Türk askeri ve siyaset tarihinin en kritik dönemlerinden birinde görev yapan Doğan Güreş, TSK bünyesinde yürüttüğü faaliyetlerle yakın tarihe damga vurmuştur. 15 Şubat 1926 tarihinde Adana'da dünyaya gelen Güreş, Türk Silahlı Kuvvetlerinin 21. Genelkurmay Başkanı olarak terörle mücadelede topyekûn savunma doktrinini hayata geçirmiştir. Görev yaptığı 1990'lı yılların başında, sınır güvenliğini korumak amacıyla Kuzey Irak'a düzenlenen büyük askeri harekatları yönetmiştir. Dönemin Başbakanı Tansu Çiller ile sergilediği son derece uyumlu çalışma modeliyle de adından sıkça söz ettirmiştir. Hem Genelkurmay Başkanlığı makamında hem de emekliliği sonrasında Türkiye Büyük Millet Meclisinde Kilis Milletvekili sıfatıyla ülkesine hizmet etmiştir. Tecrübeli devlet adamı ve asker, 14 Ekim 2014 günü Ankara'da tedavi gördüğü hastanede vefat etmiştir.
Askeri Eğitimi ve Kademeli Yükseliş Süreci
Güreş'in askeri serüveni, genç yaşta başladığı köklü okullarla şekillenmiştir. 1945 yılında Kuleli Askeri Lisesi'nden mezun olan Güreş, ardından 1947 yılında ulaştırma asteğmeni rütbesiyle Kara Harp Okulu'nu tamamlamıştır. 1949'da ulaştırma okulunu bitirdikten sonra ordu bünyesinde çeşitli kademelerde takım komutanlığı, kısım amirliği ve bakım subaylığı gibi görevler üstlenmiştir. 1963 yılında girdiği Harp Akademisi'ni 1965'te bitirerek kurmaylık unvanına erişen Güreş, 1973'e kadar Atina'daki askeri ataşelik dahil olmak üzere pek çok farklı karargâhta görev almıştır.
Ordu içerisindeki disipliniyle öne çıkan Doğan Güreş, terfi basamaklarını şu şekilde tırmanmıştır:
- Tuğgeneral (1973): Zırhlı Birlikler Okulu Komutanlığı ve SHAPE Lojistik Başkan Yardımcılığı yapmıştır.
- Tümgeneral (1977): Zırhlı Birlikler Okulu ve Eğitim Tümeni komutasını yürütmüştür.
- Korgeneral (1981): Genelkurmay Personel Başkanlığı ve 3. Kolordu Komutanlığı görevlerinde bulunmuştur.
- Orgeneral (1985): Harp Akademileri ve 1. Ordu Komutanlığı yaptıktan sonra Kara Kuvvetleri Komutanlığına atanmıştır.
Genelkurmay Başkanlığı ve Sınır Ötesi Operasyonlar
Güreş, 4 Aralık 1990 tarihinde Genelkurmay Başkanlığı makamına getirilerek TSK'nın zirvesine ulaştırılmıştır. Sınır güvenliği konusunda son derece aktif kalmıştır. İlk sınır ötesi operasyonunu Irak topraklarına gerçekleştiren komutan, 5-21 Ağustos 1991 tarihleri arasında hava destekli Süpürge Harekâtı'nı yönetmiştir. Ardından, 25 Ekim 1991'de Çukurca'da 17 askerin şehit düştüğü karakol saldırılarının sonrasında, Kuzey Irak'taki yerel Kürt grupların da desteğiyle kapsamlı bir kara ve hava harekâtı başlatmıştır. 2 Eylül 1992 ve 28 Ocak 1994 tarihlerinde PKK kamplarını ve stratejik Zeli Kampı'nı hedef alan devasa hava taarruzlarını koordine etmiştir. Şubat 1994'te ise Tuğgeneral Osman Pamukoğlu komutasındaki 4 bin askerle sınırın 15 kilometre içine girerek geniş çaplı temizlik operasyonları gerçekleştirmiştir.
Güreş dönemi uluslararası gerilimlere de sahne olmuştur. Çekiç Güç bünyesindeki Huzuru Temin Harekâtı esnasında Türkiye ile Birleşik Krallık arasında Yeşilova Olayı yaşanmıştır. Iraklı sığınmacıların malzemelerine el konulmak istenmesi üzerine Türk askerleri ile Britanya Kraliyet Deniz piyadeleri karşı karşıya gelmiştir. Yaşanan gerginlik kısa sürede diplomatik krize dönüşmüştür. Güreş, askeri kararlarında son derece bağımsız ve kararlı adımlar atmıştır. Gazeteci Fikret Bila'ya verdiği demeçte; Kuzey Irak operasyonları, Çekiç Güç faaliyetleri ve Jandarma Asayiş Komutanı Korgeneral Necati Özgen'e verdiği 'vur' talimatlarında dönemin cumhurbaşkanı Turgut Özal'a veya başbakanı Süleyman Demirel'e danışmadan inisiyatif kullandığını dile getirmiştir. Askeri açıdan son derece geniş bir hareket alanına sahip olduğunu belirten Güreş, terörle topyekûn mücadele kapsamında 26 Eylül 1992'de Milliyet gazetesine yaptığı açıklamada, Türkiye'de bir Kürt sorunu bulunmadığını, meselenin bir 'Güneydoğu sorunu' olduğunu savunmuştur.
Siyanürlü Suikast Girişimi ve Siyasi Yaşamı
Başarılı komutanın hayatındaki en dramatik olaylardan biri 1991 yılında gerçekleşen suikast girişimidir. İstanbul'daki 26. Zırhlı Birlikler Tugay Komutanlığına giden Güreş ve beraberindeki komuta heyeti, ikram edilen yemek ve kahvelere konulan siyanürle zehirlenmek istenmiştir. Ancak planlanan menü yerine asker karavanası yenmiştir. Bu sayede suikast girişimi tamamen sonuçsuz kalmıştır. Zehrin, Tugay Komutanı Tuğgeneral Habil Küçük'ün özel aşçılarınca yerleştirildiği saptanmış, ancak failler uzun süren mahkeme süreçlerine rağmen yakalanamamıştır.
Güreş'in dönemin Başbakanı Tansu Çiller ile olan yakın ve uyumlu mesaisi de Türk siyasetinde derin izler bırakmıştır. İngiltere Genelkurmay Başkanı'nın sorusuna atfen söylediği 'Tak diye emir veriyor, ben de şak diye selamı çakıp emri uyguluyorum' sözleri tarihe geçmiştir. 30 Ağustos 1994'te TSK'dan emekli olan Güreş, Doğru Yol Partisi saflarında siyasete atılarak iki dönem boyunca Kilis Milletvekili olarak parlamentoda görev yapmıştır. 14 Ekim 2014'te tedavi gördüğü Ankara GATA'da vefat eden Güreş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da katıldığı törenle Cebeci Askeri Mezarlığı'na defnedilmiştir.