Türkiye'nin en renkli hekimlerinden biri olan psikiyatrist ve seksoloji uzmanı Haydar Dümen, 10 Şubat 2022 tarihinde İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede koronavirüse bağlı kalp durması sebebiyle 91 yaşında vefat etti. 15 Haziran 1930 tarihinde Uşak'ın İkisaray köyünde dünyaya gelen ünlü doktor, sıradışı mizacı ve mektuplara verdiği sıra dışı yanıtlarla toplumsal hafızada yer edindi.
Zorluklarla Dolu Eğitim Yılları ve Tıp Kariyeri
Doğduğu köyde ilkokul bulunmadığı için eğitimine devam edebilmek adına başka bir köydeki bir ailenin yanında kalmak zorunda kalan Dümen, ilk ve orta öğrenimini zor şartlar altında tamamlamıştı. Ortaokul ve lisenin ikinci sınıf sonuna kadar Uşak'ta eğitim gördü. Lise son sınıfı ise fen şubesinde okumak için Afyon'a giderek 1948 yılında buradan başarıyla mezun oldu. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun olduktan sonra uzmanlık alanını belirleyen ünlü hekim, 1958 yılında nöroloji ve psikiyatri dallarında diplomasını alarak nöropsikiyatri uzmanı olarak tıp dünyasındaki yerini aldı. Kamu sektöründe uzun yıllar hizmet sunan başarılı hekim, yirmi beş yıllık devlet hastanesi kariyerinin ardından 1980 yılında emekliliğe ayrıldı.
Sürgün Kararı ve Yazarlık Serüveni
Kariyerinin en verimli döneminde, 1965 ile 1980 yılları arasında Taksim İlkyardım Hastanesi'nde şeflik görevini yürüttü. Ancak Cumhuriyet Gazetesi'nde kaleme aldığı "Akıl Hastalarının Teşhiri Doğru Değildir" başlıklı makalesi hayatının dönüm noktalarından biri oldu. Bu yazı nedeniyle Samsun'a sürgün edilen deneyimli hekim, tayin kararının çıktığı gün kendi isteğiyle emeklilik dilekçesini sundu. Karar günü emekliliğini istedi. Kamu görevinden ayrıldıktan sonra araştırmalarına hız veren yazar, cinsel sağlık alanında yazdığı kitaplarla geniş kitlelerin dikkatini çekti. Kitapları büyük ilgi gördü. Medyada cinsel sorunları açık yüreklilikle tartışan Dümen, zamanla Türkiye'nin en bilinen dert ortaklarından birine dönüştü. Özellikle cinsel yaşama dair problemleri kendine has mizahi bir dille yanıtlayarak geniş bir okur kitlesi kazandı. Popüler hekim, 2004 yılından itibaren Posta gazetesinde yayınlanan "Haydar Dümen best of" köşesinde okurlarından gelen mektupları yanıtlamayı sürdürdü.
Renkli Kişiliği, Evlilikleri ve Mirası
Bilimsel çalışmalarının yanı sıra doğaya ve hayvanlara duyduğu sevgiyle de bilinen ünlü psikiyatrist, tam bir karga tutkunuydu. Evinde kargalarıyla huzur bulurdu. Yaşadığı konutta altı adet kargası özgürce uçmaktaydı. Özel yaşamında üç evlilik gerçekleştiren ünlü yazarın aile hayatı da oldukça hareketli geçti. İlk evliliğini 1954 yılında Emine Refahat Toksöz ile yapan Dümen'in bu birliktelikten Ali Alp ve Gaye adında iki çocuğu oldu. Bu evliliğin sona erme süreci ise tam 35 yıl sürerek adeta bir hukuk mücadelesine dönüştü. Hukuk mücadelesi uzun sürdü. Çift, ancak 1990 yılında yürürlüğe giren yeni yasa düzenlemesi sayesinde resmen boşanabildi. Daha sonra Melike Karakurt ile hayatını birleştiren Dümen, bu evlilikten de Emek adında bir erkek çocuk sahibi oldu. Son olarak 1992 yılında kendisinden otuz iki yaş küçük olan Gül Dümen ile evlendi. Bu evlilikten çocuğu olmadı.
Yaşamı boyunca tıp dünyasına ve edebiyata katkı sağlayan Dümen, geride yirmi üç değerli eser bıraktı. Ünlü yazarın kaleme aldığı eserlerden bazıları şunlardır:
- Best of Haydar Dümen - 2010: Gülerek Öğrenelim
- Cinsel Yaşam-1 ve Cinsel Yaşam-2
- Cinsel Kültür ve Cinsel Sorunlarınız
- Nazik Adında Bir Kadın
- Soğumayan Ölüler
- Ölmüş Bir Hasta İle Söyleşi Ya Da Hekimler Üstüne
- Otuz Günde Oldu Bitti (Sexodrama)
- Gebelikten Korunma ve Evlilik
- Anahtar Kilide Uymadı (Tiyatro Oyunu) ve Cennet Şeytana Kaldı (Tiyatro Oyunu)
Tedavi gördüğü Beykent Üniversitesi Hastanesi'nde yaşamını yitiren Haydar Dümen, kendine has tarzıyla Türkiye'de derin izler bıraktı.