kentine geri döndü.
Eskişehir'de 1984-1985 yılları arasında Anadolu Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü'nde araştırma görevlisi unvanıyla ilk mesleki tecrübesini kazandı. Bu dönemde doktora çalışması gerçekleştirmek amacıyla devlet desteğiyle Amerika Birleşik Devletleri'ne yola çıktı. Florida Üniversitesi bünyesinde yer alan Karar ve Enformatik Bilimleri Bölümü'nde yürüttüğü doktora çalışmalarını 1989 yılında tamamladı. Doktor unvanını aldıktan sonra, Cleveland Üniversitesi İşletme Fakültesi Sayısal Analiz Bölümü'nde yardımcı doçent kadrosuyla dersler verdi. Burada 1989 ile 1992 yılları arasında üç sene boyunca akademik faaliyet yürüttü. Türkiye'ye başarılı bir şekilde döndükten sonra 1992 ile 2004 yılları arasındaki süreçte Bilkent Üniversitesi İşletme Fakültesi bünyesinde önce yardımcı doçent, daha sonra doçent kadrosuyla çok sayıda öğrenci yetiştirerek akademik alana değer kattı. Ankara'daki bu akademik çalışmaları esnasında, Türkiye'nin yakın siyasi tarihine yön verecek olan Adalet ve Kalkñnma Partisi'nin kurucu üyeleri arasında yerini aldı.
Meclis Kürsüsünden Bakan Yardımcılığına
Akademisyen kimliğinin yanına siyasetçi unvanını da ekleyen Hasan Murat Mercan, Eskişehir milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde önemli sorumluluklar üstlendi. Hem 22. dönemde hem de 23. dönemde Eskişehir halkını parlamentoda temsil eden Mercan, şu başlıca görevlerde bulundu:
- Avrupa Konseyi Parlamenterler Birliği Türk Delegasyonu Başkanlığı (22. Dönem)
- TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanlığı (23. Dönem)
- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcılığı (2012-2014)
Mercan, 3 Şubat 2012'de bakan yardımcılığına getirildi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesindeki bu önemli görevinde yaklaşık iki buçuk yıl boyunca etkin bir hizmet yürüttü. Kendi kararıyla 5 Eylül 2014 tarihinde bu görevinden istifa ederek ayrıldı. Bakan yardımcılığı dönemindeki çalışmaları, onun bürokrasi ve enerji yönetimi alanındaki tecrübesini pekiştirdi.
Tokyo ve Washington Büyükelçiliği ile Zirve Yılları
Enerji Bakanlığı bünyesindeki görevinin ardından Türkiye Cumhuriyeti'ni yurt dışında temsil etme onuruna erişti. Hasan Murat Mercan, 17 Kasım 2017 tarihinde Tokyo Büyükelçisi olarak atandı. Japonya'nın başkentinde Türk diplomasisini üç yılı aşkın bir süre boyunca başarıyla yönetti. Japonya'daki başarılı diplomatik çalışmalarının ardından, 23 Şubat 2021 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle Türk dış politikasının en kritik merkezlerinden biri olan Washington Büyükelçiliği görevine atanarak yeni bir sayfa açtı. ABD diplomasisinin kalbinde yürüttüğü bu ağır ve prestijli görevi 12 Ocak 2024 tarihinde tamamladı. Ardından, 14 Ocak 2024 tarihinde yaş haddi sınırına ulaştığı için diplomatik kariyerine nokta koyarak emekliye ayrıldı.
Özel Hayatı ve Aile Yaşamı
Başarılarla dolu akademik ve diplomatik hayatının yanı sıra düzenli bir aile yaşamı kuran Hasan Murat Mercan, evlidir. Eskişehir Anadolu Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü'nde görev yaptığı yıllarda tanıştığı meslektaşı İnci Hanım ile hayatını birleştirdi. Kendisi gibi endüstri mühendisi olan İnci Hanım ile sürdürdüğü evlilikten üç çocuk sahibi oldu. Mercan çiftinin kızı Saide Simin Mercan, 2018 yılında Alparslan Bayraktar ile dünya evine girdi.