1881 yılında Diyarbakır'da dünyaya gelen Mehmet Kadri Üçok, hem Osmanlı'nın son döneminde hem de genç Türkiye Cumhuriyeti'nde önemli idari görevler üstlenmiş seçkin bir bürokrattır. Saygın bir eğitim kurumu olan Mülkiye Mektebi mezunu olan Üçok, Anadolu'nun farklı bölgelerinde kaymakamlık, mutasarrıflık ve valilik makamlarında başarıyla hizmet vermiştir. Kurtuluş Savaşı yıllarında üstlendiği her vazifeyi vatansever bir ciddiyetle yerine getiren Mehmet Kadri Bey, gösterdiği olağanüstü başarılar ve fedakarlıklar dolayısıyla meclis tarafından kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası ile ödüllendirilmiştir. O, ülkenin en kritik dönüşüm sancılarını bizzat sahada yaşamış, devlete bağlılığıyla örnek teşkil etmiş bir isimdir.
Taşra İdareciliğinde Geçen Yıllar
Eğitim hayatını Mülkiye Mektebi bünyesinde başarıyla tamamlayan Mehmet Kadri Bey, devlet hizmetine ilk adımını kendi memleketinde atmıştır. Bu kapsamda Diyarbekir İli Maiyet Memurluğu görevinde bulunarak ilk idari tecrübelerini kazanmıştır. Ardından bölgede yönetim yeteneğini kanıtlayarak Siverek ve Viranşehir ilçelerinde kaymakamlık görevlerini başarıyla icra etmiştir. Bu dönemde halkla kurduğu güçlü bağlar sayesinde taşradaki idari mekanizmayı son derece verimli şekilde yönetmiştir. Kendisine duyulan güvenle kısa süre sonra Ergani Mutasarrıf Vekilliği makamına getirilmiştir. Bu kritik tecrübenin peşinden ise sırasıyla Cizre ve Palu kaymakamlıklarında önemli sorumluluklar üstlenmiştir. Doğu Anadolu'nun zorlu şartları altında gösterdiği yönetim becerisi, onu üst kademelere taşımıştır. Nitekim çok geçmeden, bölgede dürüstlüğüyle tanınan idareci, Mardin ve Muş bölgelerinde mutasarrıf unvanıyla en üst düzey mülki amirlik görevlerini deruhte etmiştir.
Milletvekilliği ve Valilik Kariyeri
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açıldığı o tarihi ve heyecan dolu günlerde, doğup büyüdüğü şehrin halkını temsil etmek üzere TBMM I. Dönem Diyarbekir Milletvekili olarak meclis sıralarındaki yerini almıştır. Ancak vatanın tecrübeli valilere daha çok ihtiyaç duyduğu o zorlu günlerde bizzat Van Valiliği görevini tercih etmiştir. Bu nedenle 19 Ekim 1920 tarihinde milletvekilliği görevinden istifa etmek durumunda kalmıştır. Onun bu fedakarca tercihi, meclis tarafından da anlayışla karşılanarak kabul edilmiştir. Millî Mücadelenin zaferle taçlanmasını takiben, Urfa Mutasarrıflığı ve Mülkiye Müfettişliği gibi kritik idari vazifelerle devlete hizmetlerini kesintisiz sürdürmüştür. Cumhuriyet döneminde ise ülkenin farklı köşelerini kalkındırmak adına valilik görevlerine devam etmiştir. Yönettiği vilayetler arasında şu şehirler yer almaktadır:
- Tokat Valiliği
- Amasya Valiliği
- Eskişehir Valiliği
- Çoruh (Artvin) Valiliği
Valilik dönemlerinin yanı sıra, aynı zamanda ülkesine sadakatle hizmet eden bilge bir devlet adamı profili çizmiştir. Uzun yıllar boyunca devletin en üst kademelerinde ülkesine başarıyla hizmet vermiştir. Yaşamı boyunca üstlendiği tüm bu görevlerin ardından, 15 Nisan 1940 tarihinde ise kendi isteğiyle resmi olarak emekliliğe ayrılmaya karar vermiştir.
Devlet Hizmetinde Son Yılları ve Vefatı
Emeklilik hayatında da devletten tamamen kopmayan Mehmet Kadri Üçok, zengin yönetim deneyimlerini aktarmaya devam etmiştir. Ayrıca, Maliye Vekâleti Kazanç Vergileri İtiraz Tetkik Komisyonu üyesi olarak görev alıp mali konularda adaletli kararlara imza atmıştır. Hayatı boyunca bürokrasinin ve siyasetin tam merkezinde yer alan bu saygın isim, evli ve dört çocuk babasıydı. Ömrünün son demlerini geçirdiği başkent Ankara'da, 29 Mayıs 1958 tarihinde hayata gözlerini yummuştur. Vefatının ardından cenazesi Cebeci Asri Mezarlığı'nda dualarla ebedi istirahatgahına tevdi edilmiştir. Geride bıraktığı şerefli bürokrasi mirası, hizmet şuuru ve kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası, ailesine ve sevenlerine en büyük gurur kaynağı olmaya devam etmektedir.