Türk musikisi araştırmaları ve hukuk alanındaki çalışmalarıyla tanınan Hüseyin Sadeddin Arel, 18 Aralık 1880 tarihinde İstanbul'un tarihi Vefa semtinde dünyaya gelmiştir.
Çok yönlü bir entelektüel olan Arel, hem bir hukukçu hem de son derece üretken bir bestecidir. Anadolu kazaskerlerinden olan müderris Mehmet Emin Efendi ile Fatma Zekiye Hanım'ın altıncı evladı olarak dünyaya gelen Arel, ilköğretim yıllarında Vefa semtinde farklı okullarda eğitim almıştır. Eğitim aldığı kurumlar Vefa'da yer almaktadır. Vefa'da bulunan Taşmektep, Şemsülmaarif ve Nümune-i Terakki mekteplerinde ilköğrenimini tamamlamıştır. Bu ilk eğitim döneminin ardından, 1886 yılında ailesi ile birlikte İzmir'e göç etmiştir. Bu göç hareketi erken yaşta gerçekleşmiştir. Ailesiyle birlikte İzmir'e göç ettikten sonra da hukuk alanındaki birikiminin yanı sıra musiki araştırmalarına da büyük bir kararlılıkla devam eden Arel, kendisini bu alanda yetiştirmiştir.
Zengin Besteler ve Eşsiz Bir Repertuar
Hüseyin Sadeddin Arel, Türk klasik musikisinin en velut bestekarlarından biri kabul edilerek ardında yüzlerce nitelikli yapıt bırakmıştır. Sanatçının ortaya koyduğu eserler hem dini hem de dindışı musiki formlarında geniş bir yelpazeye yayılmaktadır. Dini musiki alanında son derece verimlidir.
- Dini musiki formunda 51 Mevlevi Ayini, 108 Durak, 87 İlahi ve 13 Ney taksimi bestelemiştir.
- Saz musikisinde 24 Peşrev, 28 Konser Saz Semaisi, 80 Saz Semaisi ve 42 Oyun havası üretmiştir.
- Ayrıca 20 Dramatik Saz Eseri ile tambur ve viyolonsel enstrümanları için 8 taksim hazırlamıştır.
- Çok sesli müzikte oda müziği ve koral tarzda Altılama, Üçleme, İkileme olmak üzere toplam 71 çok sesli eser yazmıştır.
- Geleneksel sözlü formlarda Beste ve Semai gibi büyük kalıplarda 7 sözlü eser, 11 Köçekçe vücuda getirmiştir.
- Bunların yanında 51 Gazel, 3 Gazelli taksim, 2 Marş ve 104 Şarkı gibi farklı türlerde çok sayıda eser yazarak repertuara kazandırmıştır.
Hacimli ve zengin olan bu resmi çalışmalarının ötesinde, araştırmacının bini aşkın ilahi ve dinsel nitelikte farklı müzik eseri de mevcuttur. Bu durum onun dini musikiye olan derin bağlılığını kanıtlar.
Müzikolojide Teori ve Pedagoji Çalışmaları
Sanatçı yalnızca bir bestekar değil, aynı zamanda Türk musikisinin kuramsal altyapısını oluşturan, dersler hazırlayan ve makaleler yayınlayan eşsiz bir müzikologdur. Geleneksel Türk musikisi nazariyatını modern yöntemlerle birleştirerek yeni kuşaklara aktarmak için dersler hazırlamıştır. Sanatçı bu amaçla pek çok alanda ders notları yazmıştır.
- Hazırladığı öğretim kaynakları arasında Türk Musikisi nazariyatı dersleri ve Armoni dersleri öncelikli bir yere sahiptir.
- Bununla beraber Kontrpuan dersleri, Füg dersleri, Prozodi dersleri ve Türk Musikisi ileri solfej dersleri hazırlamıştır.
- Tarihsel planda ise başlangıç seviyesinde olan Eski Musiki Tarihi isimli çalışmayı kaleme almıştır.
- Ayrıca büyük bir araştırmacılık örneği sergileyerek Türk Musikisi Kimindir? başlığıyla meşhur bir yazı dizisine imza atmıştır.
- Geniş kitlelere ulaşan bu makalelerinin yanı sıra Kantemiroğlu'nun Edvar adlı kıymetli eserinin de yayınını gerçekleştirmiştir.
Müzik bilimine katkı sunan diğer çeşitli makaleleri de onun entelektüel derinliğini yansıtan önemli belgelerdir. Usta araştırmacının Batı Musikisi Tarihi notları ise henüz basılmamıştır. Hukukçu kimliği, musiki araştırmaları ve geride bıraktığı yüzlerce eşsiz besteyle Türk kültür dünyasında silinmez izler bırakan Hüseyin Sadeddin Arel, 6 Mayıs 1955 tarihinde İstanbul'da yaşamını yitirmiştir.