Levon Panos Dabağyan, 11 Kasım 1933'te İstanbul'un Fatih ilçesine bağlı Aksaray semtinde dünyaya geldi. Türkiye Ermenisi bir yazar ve araştırmacı olarak, Türk-Ermeni tarihi üzerine kaleme aldığı onlarca eserle öncü bir isim hâline geldi. Alparslan Türkeş ve Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) konusunda kitap yazan ilk Ermeni olma özelliğini taşıyan Dabağyan, kendini "Osmanlı Ermenisi" olarak tanımlar; MHP çevrelerinde ise "Levon Amca" lakabıyla anılırdı.
Kökler ve Gençlik Yılları
Dabağyan'nın baba tarafı, Van'dan Kastamonu'ya, oradan da İstanbul'a göç etmiş Karacıyan ailesidir. Anne tarafı ise Erzurum-Van yöresinden İstanbul'a yerleşen Dabağyanlar'a dayanır. Babası Krikor Efendi, aile içi bir nedenden ötürü Dabağyan soyadını benimseyerek çocuklarına da bu soyadı vermiştir. Aile, Ermeni Apostolik Kilisesi'ne mensuptur.
İlk, orta ve lise öğrenimini İstanbul'daki Ermeni okullarında tamamlayan Dabağyan, ailede süregölen kuyumculuk mesleğine yönelmek yerine farklı bir yol seçti. 1954 yılında bahriyeli olarak askerlik görevini yerine getiren Dabağyan, 1959'da Eliz hanımla evlendi; çiftin 1960'ta Alis adlı bir kızları dünyaya geldi. Bir dönem patrikhanenin basın sözcülüğünü de üstlenen yazar, gazetecilik dünyasına 1967'de Yeni İstanbul gazetesinde muhabir olarak adım attı.
Gazetecilik ve Siyasi Hayatı
Dabağyan'nın kaleminden çıkan makaleler yıllar içinde pek çok yayın organında yer buldu.
- Son Havadis, Bugün, Hakikat, Yeşil Belde
- Anadolu Ekspres, Milli Ekonomi ve Ziraat, Bizim Mücadele
- Ortadoğu, Tercüman, Bâb-ı Ali'de Sabah, Gavroj
- Parev, Artar ve Nov Artar
Siyasi alanında 1967'de Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi'ne giren Dabağyan, Adana kongresiyle bu partinin MHP adını aldığı dönemde Alparslan Türkeş'in yakın çevresinde yer aldı. Kongrerde parti amblemi tartışlırken Atsızcı kanadın "kurt" önerisine karşı çıkarak "Biz Osmanlıyız! Bize üç hilal yakışır!" diye seslenen Dabağyan, bu çağrısının alkışlarla karşılanmasıyla MHP'nin üç hilal amblemini benimsemesine öncü oldu. 1969'da MHP'den İstanbul milletvekili adayı oldu; aynı yıllarda parti yöneticiliği de yaptı.
Tarihsel Görüşleri ve Yazınlık Mirası
Dabağyan, Türk Tarih Kurumu Tarih Araştırmaları Grubu'nda çalıştı. 1915 olaylarını "soykırım" olarak nitelendirmeksizin "1915 Tehciri Faciası" ya da "1915 Tehciri Trajedisi" ifadelerini tercih etti; bu felaketten Türk halkını değil, İttihat ve Terakki yönetimini sorumlu tuttu. 2005'te Ankara'da düzenlenen "Her Yönüyle Ermeni Sorunu" konferansında yaptığı konuşmayla kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Zeytun İsyanı'nın arkasında Fransa ve Vatikan'n bulunduğunu, Zeytunların kökeninin Pakraduniler'e dayandığını da savundu.
1973'ten 2016'ya uzanan yarım asırlık yazınlık sürecinde Dabağyan'nın kaleminden 20'yi aşkın kitap çıktı. Öne çıkan eserleri arasında şunlar yer alır:
- Türkiye Ermenileri Tarihi (1993)
- Kemalizm Işığında Azınlık Gözüyle Atatürk (2003)
- Emperyalistler Kıskacında Ermeni Tehciri: Türk Ermenileri (2007)
- Başbug Türkeş ve Milliyetçilik: Siyasi Hayatım ve Düşüncelerim (2009)
- Tarihin Işığında Ermeni Meselesi ve 1915 Kaosu (2010)
- Geçmişten Günümüze Millet-i Sâdıka serisi (2011-2013)
- Türk Denizcilik Tarihi ve Ertuğrul Fırkateyni (2016)
Levon Panos Dabağyan, 7 Mayıs 2017'de İstanbul'da 84 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesi Şişli Ermeni Mezarlığı'na defnedildi. Türk ve Ermeni kimliklerini aynı bedende taşıyan Dabağyan, arkasında hem tartışmalı hem de üretken bir entelektüel miras bıraktı.