Türk tiyatro ve sinemasının unutulmaz simalarından Kadri Ögelman, 6 Ocak 1906 tarihinde Denizli'de dünyaya gözlerini açtı. Sanat dünyasına oyuncu, yönetmen, senarist, yapımcı, makyaj sanatçısı ve ressam olarak yön veren bu çok yönlü usta, yarım asrı aşan kariyeri boyunca sahneye koyduğu eserler ve canlandırdığı yüzlerce karakterle hafızalara kazındı. İstanbul'da 20 Ocak 1986'da hayata gözlerini yuman usta sanatçı, arkasında Türk kültür hayatına yön veren devasa bir miras bıraktı. Tiyatroya olan büyük tutkusu henüz çocukluk yıllarında filizlenmeye başlayan Kadri Ögelman, lise eğitimini tamamladıktan sonra bir süre Devlet Güzel Sanatlar Akademisi bünyesinde öğrenim görerek sanatın estetik boyutlarıyla genç yaşta tanışmıştır.
İlk Sahne Deneyimleri ve Operet Yılları
Sanatçının profesyonel sahne serüveni 1924 yılında, Kadıköy Yeni Operet Heyeti çatısı altında sahnelenen 'Muhterem Katil' isimli oyunla başladı. Genç yaşta adım attığı bu büyülü dünya, onun yeteneğini hızla sergilemesini sağladı. Tiyatronun farklı disiplinlerinde kendini geliştiren Kadri Ögelman, dönemin önemli topluluklarında görev alarak tecrübesini artırdı. Bu süreçte pek çok toplulukta sahne aldı. Usta sanatçının çalıştığı bazı tiyatro toplulukları şunlardır:
- İstanbul Opereti
- Hale Opereti
- Genç Türk Temsil Heyeti
- Muhlis Sabahattin Opereti
Sahne tozunu bir kez yutan usta oyuncu için tiyatro artık hayatın ta kendisi olmuştu. Klasik tiyatro disiplinini bu farklı operet topluluklarında yoğuran Ögelman, her rolde kendine has bir üslup geliştirdi. Bu dönemde edindiği sahne birikimi, ilerleyen yıllarda kuracağı büyük kariyerin en sağlam temellerini oluşturdu. Dönemin zorlu şartlarında tiyatro sanatını halka ulaştırmak için büyük çaba sarf eden toplulukların içinde aktif bir rol üstlendi.
Şehir Tiyatroları ile Zirveye Giden Yol
Kadri Ögelman için dönüm noktalarından biri 1929 yılında gerçekleşti. Usta sanatçı, bu tarihte İstanbul Şehir Tiyatrosu kadrosuna dahil oldu. Burada sahneye çıktığı ilk oyun olan 'Marie Duncan Faciası', tiyatro dünyasında büyük yankı uyandırdı. Bu prestijli kurum bünyesinde tam 200'ü aşkın oyunda görev alarak tiyatro tarihine adını altın harflerle yazdırdı. Sahnede geçirdiği kırk yılın ardından, 1969 yılında sahnelenen 'Dişi Kuş' oyunuyla emekliye ayrıldı. Tiyatro oyuncusu olarak sergilediği üstün performansın yanı sıra oyun senaryoları kaleme alarak yazarlık alanında da eserler üretti.
Onun Şehir Tiyatrolarındaki yılları Türk tiyatrosunun altın çağıyla örtüşmektedir. Sahnelediği her oyunda karakterlerin ruhunu derinlemesine analiz eden sanatçı, genç kuşaklara da örnek oldu. Emeklilik kararı aldığında arkasında yüzlerce unutulmaz temsil bırakmıştı. Yazdığı senaryolarla sadece sahne önünde değil, sahne arkasında da tiyatro edebiyatına katkı sağladı. Tiyatroya adanmış bu yaşam, sonraki nesiller için adeta bir okul niteliği taşıyordu.
Sinemada İlkler, Karakterler ve Makyaj Sanatı
Kadri Ögelman'ın beyaz perde macerası da tiyatroyla aynı yıl, yani 1924'te başladı. Muhsin Ertuğrul'un yönetmenliğini üstlendiği 'Sözde Kızlar' filmiyle sinemaya adım atan sanatçı, bu alanda da büyük başarılara imza attı. Sinemanın sadece oyunculuk yönüyle yetinmeyip kamera arkasında da aktif roller üstlenen sanatçı yarattığı farkla yönetmenlik, senaristlik ve yapımcılık gibi farklı alanlarda da önemli girişimlerde bulunarak sinema dilini zenginleştirmiştir. Özellikle 1969 yılında tiyatrodan emekli olmasının ardından sinemaya daha fazla zaman ayırdı. Bu dönemden sonra karakter rollerine ağırlık vererek Türk sinemasında 350 civarında filmde rol aldı. Beyaz perdenin en çok aranan yüzlerinden biri haline geldi.
Türk sinema tarihine getirdiği yeniliklerle de adından söz ettiren Kadri Ögelman, makyajcılığı bir sanat haline getiren ilk isimdir. Sinema makyajını Türkiye'de profesyonel bir meslek haline getiren sanatçı, 1947 senesinde Hadi Hün yönetmenliğinde çekilen 'Kızılırmak-Karakoyun' adlı filmin tüm makyaj tasarımlarını üstlenerek bu sahada çığır açan bir öncü olmuştur. Ayrıca sinemamızda ilk kez 'Korsan' temasını ele alan filmi çekerek tarihe geçti. Çok yönlü sanatçı, oyunculuğunun ve sinemacılığının yanı sıra amatör olarak yağlıboya resim çalışmaları yaptı. Bu tablolardan oluşan eserleriyle farklı dönemlerde açılan pek çok sergiye katkı sundu. 20 Ocak 1986'da İstanbul'da hayata gözlerini yuman sanatçı, arkasında silinmez izler bıraktı.