Hasan Ruhani, 2013-2021 yılları arasında İran'ın 7. Cumhurbaşkanlığı görevini üstlenen siyasetçi, din adamı ve hukukçudur. 12 Kasım 1948'de Simnan Eyaleti'ne bağlı Surhe kasabasında, dindar bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Hac Esedullah Feridun, kasabada küçük bir baharat dükkanı işletiyor ve aynı zamanda dönemin Şahı Muhammed Rıza Pehlevi'ye karşı siyasi muhalefetiyle tanınıyordu; bu tavrı yüzünden 1962'de ilk kez tutuklanan baba Feridun, 1979 Devrimi'ne kadar geçen süre içinde yaklaşık yirmi kez gözaltına alındı. Ilımlı çizgisi ve pragmatist söylemiyle bilinen Ruhani, 2013 cumhurbaşkanlığı seçiminde oyların yarısından fazlasını toplayarak ülkenin en üst yönetim koltuğuna oturdu.
Çocukluğunda çeşitli din alimlerinin yanında dini eğitim alan Ruhani, 1969'da Tahran Üniversitesi hukuk bölümüne kaydoldu ve bu eğitimini 1972'de tamamladı. 1979'da Büyük Britanya'ya geçerek İskoçya'daki Glasgow Caledonian Üniversitesi'nde akademik çalışmalarına devam etti; uzun soluklu bu süreç 1995'te hukuk alanında yüksek lisans, 1999'da ise doktora derecesiyle sonuçlandı. Fransızca, Almanca, İngilizce, Arapça ve Rusça dillerini iyi derecede bilmesi, kariyeri boyunca uluslararası temaslarında avantaj sağladı.
Devrim Öncesi Mücadelesi
Ruhani'nin siyasi kimliği, Ruhullah Humeyni'nin öncülük ettiği İslamcı harekete duyduğu bağlılıkla şekillendi. 1965 yılından başlayarak İran'ın farklı şehirlerini dolaşıp Şah hükûmetine yönelik eleştirel konuşmalar yaptı; bu faaliyetler nedeniyle birçok kez tutuklandı, bir dönem ise kamuya açık konuşma yapması tamamen yasaklandı. Kasım 1977'de Tahran'daki Ark Camii'nde, Humeyni'nin oğlunun ölümü dolayısıyla düzenlenen anma töreninde, sürgündeki lideri ilk kez "İmam" unvanıyla andı. Bu sözler, hareketin takipçileri arasında sembolik bir ağırlık taşıdı. Aynı dönemde yurt dışında okuyan İranlı öğrencilere seslenen Ruhani, kısa süre sonra Fransa'ya geçerek Humeyni'nin yakın çevresinde yer aldı.
Devrim Sonrası ve Meclis Dönemi
1979 İslam Devrimi'nin ardından yeni kurulan İslam Cumhuriyeti'nin istikrara kavuşması için çalışan Ruhani, ilk aşamada dağınık haldeki ordu birlikleriyle askeri üslerin yeniden örgütlenmesinde görev aldı. 1980'de İran Meclisi'ne seçilen Ruhani, devrim sonrası dönemde toplamda yirmi yıl boyunca milletvekilliği yaptı. Bu uzun parlamento tecrübesi, kendisine ileride cumhurbaşkanlığı yarışında avantaj sağlayacak geniş bir siyasi ağ ve devlet tecrübesi kazandırdı.
Özel Hayatı ve Cumhurbaşkanlığı
1968'de Sahibe Arabi ile evlenen Ruhani'nin bu evlilikten beş çocuğu oldu. Yıllar süren meclis ve devlet tecrübesinin ardından 2013 cumhurbaşkanlığı seçimlerine giren Ruhani, ılımlı ve pragmatist söylemiyle seçmenin desteğini kazandı ve oyların yarısından fazlasını alarak İran'ın 7. Cumhurbaşkanı seçildi. Görevi 2021 yılına kadar sürdürdü.
Benzer kişiler
- Fikret Gündoğan (Siyasetçi)
- Yahya Şimşek (Siyasetçi)
- Abraham Lincoln (Siyasetçi)
- Ayetullah Ali Hamaney (Siyasetçi)
- Friedrich Merz (Siyasetçi)
- Halil Menteşe (Siyasetçi)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Hasan Ruhani maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.