Türkiye siyasi tarihinin en hareketli dönemlerine damga vuran ve bakanlık görevleriyle bürokraside derin izler bırakan Korkut Özal, Cumhuriyet'in yetiştirdiği önemli mühendis ve devlet adamlarından biridir. 29 Mayıs 1929 tarihinde Malatya'da dünyaya gelen Özal, akademik başarılarla dolu gençlik yıllarının ardından inşaat mühendisi olarak iş hayatına atıldı. Kardeşi merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal ve küçük kardeşi Yusuf Bozkurt Özal ile birlikte Türk siyasetinde "Özal Kardeşler" döneminin aktif aktörlerinden biri oldu. Bakanlık görevleriyle ülkenin kalkınma hamlelerine yön verdi. 2 Kasım 2016'da İstanbul'daki evinde vefat eden deneyimli siyasetçi, arkasında akademi, ticaret ve siyasetle örülü zengin bir miras bıraktı.
Akademiden Siyasete Uzanan Başarı Yolu
Öğrenim hayatındaki başarısını İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'nden mezun olarak taçlandıran Korkut Özal, mesleki gelişimine yurt dışında devam etmeyi seçti. Bu doğrultuda 1956 ile 1957 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri'nde uzmanlık eğitimi alarak bilgi birikimini artırdı. Türkiye'ye dönüşünün akabinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) bünyesinde öğretim üyeliği yaparak genç mühendislerin yetişmesine katkı sağladı. Üstün akademik çalışmaları sayesinde 1965 yılında profesör unvanını elde eden Özal, Devlet Mimarlık ve Mühendislik Akademisi kadrosuna katılarak hocalık kariyerini sürdürdü.
Akademideki güçlü kariyerinin ardından yönünü siyasete çeviren profesör, Milli Selamet Partisi saflarında aktif politikaya adım attı. Hitabeti ve entelektüel birikimiyle kısa sürede fark yaratan Özal, 1973 ve 1977 genel seçimlerinde MSP listesinden iki dönem üst üste Erzurum milletvekili seçilerek Meclis'e girdi. Yasama faaliyetlerinde gösterdiği performans, ona hükümet kapılarını açmakta gecikmedi.
Bakanlık Dönemleri ve Tarihi Koalisyonlar
Özal, Türk siyasetinde kritik görevlerde bulundu. İlk olarak 1974 yılında kurulan Cumhuriyet Halk Partisi ile Milli Selamet Partisi koalisyon hükümetinde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı olarak görev yaptı. Bu ortaklığın sona ermesinden sonra, 1975'te hayata geçirilen I. Milliyetçi Cephe hükümetinde de aynı bakanlık koltuğunu koruyarak tarım politikalarına yön vermeye devam etti. Çiftçinin kalkınması ve tarımsal üretimin artırılması yönündeki projeleriyle hafızalarda yer edindi.
Siyasi istikrarsızlığın sürdüğü 1977 yılında ise II. Milliyetçi Cephe kabinesinde en hassas makamlardan biri olan İçişleri Bakanlığı görevine getirildi. Ülkenin asayiş ve iç güvenlik sorunlarıyla boğuştuğu bu zorlu süreçte soğukkanlı ve dengeli bir yönetim sergilemeye çalıştı. Ancak 12 Eylül 1980 askeri darbesiyle birlikte tüm siyasetçiler gibi o da aktif politikadan çekilmek zorunda kaldı.
Korkut Özal'ın siyasi kariyeri boyunca üstlendiği başlıca önemli görevler şunlardır:
- Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı
- İçişleri Bakanlığı
- TBMM İçişleri Komisyonu Başkanlığı
- AGİT Türkiye Parlamento Grubu Başkanlığı
- Demokrat Parti Genel Başkanlığı
Büyük Kaza, Ticari Başarı ve Siyasete Dönüş
Darbe sonrasındaki sakin günlerinde, 25 Eylül 1980 tarihinde geçirdiği son derece ağır bir trafik kazasıyla sarsıldı. Hayati tehlikeyi atlatan fakat kazanın getirdiği fiziksel olumsuzluklarla uzun süre mücadele etmek durumunda kalan Özal, bu süreci sabırla atlattı. Sağlığına kavuşmasının ardından ticari hayata atılmaya karar verdi. Girişimci ruhuyla iş dünyasında hızlıca yükseldi. İktisadi alanda ise büyük başarılar yakaladı.
Ağabeyi Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın ani vefatı, onu derin bir yasa boğarken aynı zamanda siyasete yeniden dönüşünün de kapısını araladı. Aile mirasını sürdürmek ve ülkeye hizmet etmek gayesiyle Anavatan Partisi'ne (ANAP) katılan Özal, 1995 genel seçimlerinde İstanbul milletvekili olarak parlamentoya geri döndü. Meclis çatısı altında TBMM İçişleri Komisyonu Başkanlığı ve AGİT Türkiye Parlamento Grubu Başkanlığı gibi önemli diplomatik ve idari sorumluluklar üstlendi.
Siyasi ilkelerinden taviz vermeyen yapısı, onu parti içi muhalefete sürükledi. 1997 yılında kurulan Anasol-D hükümetine başlangıçta güvenoyu vermesine karşın, bu hükümetin ANAP'ın temel siyasi çizgisine ve vizyonuna aykırı uygulamalar yaptığını savunarak sert eleştiriler yöneltti. Parti yönetimindeki bu fikir ayrılıkları derinleşince ve kendi mücadelesi karşılık bulmayınca, 13 Ağustos 1997'de ANAP'tan istifa etti.
İstifadan sonra Demokrat Parti bünyesine katıldı. Parti delegelerinin büyük teveccühüyle 28 Eylül 1997 tarihinde toplanan büyük kongrede Demokrat Parti Genel Başkanı seçildi. Partiyi toparlama ve merkez sağda güçlü bir alternatif oluşturma yönündeki yoğun mesaisinin ardından, 22 Mart 2001'de bu görevinden ayrıldı.
Yaşamının son yıllarını siyasetten uzak, ailesiyle birlikte geçiren Korkut Özal, 2 Kasım 2016'da İstanbul'un Üsküdar ilçesindeki konutunda hayata gözlerini yumdu. Cenazesi, siyaset, iş ve akademi dünyasından çok sayıda ismin katılımıyla kaldırıldı ve Topkapı Mezarlığı'nda bulunan aile kabristanında toprağa verildi. Türk siyasi hayatına getirdiği uzlaşmacı tavrı ve teknik uzmanlığıyla hatırlanan Özal'ın ismi, modern Türkiye'nin inşasında önemli bir kilometre taşı olarak kalmaya devam etmektedir.