Eskişehir’de 18 Temmuz 1941 günü dünyaya gelen elektrik mühendisi ve siyasetçi Bedrettin Dalan, İstanbul’un ilk Büyükşehir Belediye Başkanı olarak kentin modern dönüşümüne liderlik etmiştir. Bayburt kökenli Halil Duran Bey ve Hünkar Hanımın evladı olan Dalan, mühendislik vizyonunu belediyecilik ve eğitimle birleştirerek ülke tarihine damga vurmuştur. İstek Vakfı ile Yeditepe Üniversitesi gibi büyük eğitim kurumlarının kurucusu olan yönetici, yaşamı boyunca çok yönlü projelere imza atmıştır.
Eğitim Hayatı ve Mühendislik Yılları
Kalabalık bir ailede yetişen Dalan’ın yedi kardeşi bulunmaktadır. Çocukluk günleri, babasının TCDD’den emekli olup Aydın’ın Germencik ilçesine taşınmasıyla bu bölgede şekillendi. İlköğrenimine Eskişehir’de adım atsa da Germencik’te tamamlamak durumunda kaldı. Ortaokul ve lise eğitimini Aydın’da sürdürürken vakıf yurdunda konakladı. İstanbul’a yükseköğrenim için geldiğinde ise Fatih’teki Vakıflar Yüksek Tahsil Talebe Yurdunda barındı. İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Fakültesine 1959 yılında kaydolan genç mühendis adayı, 1963 senesinde buradan başarıyla mezun oldu.
Bedrettin Dalan, kariyeri boyunca şu önemli kurumların bünyesinde kritik sorumluluklar üstlenmiştir:
- TCDD (Devlet Demiryolları İşletmesi): Proje Mühendisi olarak otomatik sinyalizasyon ve kontrol şebekesi kurulumunu yönetti.
- YTONG İnşaat Malzemeleri Firması: Elektrik bakım mühendisi olarak girdiği şirkette Bakım Başmühendisi oldu.
- Vakko Kompleksi: İnşaat aşamasında Teknik Müdür sıfatıyla görev yaptı.
- Gümüşsuyu Halı Şirketi: Modern imalat tesisinin yönetim ve koordinasyonunu sağladı.
Vatani görevini ifa ettiği esnada altı aylık Muhabere Okulu eğitimini yedek subay mühendis rütbesiyle bitiren Dalan, sonrasında on sekiz ay boyunca Jet Üssü Hava Kontrol Kulesinde Haberleşme Müdürü sıfatıyla önemli vazifeler üstlenmiştir. Askerlik hizmetinin ardından YTONG İnşaat Malzemeleri bünyesinde elektrik bakım mühendisi olarak işe başlayan deneyimli isim, disiplinli çalışmalarının neticesinde yalnızca bir yıl sonra tüm tesisin yönetiminden mesul olan Bakım Başmühendisi konumuna yükseldi. Tarihler 1977 yılını gösterdiğinde ise tekstil makineleri ile aparatları imal etmek amacıyla kendi şahsi işletmesini kurdu. Aynı dönemde Süzer Dış Ticaret Grubunda başkan yardımcılığı yaptı. Sektördeki devasa kuruluşlara uzun müddet teknik danışmanlık hizmeti sunan Dalan, yedi sanayi firmasında yönetim kurulu üyeliği ve başkanlığı yaptı. Akademik alanda da kendine yer açan ünlü mühendis, Marmara Üniversitesi Tekstil Bölümünde yarı zamanlı dersler verirken, bir dönem de mezun olduğu İstanbul Teknik Üniversitesinde Almanca dil derslerini yürütmüştür.
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Siyasi Kariyeri
Bedrettin Dalan, 1983 yılında kurulan Anavatan Partisinin kurucu kadrosunda bulunarak aktif siyasi hayatına resmen merhaba dedi. 1984 yılındaki yerel seçimlerde ANAP adayı olan Dalan, halkın teveccühüyle İstanbul Belediye Başkanı seçilme başarısını gösterdi. İstanbul’un ilk Büyükşehir Belediye Başkanı olarak 29 Mart 1984 ile 29 Mart 1989 tarihleri arasında görev yaptı. Belediye başkanlığı vazifesini icra ettiği bu dönemde, kentin eğitim ve kültür faaliyetlerini desteklemek için İstanbul Eğitim ve Kültür Vakfını kurdu. 1989 yılındaki yerel seçimlerde başarısız oldu. Seçim yenilgisinin ardından ANAP çatısı altından ayrılma kararı aldı. Siyasi mücadelesine devam etmek adına 17 Mayıs 1990 tarihinde genel başkanlığını üstlendiği Demokrat Merkez Partisini kurdu. Bu parti 14 Eylül 1991’de Doğru Yol Partisi’ne katıldı. Aynı yıl gerçekleştirilen genel seçimlerde DYP listelerinden İstanbul Milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisine girdi. 1994 yılındaki yerel seçimlerde DYP logosuyla İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına yeniden aday gösterilse de seçimi kazanamadı. Tarihler 1995 yılını gösterdiğinde ise DYP saflarından istifa ederek kurucusu olduğu ANAP saflarına geri döndü. Farklı ticari ve sosyal kuruluşlarda yöneticilik yapan ünlü siyasetçi, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinde de öğretim görevlisi olarak çalıştı.
Eğitim Hamleleri, İstek Vakfı ve Yeditepe Üniversitesi
Bedrettin Dalan’ın toplumsal mirasının en kıymetli parçasını, geleceğin mimarı olan genç nesillerin en iyi şartlarda yetişmesini sağlamak amacıyla eğitim alanında gerçekleştirdiği büyük ve vizyoner yatırımlar oluşturmaktadır. Kuruluşuna öncülük ettiği İstek Vakfının genel başkanlığını üstlenerek ülkenin eğitim standartlarını yukarı taşımayı amaçladı. Bu vakıf aracılığıyla Türkiye genelinde çok sayıda anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lise açılarak gençlerin hizmetine sunuldu. Eğitim zincirinin en önemli halkası ise 1996 yılında kapılarını öğrencilere açan Yeditepe Üniversitesi oldu. Akademik dünyada kısa sürede saygın bir yer edinen üniversite, Dalan’ın vizyonunun yaşayan en büyük kanıtı haline geldi.
Hukuki Süreç, Yurt Dışı Yđlları ve Yurda Dönüşü
Yaşamının ilerleyen safhalarında Dalan, 20 Ekim 2008 tarihinde yurt dışına seyahat ederek uzun yıllar burada ikamet etti. İrticayla Mücadele Eylem Planı davası çerçevesinde 12 Ocak 2011’de hakkında kırmızı bülten çıkarılması yönünde bazı girişimler oldu. Ancak bu bülten talebi resmiyete dökülemedi. İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesinin verdiği bu kritik el koyma kararının kapsamı dışında tutulan ve el sürülmeyen tek yapı ise kurucusu olduği İstek Vakfının mülkleri ve varlıkları olmuştur. Yaklaşık yedi yıl süren gurbet hayatının ardından, hakkındaki yakalama kararının Şubat 2015’te kaldırılmasıyla yeni bir dönem başladı. Bedrettin Dalan, 10 Mart 2015 tarihinde Türkiye’ye geri dönerek gurbet hayatını sonlandırdı. Aile yaşantısında Ayseli Dalan ile evli olan siyasetçinin bu birliktelikten iki erkek evladı dünyaya gelmiştir. Altay Burak Dalan ve Barış Dalan isimli oğullarıyla aile bağlarını sürdüren Dalan, günümüzde yaşamını sürdürmektedir. Yengeç burcu olan ünlü mühendis, günümüzde 85 yaşındadır.