Mehmedali Barış Beşli, 12 Ekim 1970 tarihinde Rize'nin Çayeli ilçesinde dünyaya gelen, Laz kültürünün tanınması ve yaşatılması adına müzik ile yayıncılık alanlarında öncü adımlar atmış olan Laz kökenli bir müzisyen ve politik aktivisttir. Çocukluk yıllarını Rize'nin Ardeşen ilçesinde geçiren Beşli, gençlik döneminde İstanbul'a yerleşerek burada hukuk eğitimi alırken bir yandan da Karadeniz müziğine yön verdi. Sanatçı, Lazca dilinde rock müzik yapan ilk topluluk olan Zuğaşi Berepe'yi kurarak ve çeşitli kültürel dergilerin yayın süreçlerini yöneterek adından söz ettirmeyi başardı.
Çocukluk Yılları ve Eğitim Hayatı
Rize'de Ardeşenli bir ailenin evladı olarak doğan Beşli, Çayeli Devlet Hastanesi'nde dünyaya gözlerini açtı. İlk çocukluk dönemini Ardeşen'in Putra (Bahar) mahallesinde geçirdi. Altı yaşındayken ailesiyle birlikte Samsun'a göç etti. Üniversite çağına kadarki tüm eğitim hayatını bu şehirde tamamladı. Yükseköğrenim için 1988 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni kazandı ve metropole taşındı. İstanbul'daki üniversite yılları, onun hem hukuk eğitimi aldığı hem de Laz kültürüne yönelik çalışmalarına başladığı dönüm noktası oldu.
Zuğaşi Berepe ve Müzikal Yolculuk
İstanbul'a gelişinin ardından kültürel projelere yoğunlaşan müzisyen, takvimler 1993 yılının Mart ayını gösterdiğinde Karadeniz müziğinin unutulmaz ismi Kâzım Koyuncu ile bir araya geldi. İkili, Lazca dilinde rock müzik icra eden ilk grup olma özelliği taşıyan Zuğaşi Berepe topluluğunu hayata geçirdi. Bu yenilikçi müzik grubuyla Karadeniz'in yerel tınılarını modern rock ezgileriyle harmanladılar. Zuğaşi Berepe bünyesinde önemli albüm çalışmalarına imza atan sanatçı ve arkadaşları, şu albümleri müzikseverlerle buluşturdu:
- Va Mişkunan (1994)
- İgzas (1998)
Bu çalışmalarla birlikte Lazca müzik geniş kitlelere ulaştı.
Yayıncılık, Aktivizm ve Kurumsal Faaliyetler
Müzik kariyerinin yanı sıra aktivizm ve yayıncılık alanında da aktif bir rol üstlenen Beşli, 1993'ün Ekim ayında Laz halkını merkezine alan ilk yayın organı olan Ogni dergisinin kuruluşuna öncülük etti. Derginin yazı işleri müdürlüğü görevini üstlenen aktivist, 1994 yılında bu dergideki faaliyetleri sebebiyle Devlet Güvenlik Mahkemesi'nde yargılandı. Laz bölücülüğü iddiasıyla açılan bu davadan beraat etti. 2000 senesinde ise Mjora isimli dergide kaleme aldığı yazılarla kültürel üretimlerine devam etti.
2008 yılına gelindiğinde, Türkiye sınırları içerisinde resmi unvanında "Laz" kelimesine yer verilen ilk sivil toplum kuruluşu olan Laz Kültür Derneği'ni kurdu. Kurucu başkanlığını üstlendiği bu dernek çatısı altında kültürel faaliyetlerini kurumsal bir boyuta taşıdı. Dernek çatısı altında yürütülen çalışmalar kapsamında şu yayınlar hayata geçirildi:
- Skani Nena dergisi (2009 yılında yayım hayatına başladı)
- Ogni dergisinin 8. sayısı (2018 yılında yayımlandı)
Mehmedali Barış Beşli, Laz dili ve kültürünün korunması için hem sanatsal hem de akademik nitelikteki çalışmalarını dernek bünyesinde sürdürmeye devam etmektedir.