İzzet Melih Devrim, 6 Haziran 1887'de İstanbul'da dünyaya gelen Türk şair, romancı ve oyun yazarıdır. Kudüs defterdarı Hattatzade Mustafa Esat Bey'in oğlu olan İzzet Melih, anne tarafından ise Girit'in Hanya bölgesinde toprak sahibi Uzun Melek Bey'in torunu sıfatını taşır. Şair Rıdvan Ağa'nın torunudur. Edebi çevrelerle kurduğu erken bağ, genç yaşta Paris'e uzanan bir serüvene dönüşmüştür.
Eğitim ve Gençlik Yılları
İlköğretimini babasının görev yaptığı Kudüs'te tamamlayan İzzet Melih, lise eğitimi için İstanbul'a dönerek Galatasaray Lisesi'nden mezun oldu. Ardından hukuk tahsili amacıyla Paris'e gitti. Fransa'da geçirdiği bu dönem, edebiyat dünyasıyla olan temasını derinleştirdi: 1905 yılında Les Annales Politique et Litéraires dergisinin düzenlediği düzyazı yarışmasında ikincilik ödülü kazanarak adından söz ettirdi. Paris deneyimi, onun hem dil anlayışını hem de sanatsal bakış açısını şekillendiren temel etkenler arasında yer alır.
Mesleki ve Edebi Kariyeri
Paris dönüşünde Fransız ortaklı Reji İdaresi'nde çeşitli üst düzey görevler üstlenen İzzet Melih, genel sekreterlik, genel müdür vekilliği ve direktörlük pozisyonlarında çalıştı. Şirket genel müdürü Mösyö Weil, bu süreçte hem mentoru hem de model aldığı isim oldu. Cumhuriyet reformlarıyla birlikte yabancı şirketlerin millileştirilmesi dönemi, onun Reji'deki kariyerini sona erdirdi. Sonraki yıllarda İstanbul Tramvay Şirketi idare meclisi üyeliği, Elektrik Şirketi yazı işleri müdürlüğü (1930-1938) ve Anadolu Ajansı müdürlüğü (1951) görevlerini yürüttü. Harp Akademisi'nde Fransızca öğretmenliği de yaptı.
Edebi kimliğini Fecr-i Ati topluluğuna katıldıktan sonra pekiştiren İzzet Melih, romanlarında duygusal aşk temalarını işledi; betimlemeye dayalı, süslü bir anlatım dili benimsedi. Fransız dili ve edebiyatına katkıları nedeniyle 1938'de Paris Edebiyat Fakültesi tarafından edebiyat doktorluğu unvanıyla ödüllendirildi. 1957'de ise Paris Yazarlar Birliği'nin sürekli üyeliğine seçildi.
Eserleri
- Roman: Tezat (1915), Sermet (1918)
- Hikâye: Hüzün ve Tebessüm (1922), Her Güzelliğine Aşık (1938)
- Oyun: Leila (1912, Paris'te sahnelendi)
- İnceleme: Henri Bataille (1924, Fransızca)
- Çeviri: Antere (1910), Fantasio ve Lorenzaccio (1944), Meşaleler (1955)
İzzet Melih Devrim, Alzheimer hastalığı nedeniyle 15 Haziran 1966'da İstanbul'da, 79 yaşında hayatını kaybetti. Oğlu Nejat Melih Devrim ve tiyatro sanatçısı kızı Şirin Devrim, onun ikinci evliliğinden dünyaya gelen çocuklarıdır.