Hasan Cavit Belül, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan tarihi süreçte önemli sorumluluklar üstlenmiştir. Kendisi, idari ve siyasi kademelerdeki çalışmalarıyla milli mücadeleye ve parlamento tarihine damgasını vurmuş bir devlet adamıdır. 1878 yılında Artvin'in Arhavi ilçesinde doğan Belül, yerel bürokraside önemli bir deneyim kazanmıştır. Ardından vatan savunmasında üstlendiği kurucu roller ve meclisteki uzun soluklu hizmetleriyle adından sıkça söz ettirmiştir. Bu değerli şahsiyet, 4 Mart 1950 tarihinde hayata gözlerini yummuştur. Kendisi, kurucu meclis dönemlerinde üstlendiği roller ve halkın iradesini parlamentoya taşıma noktasındaki kararlılığıyla unutulmaz simalar arasındadır.
Bürokrasiden Milli Mücadele Yıllarına
Gençlik yıllarında aldığı nitelikli eğitimle dikkat çeken Hasan Cavit Belül, ortaöğrenim seviyesindeki İdadi mektebinden mezun olmuştur. Ortaöğrenimini bitiren genç bürokrat, kamu hizmetinde görev alma kararı almıştır. Bu kapsamda yurdun çeşitli bölgelerinde devletin idari mekanizmalarını güçlendirmek adına önemli vazifeler yürütmüştır. Bürokratik kariyerine ilk olarak Karadeniz bölgesinin en önemli geçim kaynaklarından fındık üretimine yönelik vergilendirme süreçlerini yönettiği Fındık Aşar Ruhsatiye memurluğu vazifesiyle adım atmıştır. Kamu yönetimindeki disiplinli çalışmasıyla kısa sürede fark yaratarak Artvin'in Hopa ilçesinde Hopa Tahrirat Memurluğu vazifesine getirilmiştir. Resmi yazışmaların ve idari koordinasyonun kalbi niteliğindeki bu görevin ardından, mülki idare basamaklarını tırmanarak İç Anadolu Bölgesi'nde Göreme Kaymakam vekilliği görevini deruhte etmiştir. Bürokrasi tecrübesinin ardından serbest ticarete atılarak kereste tücarlığı yapmıştır. İktisadi alandaki bu girişimci yönü ve iş hayatındaki dürüstlüğü sayesinde çevresinde büyük bir güven kazanmıştır.
İstiklal Mücadelesi ve Meclis Dönemleri
Milli Mücadele'nin en çetin günlerinde vatanperver kimliğiyle öne çıkan Hasan Cavit Belül, işgallere karşı Anadolu genelinde başlatılan bağımsızlık hareketinin Adapazarı bölgesindeki direniş ateşini yakan öncülerden biri olmuştur. Bölgede kurulan Adapazarı Hey'et-i Temsiliye ve Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin kurucu üyeleri arasında yer alarak bölgedeki direnişin teşkilatlanmasında ve halkın örgütlenmesinde liderlik yapmıştır. Vatanın bağımsızlığı yolunda sergilediği kahramanca gayretler karşılıksız kalmamıştır. Kendisi, bu fedakarlıklarından ötürü en saygın nişanlardan olan İstiklal Madalyası ile taltif edilmiştir. Vatan savunmasındaki üstün başarılarının ardından siyasi kariyerinde de yükselişe geçen Belül, milletin iradesini temsil etmek üzere parlamentoya adım atmıştır.
Tecrübeli siyasetçi, parlamentonun çatısı altında uzun yıllar boyunca halkına hizmet etme şerefine nail olmuştur. Mecliste milletin çıkarlarını savunurken farklı yasama dönemlerinde saygın yerini her daim korumuştur. Cumhuriyet tarihindeki meclis çalışmalarına aralıksız katkı sunan Belül'ün üstlendiği milletvekilliği dönemleri şu şekilde sıralanmaktadır:
- II. Dönem (Gerçekleştirilen ara seçimle meclise dahil olmuştur)
- III., IV., VI., VII. ve VIII. Dönemler (Rize milletvekili olarak şehri temsil etmiştir)
- V. Dönem (Çoruh milletvekili sıfatıyla parlamento çalışmalarında bulunmuştur)
Halkın çıkarlarını savunmak ve yeni kurulan devletin yasal zeminini sağlamlaştırmak için büyük mesai harcamıştır. Gösterdiği uzlaşmacı ve yapıcı tavrı, onun parlamentoda her dönem takdir toplamasına vesile olmuştur.
Özel Yaşamı ve Siyasi Mirası
Devlet işlerinde gösterdiği büyük hassasiyeti aile yaşantısında da sürdüren Hasan Cavit Belül, evlilik müeessesesine büyük kıymet vermiştir. Yaşamı boyunca evli kalan siyasetçi, bu birliktelikten dünyaya gelen sekiz çocuk babasıdır. Sekiz evladıyla ve eşiyle yakından ilgilenerek çocuklarının iyi şartlarda yetişmesi için üstün çaba gösteren tecrübeli siyasetçi, yoğun çalışma hayatı ile ailevi sorumluluklarını büyük bir dengeyle yürütmeyi bilmiştir. 4 Mart 1950 tarihinde hayata gözlerini yuman Hasan Cavit Belül, geride hem bürokraside hem de parlamentoda vatanına aşkla bağlı bir devlet adamı profili bırakmıştır. Karadeniz'in yetiştirdiği bu önemli değer, milli mücadeledeki cesareti ve ticari dürüstlüğüyle örnek teşkil etmektedir. Belül, yapıcı parlamento çalışmalarıyla Türkiye Cumhuriyeti'nin harcını karan kurucular arasında saygıyla anılmaktadır.