Mehmet Hulusi Conk, vatan topraklarının savunulmasında canla başla mücadele eden onurlu bir Türk askeri olarak tarihteki yerini almıştır. 1881 yılında İzmir'de dünyaya gözlerini açan Conk, ömrünü cephelerde harcamış, ülkenin en zorlu dönemlerinde askeri yetenekleriyle öne çıkmıştır. Balkan Savaşları'ndan Kurtuluş Savaşı'na kadar geniş bir yelpazede önemli görevler alan tecrübeli komutan, 10 Ocak 1950 tarihinde yine doğduğu şehir olan İzmir'de hayata gözlerini yummuştur. Onun askeri kariyeri, imparatorluktan cumhuriyete uzanan geçiş döneminin adeta canlı bir şahididir.
Harp Okulundan Cephelere Uzanan Yol
Askerlik mesleğine olan tutkusuyla bilinen Mehmet Hulusi Bey, bu yoldaki ilk resmi adımını 14 Mart 1900 tarihinde Harp Okulu'na girerek attı. Buradaki başarılı eğitim hayatının ardından, 6 Aralık 1902'de teğmen rütbesiyle mezuniyet sevincini yaşadı. Ancak askeri bilgisini daha da derinleştirmek istiyordu. Bu sebeple eğitimine ara vermeden Harp Akademisi'nde devam etti. Takvimler 5 Kasım 1905 tarihini gösterdiğinde ise akademiyi kurmay yüzbaşı unvanıyla tamamlayarak ordudaki etkin görevlerine hazır hale geldi. Fransızca dil bilgisi oldukça sınırlı olan kurmay subay, buna rağmen mesleki disipliniyle ordu içerisinde takdir topladı.
Mehmet Hulusi Conk, ülkesinin en karanlık günlerinde cepheden cepheye koşarak vatan savunmasında en ön saflarda yer aldı. Askeri dehasını sergilediği ve cansiperane mücadele ettiği başlıca tarihi olaylar ise şunlardır:
- Balkan Savaşları: Osmanlı İmparatorluğu'nun Balkan topraklarındaki hakimiyetini korumak için girdiği bu zorlu savaşta tecrübe kazandı.
- I. Dünya Savaşı: Küresel ölçekteki bu büyük çatışmada farklı cephelerde aktif görevler alarak askeri birikimini pekiştirdi.
- Kurtuluş Savaşı: Anadolu topraklarının işgalden kurtarılması amacıyla başlatılan milli mücadeleye katılarak bağđmsızlığın kazanılmasına doğrudan katkı sağladı.
Sağlık Sorunları, Zorunlu Emeklilik ve Yeniden Göreve Çağrı
Milli mücadelenin zaferle taçlanmasının ardından, yıllarca süren yıpratıcı cephe hayatı Mehmet Hulusi Bey'in sağlığını olumsuz etkiledi. Yaşadığı ciddi sağlık problemleri nedeniyle kendi arzusu doğrultusunda 3 Ocak 1923 tarihinde ordudan emekli olarak ayrılmak zorunda kaldı. Uzun yıllar sakin bir sivil yaşam süren emekli asker, ayrıca dünya genelinde esen yeni bir savaş rüzgarıyla tekrar göreve davet edildi. İkinci Dünya Savaşı'nın yarattığı küresel tehlike ortamında, tecrübeli subaylara duyulan ihtiyaç nedeniyle 22 Ocak 1941 tarihinde yeniden aktif hizmete alındı. Bu yeni dönemde Manisa Askerlik Dairesi Başkanı olarak atanan Conk, kritik görevini titizlikle yerine getirdi. 21 Ağustos 1943 tarihine gelindiğinde ise görevini başarıyla tamamlayarak ikinci kez emekliye sevk edildi.
İzmir'de Son Bulan Bir Yaşam ve Devlet Mezarlığına Nakil
İkinci kez emekli olmasının ardından doğduğu topraklar olan İzmir'e geri dönen emektar subay, burada huzurlu bir yaşam geçirdi. Takvimler 10 Ocak 1950 tarihini gösterdiğinde, hayata gözlerini yuman Mehmet Hulusi Conk geride şerefli bir askeri miras bıraktı. İlk olarak İzmir'deki Kokluca Mezarlığı'na defnedilen kahraman askerin naaşı, uzun yıllar burada kaldı. Ancak vatanına sunduğu hizmetlerin bir nişanesi olarak, 31 Ağustos 1988 tarihinde devlet töreniyle Ankara'daki Devlet Mezarlığı'na nakledildi. Mehmet Hulusi Conk, bugün de Türk milletinin bağđmsızlık mücadelesinde canını ortaya koymuş unutulmaz kahramanlardan biri olarak anılmaktadır.