Türkiye'nin azimli ve ilham verici simalarından psikolog Hale Bacakoğlu, 1964 yılında Kütahya'da hayata gözlerini açtı. Genç yaşta yaşadığı görme kaybına rağmen eğitim mücadelesinden vazgeçmeyen Bacakoğlu, hem akademik kariyeriyle hem de Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde üstlendiği tarihî görevle ülkemizde engelli haklarının ve özel eğitimin gelişimine yön veren öncü bir isim oldu.
Karanlıktan Aydınlığa Uzanan Eğitim Mücadelesi
Çocukluk yıllarının ilk dönemini Adapazarı'nda anneannesinin şefkatli kanatları altında geçiren Bacakoğlu, ailesinin İstanbul'a taşınması üzerine ilköğrenimini Bahariye İlkokulu'nda tamamladı. Ardından Erenköy Kız Lisesi'ne devam eden genç kız, lise üçüncü sınıfa geldiğinde henüz 16 yaşındayken yaşadığı ardışık rahatsızlıklar neticesinde görme yetisini kaybetti. Karşılaştığı bu büyük zorluk karşısında yılmayan Bacakoğlu, öğrenim hayatına mecburi bir ara verdi. Emirgan semtinde bulunan Altı Nokta Körler Okulu bünyesinde katıldığı altı aylık yatılı eğitimle bağımsız hareket etmeyi ve el becerilerini kullanmayı öğrendi. Hayata yeniden tutunan genç kadın, lise son sınıf derslerini dışarıdan tamamlayarak 1984 yılında mezun olmayı başardı.
Azminin ödülünü üniversite sınavlarında İstanbul üniversitesi Psikoloji Bölümü'nü kazanarak alan Bacakoğlu, bu süreçte de engellerle karşılaştı. Görme engeli gerekçe gösterilerek başta kaydı yapılmak istenmese de kararlı bir hak arama mücadelesi başlattı. Bu çabanın sonunda sadece kendi kaydını yaptırmakla kalmadı, diğer görme engelli öğrencilerin de psikoloji bölümlerinde eğitim alabilmesinin önünü açtı.
Ekranlarının Şampiyonluğundan Bilim Dünyasına
Üniversitedeki son yılında, 1987 senesinde TRT ekranlarında yayınlanan Banko adlı bilgi yarışmasına katılan Hale Bacakoğlu, burada gösterdiği olağanüstü performansla üst üste 6 birincilik elde ederek 'Süper Şampiyon' unvanını kazandı. Ertesi yıl, tek kanallı televizyon döneminin sevilen yapımlarından Ben Bilirim yarışmasında da üstün başarı sergileyerek tüm Türkiye'nin sevgisini kazandı ve tanınan bir figür haline geldi. Bu başarılar dönemin Başbakanı Turgut Özal'ın da dikkatinden kaçmadı. Başbakanın özel desteğiyle göz tedavisi imkânlarını araştırmak üzere Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere'ye giden Bacakoğlu, 3 aylık yurt dışı arayışından sonuç alamadan yurda dönmek durumunda kaldı.
Yaşadığı bu tecrübe onu akademik alanda daha da hırslandırdı. Mezuniyetinin ardından lisansüstü çalışmalarına başlayan psikolog, görme engelli çocukların gelişim ve eğitim süreçleri üzerine yoğunlaşarak doktora derecesini başarıyla tamamladı.
Bürokraside İlklere İmza Atan Bir Lider
Bilimsel birikimini toplumsal faydaya dönüştürmeyi amaçlayan Bacakoğlu, 2003 yılında görme engelli çocukların aileleriyle el ele vererek Parıltı Görmeyen ve Az Gören Çocuklara Destek Derneği'nin kuruluşuna öncülük etti. Derneğin yürüttüğü başarılı projelerin kamuoyunda yankı uyandırmasının ardından, 2006 yılında Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde önemli bir göreve davet edildi. Bakanlığın özel eğitim alanında üst düzey yönetici olarak atanan Hale Bacakoğlu, Millî Eğitim Bakanlığı tarihindeki ilk engelli kadın daire başkanı olma unvanını elde etti.
Bakanlıktaki görev süresi boyunca devrim niteliğinde adımlar atan Bacakoğlu, özellikle şu alanlarda yoğun mücadele verdi:
- Görme engelli ve gören çocukların aynı sınıflarda eğitim görmesine olanak tanıyan kaynaştırma eğitimi uygulamalarının ülke genelinde yaygınlaştırılması,
- Bakanlık mevzuatında yer alan ve bazı fiziksel durumları öğretmenlik mesleğine engel gören ayrımcı ifadelerin tamamen yürürlükten kaldırılması,
- Engelli çocukların toplumsal hayata ve eğitim sistemine eşit koşullarda entegre edilmesi.
Bugün yaşamını Ankara'da sürdüren Hale Bacakoğlu, hem akademik birikimiyle hem de hayata geçirdiği reformlarla binlerce çocuğun geleceğine ışık tutmaya devam etmektedir.