Murat Birsel, 1960 yılında İzmir'in Karşıyaka ilçesinde dünyaya geldi. Babası hukuk profesörü, annesi ise mesleğini icra etmemiş bir arkeolog olan Birsel; ünlü yazar ve şair Salah Birsel'in büyükbabasıyla kardeş olduğu bir aileye mensuptur. İzmir'deki eğitim hayatını Ankara İlkokulu, Saint Joseph ve Atatürk Lisesi'nde tamamladıktan sonra 9 Eylül Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölümü'nden ilk mezunlar arasına girdi.
Akademik Yolculuk ve Askerlik
1984-1987 yılları arasında University of North Texas'da Siyasal Bilimler ve Uluslararası İlişkiler alanında yüksek lisans yapan Birsel, müttefikler arası savaş olasılığını ölçmeye yönelik özgün bir matematik modeli geliştirdi. Bu tezi, Amerikan Kongresi Kütüphanesi'nde kayıt altına alındı. Akademik başarısı, vatani görevini Genelkurmay Başkanlığı'nda proje subayı olarak yapmasına kapı araladı. Sonraki dönemde ODTÜ'de Savaş Teorileri ve modelleme konularında ders verdi.
Gazetecilik Kariyeri
Meslek hayatı 1980'de Yeni Asır Gazetesi'nde muhabirlik yaparak başladı. Kısa süre sonra Rapor Gazetesi'nde Dış Haberler Müdürlüğü görevine geçti. 1988-1991 arasında dönemin önemli isimlerinden Dr. Adnan Kahveci'nin danışmanlığını ve TRT Genel Müdür Müşavirliği'ni üstlendi. 1991'de Sabah Gazetesi'nin Haber Müdürü olan Birsel, kısa bir İstanbul döneminin ardından Sabah'ın Ankara Temsilcisi sıfatıyla başkente döndü.
1990'ların ortasında önce ATV Haber Merkezi'nin, ardından NTV'nin kuruluş süreçlerinde etkin görevler üstlendi. NTV'de kendi adına patentli "Gündemdekiler" programıyla geniş bir izleyici kitlesine ulaştı; aynı kanalda Murat Birsel'le 5 Çayı programını da sundu.
2000'li yıllara ATV Haber'in anchormanlığıyla giren Birsel, kariyerinin büyük bölümünü gazetecilik ile televizyon programcılığını eş zamanlı yürüterek geçirdi. ATV, NTV, TV8 ve Cine5 ekranda yer aldığı kanallar arasında sayılırken Sabah, Vatan ve Star gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı.
Kişisel Yaşam
İlk evliliğini 1996 yılında Tayyibe Gülek ile yapan Birsel, bu birlikteliğin sona ermesinin ardından 1999 Ağustosu'nda Gülse Birsel (Şener) ile evlendi.