Türkiye'nin en çalkantılı siyasi dönemlerine kurmay albay rütbesiyle eşlik eden Mehmet Kadri Kaplan, 2 Aralık 1922 tarihinde başlayan ve 21 Ocak 2019 günü son bulan ömründe önemli izler bırakmış Türk askerdir. Ankara merkezli askeri müdahalede kritik görevler üstlenen Kaplan, Millî Birlik Komitesi üyeliği ve tabii senatörlük görevleriyle devlet kademesinde söz sahibi olmuş bir siyasetçidir. Kendisi askeri disiplini siyasi hayatına da başarıyla taşımış biridir.
27 Mayıs Askeri Müdahalesi ve Ankara Günleri
Askeri kariyerinde emin adımlarla ilerleyen Mehmet Kadri Kaplan, 1960 yılına gelindiğinde kurmay albay rütbesine ulaşmıştır. Cumhuriyet tarihinin ilk askeri darbesi niteliğindeki 27 Mayıs Darbesi sürecine Ankara'da katılım sağlayan Kaplan, o dönemin karar mekanizmalarında görev alarak ülke idaresinin el değiştirmesinde doğrudan rol üstlenmiş önemli bir figürdür. Darbe sonrası kurulan mahkemeler süreci başlatmıştır. Bu dönemde kurulan Yüksek Adalet Divanı tarafından gerçekleştirilen yargılamalar, siyasi tarihimizin en kritik aşamalarından birini oluşturmuştur. Kaplan, mahkemenin sanıklar hakkında verdiği idam kararlarının onaylanması yönünde lehte oy kullanmayı tercih etmiştir. Bu kritik oylama, siyasi geçmişimizde çokça konuşulan dönüm noktalarından biri olmuştur.
Cumhuriyet Senatosu ve Parlamenter Siyasi Kariyer
Türkiye'de askeri yönetimin ardından sivil idarenin tekrar inşası amacıyla genel seçimler yapılmasına karar verilmiştir. Bu doğrultuda 15 Ekim 1961 tarihinde gerçekleştirilen genel seçimlerin tamamlanmasıyla birlikte meclisin yeni yapısı netlik kazanmıştır. Seçimlerin sonrasında faaliyete geçen 12. Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi, yeni dönemin yasal zeminini hazırlamıştır. Millî Birlik Komitesi bünyesindeki diğer üyelerle birlikte hareket eden Kaplan için yeni bir dönem başlamıştır. Takvimler 25 Ekim 1961 gününü gösterdiğinde ise kendisi komitenin diğer mensupları ile beraber Cumhuriyet Senatosu tabii üyeliği görevine atanmıştır. Buradaki görevi vesilesiyle yasama faaliyetlerine katılarak parlamento içerisinde uzun yıllar mesai harcamıştır. Bu vazifesi siyasette kalıcı olmasını sağlamıştır.
Halk Evleri Genel Başkanlığı ve Sosyal Mirası
Mehmet Kadri Kaplan'ın üstlendiği görevler yalnızca ordu ve parlamento duvarlarıyla sınırlı kalmamıştır. Kültürel kalkınmaya destek vermek amacıyla, ülkemizin en köklü toplumsal kurumlarından olan Halk Evleri bünyesinde sorumluluk üstlenmiştir. Bu doğrultuda kurumun genel başkanlığı koltuğuna oturarak ulusal düzeyde sosyal projelere yön vermiştir. Genel başkanlığı süresince halkın eğitimi ve kültürel gelişimi yönünde adımlar atmıştır. Sosyal dayanışmayı artıracak projelere imza atmıştır. Çalışmaları geniş kesimler tarafından takdir edilmiştir. Ömrünün son yıllarına kadar toplumsal hafızadaki yerini koruyan Kaplan, 21 Ocak 2019 tarihinde aramızdan ayrılmıştır.
Mehmet Kadri Kaplan'ın üstlendiği belli başlı vazifeler şunlardır:
- Ankara'da kurmay albay olarak askeri idarede yer alması
- Millî Birlik Komitesi sonrasında Cumhuriyet Senatosu tabii üyeliği yapması
- Halk Evleri Genel Başkanlığı görevini yürüterek kültürel sahada çalışması