Kosova Türk edebiyatının en üretken kalemleri arasında yer alan şair ve yazar Hasan Mercan, 1944 yılında Prizren'de başlayan ve 29 Nisan 2006'da Ankara'da son bulan yaşamı boyunca ardında devasa bir edebi miras bıraktı. İlk ve ortaöğrenimini doğduğu topraklarda tamamlayan sanatçı, henüz çocukluk yaşlarında edebiyatla tanışarak kelimelerin büyülü dünyasına adım attı.
Gazetecilikten Edebi Başarılara Uzanan Yolculuk
Mercan'ın yazıya olan yatkınlığı, lise yıllarında yazar Fahri Kaya tarafından fark edildi. Bu önemli keşif, genç yeteneğin Üsküp'te yayımlanan Birlik gazetesinde çalışmaya başlamasına vesile oldu. Bir yandan gazetecilik mesleğiyle geçimini sağlayan Mercan, diğer yandan edebiyata olan tutkusunu beslemeyi sürdürdü. İlk çocuk şiirleri kitabı olan Yelli Şiirler, 1963 senesinde Necati Zekeriya'nın kıymetli katkılarıyla Detska Radost Yayınevi tarafından okurla buluştu. Bu ilk adımın ardından Üsküp'te Tomurcuk Aylık Çocuk Dergisi'nin genel yayın yönetmenliğini üstlenerek yayıncılık dünyasındaki yerini sağlamlaştırdı.
Priştine Yılları ve Çok Yönlü Edebi Kimlik
Zamanla Priştine'ye taşınan yazar, Priştine Televizyonu Türkçe Yayınları bünyesinde görev alarak kitle iletişim alanında çalıştı. Aynı dönemde Tan gazetesinde köşe yazıları kaleme alarak toplumsal meselelere değindi. Şiirle başladığı yazın hayatını hikaye, tiyatro oyunu ve roman gibi farklı alanlarla zenginleştirdi. Yazma tutkusu onu durmaksızın üretmeye sevk etti. Bu yoğun üretim temposu, onu Kosova Türk yazarları arasında en fazla kitabı basılan isim haline getirdi. Yazdığı sahne eserleri Üsküp Halklar Tiyatrosu Türk Dramı tarafından seyirciyle buluşturuldu. Tiyatro sahnesinde büyük ilgi gören Namus Köprüsü adlı eserini, ilerleyen yıllarda romana dönüştürerek İstanbul'da yayımlattı.
Hasan Mercan, edebiyatın pek çok farklı alanında ürünler vermiştir:
- Kosova çocuk edebiyatına katkı sunan çocuk şiirleri,
- Toplumsal ve bireysel temaları işleyen tiyatro oyunları,
- Gazete sayfalarında hayat bulan köşe yazıları ve roman çalışmaları.
Nicelik ile Nitelik Arasındaki Denge
Eserlerinin sayısının fazlalığı, onun edebiyat dünyasındaki yerini belirleyen en önemli etkenlerden biridir. Sanat hayatı boyunca kendini duyurmak ve kitaplarını bastırmak için her türlü imkanı değerlendiren Hasan Mercan, niceliksel olarak büyük bir külliyat oluşturdu. Ne var ki bu aşırı verimlilik, yapıtlarının kalitesinde zaman zaman dalgalanmalara yol açtı. Eserlerinde edebi nitelikten ziyade sayısal çokluğun öne çıkması, kitaplarının sanatsal değerinde inişli çıkışlı grafikler çizmesine neden oldu.