Kasım Gülek, 13 Aralık 1905'te Adana'da doğan, 19 Ocak 1996'da Washington'da yaşamını yitiren Türk ekonomist ve siyasetçidir. 1950-1959 arasında Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Sekreterliği yaptı.
Ailesi ve eğitimi
Gülekzade Mustafa Rıfat Bey ile Tayyibe Hanım'ın oğludur. Küçük yaştan itibaren memleket meselelerinin tartışıldığı ortamda büyüdü. İlkokula Adana Turan Mektebi'nde başladı. Galatasaray Lisesi'nden Robert Kolej'e geçerek buradan mezun oldu. 1928'de Paris'teki Institut d'études politiques de Paris'i bitirdi, ardından Columbia Üniversitesi'nde iktisat dalında doktorasını tamamladı. Rockefeller Vakfı kursiyeri olarak Londra Üniversitesi'nde ve Cambridge Üniversitesi'nde iktisat ve maliye alanında öğrenim gördü; Almanya'da Berlin ve Hamburg üniversitelerinde doktora sonrası çalışmalar yaparak hukuk eğitimini tamamladı.
Siyasete girişi ve bakanlıklar
Mustafa Kemal Atatürk'ün talimatıyla siyasete girdi. Bilecik milletvekili seçilerek TBMM'ye girdi, iki dönem Bilecik milletvekilliği yaptıktan sonra 1946'da Adana'dan milletvekili seçildi. TBMM Ticaret Komisyonu başkanlığı yaptı. 1947'de Hasan Saka Kabinesi'nin en genç bakanı olarak Bayındırlık Bakanlığına, 1948'de Ulaştırma Bakanlığına getirildi. 1949'da Kore'ye giderek yeni göreve başlayan Birleşmiş Milletler Kore Komisyonu'nun başkanlığına seçildi.
CHP Genel Sekreterliği
1950 seçimlerinde büyük yenilgiye uğrayan CHP'nin, genel sekreteri seçme yetkisinin Parti Meclisi'nden alınarak delegelere verildiği ilk kurultayı olan VIII. Kurultay'da genel sekreter seçildi. Bundan sonra XV. Kurultay'a kadar yapılan tüm kurultaylarda yeniden seçilen Gülek, 1950-1959 arasında aralıksız olarak bu görevi sürdürdü. Yoğun memleket gezileri sayesinde siyaseti halkla iç içe yapan, çarıklı politikacı lakabıyla anılan bir siyasetçi olarak tanındı. 1959'da görevinden istifa etti.
Sonraki yılları ve uluslararası görevleri
1961'de Adana temsilcisi olarak Temsilciler Meclisi'ne seçildi; aynı yıl Lütfü Akdoğan ile Tanin gazetesini çıkardı. 1961 ve 1965'te Adana'dan milletvekili seçildi. 1968'de NATO Parlamenter Asamblesi başkanlığına seçildi. 1969-1971 arasında Cumhuriyet Senatosu üyeliği yaptı. Uluslararası kariyerinde ayrıca Kuzey Atlantik Asamblesi Başkanlığı, Avrupa Konseyi kurucu üyeliği, Avrupa Konseyi Parlamenter Asamblesi başkan yardımcılığı, NATO Parlamenterler Konferansı başkan yardımcılığı, Atlantik Enstitüsü başkanlığı ve Doğu Akdeniz Kalkınma Enstitüsü ikinci başkanlığı görevlerinde bulundu.
Ölümü ve anısı
19 Ocak 1996'da tedavi gördüğü Washington'daki Walter Reed Askerî Hastanesi'nde 91 yaşında öldü. Cenazesi Türkiye'ye getirildi; Ankara'daki Kocatepe Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Adana'da defnedildi. Nilüfer Şakire H. (1932) ile evliydi. Anısına Adana şehir merkezinde bir viyadüğe, bir camiye, bir bulvara, bir köprüye ve bir çocuk parkına Kasım Gülek adı verildi.
Benzer kişiler
- Doğan Güreş (Siyasetçi · Adana)
- Gökhan Yüksel (Ekonomist)
- Tuğrul Türkeş (Ekonomist)
- Tülay Hatimoğulları (Ekonomist)
- Eşref Gani (Ekonomist)
- Gustavo Petro (Ekonomist)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Kasım Gülek maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.