Türk çizgi roman tarihine yön veren efsanevi karikatürist, grafiker ve yayıncı Ali Recan, 29 Nisan 1951 tarihinde Eskişehir'de dünyaya gözlerini açtı. Çizim dünyasında çığır açan ünlü Yüzbaşı Volkan karakterini yaratarak Türk edebiyatı ve basınında kalıcı bir iz bırakan sanatçı, çocuk yaşlardan itibaren hayal gücünü kağıda dökerek kariyerini inşa etti. İstanbul'un kozmopolit yapısında kendi yeteneğini kanıtlamak için genç yaşta yola çıkan Recan, hem çizim yeteneği hem de girişimci zekası sayesinde çizgi roman yayıncılığında adeta bir devrim gerçekleştirdi. 14 Mayıs 2002 tarihinde henüz 51 yaşındayken aramızdan ayrılan usta sanatçı, geride bıraktığı eserler ve kurduğu yayınevleriyle Türkiye'nin çizgi kültürünü kökten dönüştürmeyi başardı.
Eskişehir'den İstanbul'a Uzanan Çizgisel Yolculuk
İlk ve orta öğrenimini doğduğu şehir olan Eskişehir'de tamamlayan Recan, kabına sığmayan girişimci ruhunu takip ederek 1966 yılında rotasını İstanbul'a çevirdi. Bu büyük şehirde ayakta kalabilmek adına ilk aylarda kısa bir süre avukat katipliği yapsa da aklındaki asıl hedef her zaman resim sanatıydı. İçindeki yaratıcı güce güvenen genç yetenek, çok geçmeden reklam ajansları ve günlük gazetelerde grafikerlik yapmaya başladı. Karikatürlerden vinyet resimlerine kadar sektörün pek çok kolunda dirsek çürüten sanatçı, bu süreçte sanatsal dilini olgunlaştırdı. Kısa süre sonra ilk özgün denemeleri olan Mit Ajanı Selim Sargın ve Orta Asyalı Kahraman Alp Tiğin gibi çizgi roman çalışmalarını okurla paylaştı. Bu adımları, denizlerin asi kahramanı Akdeniz Korsanı Şahin Reis takip etti. Gazetelere hazırladığı Mutlugiller ve Fingirdek Filiz gibi eğlenceli karikatür bantları ise geniş kitlelerin dikkatini çekmesini sağladı.
Sanatçı, profesyonel kariyerini sürdürürken yarım kalan eğitim serüvenini de ihmal etmedi. Gece bölümlerinde okuyarak önce Vefa Lisesi'nden, ardından da Sultanahmet İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nden başarıyla mezun oldu. Tarihler 1972 yılını gösterdiğinde, onun adıyla özdeşleşecek en önemli eseri olan Yüzbaşı Volkan doğdu. Bu efsanevi karakterin maceraları ilk olarak Son Havadis, Akşam ve Tercüman gazetelerinde okuyucuyla buluştu. Büyük bir hayran kitlesi edinen çizgi roman, 1976 yılında Tay Yayınları çatısı altında bağımsız bir dergi formatında haftalık olarak yayınlanmaya başladı. Tam 176 sayı boyunca aralıksız yayınlanan bu seri, Türk çizgi roman pazarının en popüler işleri arasına adını yazdırdı.
Alfa Yayınları Dönemi ve Yayıncılık İmparatorluğu
Karakterinin başarısına ve popülaritesine yürekten inanan Ali Recan, kendi ayakları üzerinde durmak amacıyla Alfa Yayınları adıyla bağımsız yayınevini kurdu. 1978 yılından itibaren Yüzbaşı Volkan maceraları artık bu yeni logonun çatısı altında basılmaya başlandı. Vizyoner yayıncı, karakterin öykülerini farklı mecralara da taşıyarak Tercüman Çocuk ve Türkiye Çocuk dergilerine satmayı başardı. Portföyünü sürekli genişleten Recan, bilim kurgu temalı Kaptan Venüs çizgi romanını da edebiyat dünyasına kazandırdı. Bu başarının hemen ardından, dünya çapında bir fenomen olan Conan karakterinin telif haklarını Türkiye'de satın alarak tarihi bir adım attı. Ünlü çizer John Buscema'nın 1970'te çizmeye başladığı bu barbar savaşçının Türkiye'deki tek yetkili yayıncısı olan Recan, Conan'ı 20 Haziran 1980'den itibaren Türk okuyucusuyla buluşturdu. Alfa Yayınları çatısı altında ayrıca şu dünyaca ünlü Amerikan kahramanlarını da yayınlayarak yerli okurlara sundu:
- Gümüş Sörfçü (Silver Surfer)
- Fantastic Four (Fantastik Dörtlü)
- Conan the Barbarian (Barbar Conan)
Ekonomik Zorluklar, Siyaset ve Çizgi Film Üretimi
Yayıncılık dünyasındaki hızlı büyüme, beraberinde bazı finansal zorlukları da getirdi. 1982 yılındaki ekonomik kriz sırasında darboğazı aşmak isteyen Ali Recan, Turgut Sağıroğlu ile ortaklık yoluna giderek genel yayın müdürlüğü görevini üstlendi. Ancak ortaklar arasındaki yönetimsel anlaşmazlıklar nedeniyle 1986'da kendi elleriyle kurduğu Alfa Yayınları'ndan ayrılmak zorunda kaldı. Ertesi yıl, Nurcihan Kesim ve Aslı Karasuil'in sahibi olduğu Marvel Yayınları'na geçerek Amerikan süper kahramanlarının basımını yürüttü. Fikir ayrılıkları nedeniyle buradaki görevi de uzun sürmedi. 1989 yılında yönünü animasyona çeviren Recan, Dede Korkut öykülerinden uyarlanan Tepegöz adlı çizgi filmin senaryo ve hazırlık çalışmalarını Damla Animasyon yapımcılığında T.C. Kültür Bakanlığı için tamamladı.
Bu sürecin ardından çizgi roman üretimine kısa bir mola veren usta sanatçı, politik liderlerin seçim kampanyalarını hazırlayarak siyaset dünyasına adım attı. 1989'da yayımlanan özel kararnameyle devlet adamı Adnan Kahveci'nin resmi danışmanı oldu. Bu kritik görevi, Kahveci'nin 5 Şubat 1993 tarihindeki elim trafik kazasında vefatına kadar sadakatle yürüttü. 90'lı yılların sonunda Türkiye Çocuk dergisinde nostaljik bir kolajla şansını tekrar denedi fakat Buck Rogers ve Ateştop uyarlaması beklenen ilgiyi görmedi. Yılmayan Recan, 1999 yılı sonunda Alfa ismi altında yeni bir ticari kimlikle sektöre geri dönüş yaptı. Star Trek, Kızıl Sonja, Conan, Kral Conan, Süper Korku, Yüzbaşı Volkan gibi popüler yapıtları Türk okurla yeniden buluşturan çizer, maalesef eski muazzam popülariteyi yakalayamadı. Evli ve iki çocuk babası olan değerli sanatçı Ali Recan, 14 Mayıs 2002 tarihinde beyin tümörü teşhisiyle mücadele ettiği İstanbul'da, 51 yaşında hayata gözlerini yumdu.