Türk yükseköğretim tarihinin en önemli isimlerinden biri olan ve rektörlük makamında geçirdiği uzun yıllarla hafızalara kazınan Hurşit Ertuğrul, 20 Mayıs 1932 tarihinde Rize'nin Çamlıhemşin ilçesine bağlı Meydan köyünde dünyaya gözlerini açtı. Akademik dünyadaki başarıları ve yönetim becerileriyle tanınan Ertuğrul, Türkiye'de üniversite yönetiminde kırılması güç bir rekora imza atarak yaklaşık 17 yıl boyunca rektörlük koltuğunda oturdu. Eğitim hayatına Erzurum'da başlayan ve uluslararası düzeyde araştırmalara uzanan kariyeri, onu Türk akademi dünyasının unutulmaz simalarından biri haline getirdi.
Eğitim Hayatı ve Akademik Kariyerinin İlk Adımları
İlk, orta ve lise eğitimini 1939 ile 1950 yılları arasında Erzurum'da tamamlayan Hurşit Ertuğrul, yükseköğrenimini sürdürmek üzere Ankara'ya yöneldi. 1954 yılında Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden başarıyla mezun olan Ertuğrul, vatan borcunu ödemek için 1956 yılında askerlik vazifesini yerine getirdi. Askerlik hizmetini tamamlamasının ardından, 1957 senesinde Tarım Bakanlığı'na bağlı çalışan Ankara Zirai Araştırma Enstitüsü bünyesinde asistan olarak meslek hayatına adım atarken, 1957-1958 döneminde Devlet Su İşleri'nde kıdemli ziraat mühendisliği yaptı.
Akademik alanda ilerleme kararı alan Ertuğrul, Haziran 1958'de Atatürk Üniversitesi Ziraat Mühendisliği Bölümü'nde asistan olarak yeni bir döneme adım attı. Bu kurumda gösterdiği başarıların ardından, bilgi ve görgüsünü artırmak amacıyla 1959-1961 yılları arasında Atatürk Üniversitesi tarafından Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Nebraska Üniversitesi'ne gönderildi. 1966 senesinde ise doçentliğe atandı. Ertuğrul, uluslararası alandaki çalışmalarına devam ederek 1967-1969 yılları arasında Batı Almanya hükûmetinin özel daveti üzerine Giessen Justus Liebig Üniversitesi'nde bilimsel araştırmalar yürüttü.
Profesörlük ve Cumhuriyet Tarihine Geçen Rektörlük Dönemi
Almanya'daki araştırmalarını tamamladıktan sonra yurda dönen başarılı bilim insanı, Mart 1970'te Atatürk Üniversitesi'nde Profesörlük unvanına layık görüldü. Akademik yükselişini sürdüren Ertuğrul, 1971-1976 yılları arasında Ziraat Fakültesi Kültürteknik Bölümü Başkanlığı görevini yürüterek idari alandaki yeteneğini de kanıtladı. 2 Şubat 1976 tarihi ise kariyerinde bir dönüm noktasıydı. Ertuğrul, 1750 sayılı Kanun çerçevesinde Atatürk Üniversitesi'nde demokratik seçimle göreve gelen ilk rektör olma başarısını gösterdi.
Yönetimdeki başarısıyla dikkat çeken akademisyen, 1978 yılında tüm rektörlerin oylarıyla bir yıllığına Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı görevine seçildi. Bu görevin ardından, 4 Şubat 1979'da bir kez daha Atatürk Üniversitesi rektörlüğüne seçilerek güven tazeledi. Yükseköğretim sistemindeki değişimlerin ardından, Temmuz 1982'de YÖK'ün 2547 sayılı Kanun kapsamında önerdiği listeden Cumhurbaşkanı tarafından üçüncü kez ve beş yıllık bir süre için yeniden rektör olarak atandı. 1987-1988 yıllarında tekrar Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına seçilen Ertuğrul, bu saygın görevi iki kez üstlenen tek rektör olarak tarihteki yerini aldı. Temmuz 1987'de ise dördüncü defa rektörlüğe seçildi.
Emeklilik ve Kalan Miras
Uzun ve başarılı bir yönetim döneminin ardından, Temmuz 1993'te kendi arzusuyla Atatürk Üniversitesi'ndeki görevinden emekliye ayrılan Hurşit Ertuğrul, arkasında akademi dünyasına yön veren büyük bir yönetim mirası bıraktı. Kendisi çok iyi derecede İngilizce konuşmaktadır. Ayrıca orta düzeyde Almanca bilgisine de sahiptir. Özel yaşamında ise evli ve iki çocuk babasıdır.
Kariyerindeki önemli kilometre taşları şu şekildedir:
- Atatürk Üniversitesi'nde seçimle göreve gelen ilk rektör olması
- Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı görevine iki defa seçilen tek rektör unvanını taşıması
- Yaklaşık 17 yıllık toplam hizmet süresi ile Türk üniversite tarihinin en uzun süre görev yapan rektörü olması