Türkiye'nin yakın siyasi tarihinde etkin bir figür olan Tülay Hatimoğulları, 1977 yılında Hatay'ın Samandağ ilçesinde doğarak gençlik yıllarından itibaren benimsediği sosyalist idealler doğrultusunda DEM Parti Eş Genel Başkanlığına kadar yükselen bir siyasetçi ve ekonomisttir. Arap Alevi bir ailede büyüyen Hatimoğulları, lise çağlarında toplumsal meselelere ilgi duymaya başlayarak sol düşünceyi benimsedi. Yükseköğrenimini Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi bünyesinde tamamladı. Kültürel kimliği, onun siyasi çizgisinin şekillenmesinde belirleyici oldu. Çocukluk yıllarında Türkçe bilmediğinden dolayı okul hayatında çeşitli dilsel zorluklarla karşı karşıya kaldı.
Kültürel Kimlik ve Toplumsal Mücadele
Kendi anadili olan Arapçanın yaşatılması amacıyla tiyatro ve müzik çalışmaları yürütürken, 1995 senesinde Çağdaş Sanat Atölyesinin, 2015 yılında ise Ortadoğu Arap Halkları Araştırma Enstitüsünün kurucu kadrolarında yer aldı. Kültür sanat faaliyetlerinde karşılaştığı engeller ve baskılar, benzer şekilde dil hakları mücadelesi veren Kürt halkıyla dayanşma kurmasını sağladı. Feminist hareketler içerisinde de aktif rol oynadı. Bu kapsamda 2000 yılında AMARGİ Kadın Akademisinin, 2007'de ise Kadın Emeği Kolektifinin örgütlenme çalışmalarına omuz verdi. Ayrıca, Kürt meselesine sivil çözüm arayan Türkiye Barış Meclisi bünyesinde de görev üstlendi.
Toplumsal ve kültürel alanda kurucusu veya örgütleyicisi olduğu önemli oluşumlar şunlardır:
- Arapça müzik ve tiyatro çalışmaları yürüten Çağdaş Sanat Atölyesi,
- Kadın hakları mücadelesine yön veren AMARGİ Kadın Akademisi,
- Kadın emeğinin örgütlenmesini amaçlayan Kadın Emeği Kolektifi,
- Arap halklarının kültürel ve dilsel mirasını araştıran Ortadoğu Arap Halkları Araştırma Enstitüsü.
Siyasete İlk Adımlar ve SYKP Dönemi
Siyasi alandaki örgütlü mücadelesini 2011'de Ankara'da kurulan Halkların Demokratik Kongresi ve partiler üstü bir inisiyatif olan Demokrasi İçin Birlik Hareketi platformunda sürdürdü. Bileşeni olduğu Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisinin 2013 yılındaki kuruluş sürecinde yer alarak merkez yönetim kurulunda çalıştı. Bu partideki çalışmalarının ardından, 2016 ile 2018 yılları arasında eş genel başkanlık görevini üstlendi.
Meclis Kürsüsü ve Eş Genel Başkanlık
Genel seçimlerde Adana Milletvekili seçilerek parlamentoya giren Hatimoğulları, mecliste Dışişleri Komisyonunda görev aldı. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının Anayasa Mahkemesinde kendisi hakkında siyasi yasak talebiyle açtığı davaya rağmen mücadelesine devam etti. HDP kongresinde Merkez Yönetim Kurulu üyeliğine seçildi. Partide Halklar ve İnançlar Komisyonundan Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı olarak azınlıkların kültürel haklarını savundu. Lozan Antlaşması kapsamında bu hakların korunması gerektiğini vurgulayan siyasetçi, TBMM kürsüsünden dış politikalara dair eleştiriler getirdi. Bu bağlamda, Türk askerlerinin Libya'ya gönderilmesine karşı çıkarak barışçıl çözümler önerdi. Kasım 2021 tarihindeki bütçe görüşmelerinde yürüttüğü tartışmalarla bilinen siyasetçi, Mayıs 2022'de Kürt sanatçıların sahne performanslarının yasaklanması üzerine hükümetten bu yönde bir talimat olup olmadığına dair bilgi istedi. Son genel seçimlerde Yeşil Sol Parti listesinden milletvekili seçilen Hatimoğulları, günümüzde DEM Parti Eş Genel Başkanıdır.