Türk siyasetinin yakın döneminde aktif ve tartışmalı isimlerinden biri olan Sebahat Tuncel, 5 Temmuz 1975 tarihinde Malatya'nın Yazıhan ilçesine bağlı Engizek köyünde doğdu. Harita teknikeri olarak mezun olduktan sonra siyasi kariyerine adım atan 51 yaşındaki siyasetçi, sol ve Kürt siyasi hareketinin çeşitli kademelerinde üst düzey roller üstlendi. Çeşitli dönemlerde bağımsız milletvekilliği ve parti eş başkanlığı yapan isim, uzun yıllar boyunca yargılandığı davalar ve cezaevi süreçleriyle de kamuoyunun gündeminde kalmıştır.
Eğitim Hayatı ve Siyasete İlk Adımlar
Harita teknikeri ünvanına sahip olan Sebahat Tuncel, yükseköğrenimini 1996 yılında Mersin Üniversitesi Mut Meslek Yüksek Okulu Harita Kadastro programında tamamladı. Ailesinin kökeni anne tarafından Sivas, baba tarafından ise Malatya Alevi Kürtlerine dayanmaktadır. Fahrettin ve Meryem çiftinin kızı olan Tuncel, bekârdır.
Siyasi yaşamına resmi olarak 1998 senesinde Halkın Demokrasi Partisi (HADEP) Kadın Komisyonu bünyesinde adım attı. Tuncel, buradaki çalışmalarıyla dikkat çekerek HADEP'in gerçekleştirdiği son kongrede Esenler İlçe Başkanlığı görevine getirildi. Parti kapatıldıktan sonra siyasi faaliyetlerine ara vermeden Demokratik Halk Partisi (DEHAP) İstanbul İl Başkanlığı Kadın Komisyonu'nda sürdürdü. Ardından Demokratik Toplum Partisi (DTP) kurucu üyeleri arasında yer alarak Merkez Yürütme Kurulu (MYK) üyeliği yaptı.
Cezaevi Süreci ve Milletvekilliği Dönemi
DTP bünyesinde Kadın Meclisi Sözcülüğü görevini yürüttüğü sırada, terör örgütü üyeliği suçlamasıyla karşı karşıya kaldı. Kuzey Irak'ta düzenlenen bir örgütsel toplantıya katıldığı iddiasıyla 5 Kasım 2006 tarihinde gözaltına alınan Sebahat Tuncel, mahkeme kararıyla tutuklanarak Kocaeli Gebze Cezaevi'ne gönderildi. Dokuz aylık tutukluluk sürecinin ardından, cezaevindeyken İstanbul 3. Bölge'den bağımsız milletvekili adayı oldu. Seçimleri kazanarak parlamentoya girmeye hak kazanan Tuncel, 25 Temmuz 2007'de tahliye edildi.
Meclis çatısı altında siyasi mücadelesini sürdüren Tuncel, 12 Haziran 2011 tarihinde yapılan genel seçimlerde bu kez İstanbul 1. Bölge'den bağımsız aday oldu. Yeniden milletvekili seçilerek Barış ve Demokrasi Partisi (BDP) grubuna katıldı. Aynı yıl Silopi ve Batman sınırları içerisindeki Nevruz kutlamalarında polise tokat attığı anların görüntüleri basına yansıdı. Bu olay kamuoyunda geniş çaplı tartışmaları beraberinde getirdi. Bu süreçte yargı kanadındaki hareketlilik devam etti.
Eylül 2012'de terör örgütü üyeliği suçundan 8 yıl 9 ay hapis cezasına çarptırıldı. Hakkında yurt dışı çıkış yasağı konulan siyasetçinin itirazları mahkemelerce reddedildi. Anayasa Mahkemesi (AYM) ise 20 Şubat 2014'te verdiği kararla seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkının ihlal edildiğine hükmetti.
Eş Başkanlıklar ve Son Hukuki Gelişmeler
Sebahat Tuncel, BDP'den ayrıldıktan sonra Ertuğrul Kürkçü ile birlikte Halkların Demokratik Kongresi (HDK) Eş Sözcülüğü görevini yürüttü. İkili, Haziran 2014 tarihinde Halkların Demokratik Partisi (HDP) Eş Genel Başkanlığına seçildi. Bu görevi kongrede yeni yönetime devrettiler. Tuncel'in siyasi serüveni, isim değişikliğiyle Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) adını alan yapıda devam etti. Emine Ayna'nın istifasının ardından DBP Eş Genel Başkanı oldu.
Sebahat Tuncel, siyasi kariyeri boyunca şu siyasi partiler ve oluşumlarda aktif görev alarak yöneticilik yapmıştır:
- Halkın Demokrasi Partisi (HADEP)
- Demokratik Halk Partisi (DEHAP)
- Demokratik Toplum Partisi (DTP)
- Barış ve Demokrasi Partisi (BDP)
- Halkların Demokratik Kongresi (HDK)
- Halkların Demokratik Partisi (HDP)
- Demokratik Bölgeler Partisi (DBP)
2016 yılında hakkında başlatılan yeni bir soruşturma kapsamında tutuklanan Sebahat Tuncel, yargılandığı davada toplam 15 yıl hapis cezasına çarptırılarak Ankara Sincan Cezaevi'ne nakledildi. Yıllarca süren yargılama süreçlerinin ardından, kamuoyunda Kobani Davası olarak bilinen ve 6-8 Ekim olaylarına ilişkin yürütülen kritik davada 16 Mayıs 2024 tarihinde mahkeme tahliye kararı verdi.